Page 212 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

АҔАККАМ, АҔАККАМ

Людмила Реасовна Кулаковская, кыыһа,
филологическай наука кандидата

Бу дойдуттан уон түөрт сыллааҕыта барбыт аҕам аһыыта
арыый аҕай мүлүрүйэн «Өксөкүлээх уола» диэн кини туһу-
нан ахтыылары аахтым уонна кинигэ кээмэйигэр хаайтаран
кылгастык, бу иккис таһаарыыга бэйэм тугу саныырбын,
өйдүүрбүн, одоҥ-додоҥ да буоллар, этэн хааллардахпына са-
таныыһык дуу дии санаатым.
Кинигэҕэ бэчээттэммит ахтыылар — аҕам киһи да, аҕа да
быһыытынан эҥкилэ суоҕун туоһулара. Билсиспит, бодоруспуг
дьон кини дириҥ культуралааҕын, сырдык ыралааҕын, чахчы
айыы уонна айылҕа киһитэ буоларын бэлиэтээбиттэр.
Аҕам. Аҕам туһунан аан бастаан «Кистэлэҥ кэпсээннэ-
рим» диэн кинигэтин аан тылыгар суруйбутум. Онно кини
уопсай мөссүөнүн, майгьггьш-сигилитин кылгастык сырдап-
пытым.
Ити үөһэ этиллибит ахтыылар аҕабын куруутун күлэ-үөрэ,
ырыа аргыстаах, оонньуу доҕордоох этэ диэн кэрэһэлииллэр.
Оттон мин кинини син сөбүгэр нүһэр, киһи кутун-сүрүн
баттыыр, ыарахан соҕус харахтаах этэ диэхпин баҕарабын.
Буруй оҥордохпуна, үйэбэр аҕабыттан мөҕүллүбэтэх бэйэм,
кини хараҕыттан куттанан орон анныгар элбэхтик сытаахтаа-
бытым буолуохтаах.
Оскуола оҕолоро, чугас аймахтарбыт, ыалларбыт, дэриэби-
нэ дьоно, кэлин күтүөттэр, кийиитгэр аҕабыттан аһара тут-
тунар, дьүһүн-бодо тардынар этилэр. Оттон оскуолаҕа мэник-
тэринэн баппат уолатгар аҕам уруоктарыгар тыыммакка да
олорор буолаллара. Дьаарай табахсыт ыалдьытгар дьиэбитигэр
табахтаабат этилэр, кыратык эмэ аһыы ууну амсайбыт дьон
биһиги уулуссабытынан сылдьыбат буола сатыыллара. Ити
аҕам уһулуччулаах киһи буоларын кэрэһилиир көстүү буолар
уонна кини майгыта, киһини тардар, толумнарар, убаастатар
уонна бас бэриннэрэр күүстээҕинэн быһаарыллар.
Дьону күлэ-үөрэ көрсөрө — кини дьонтго оһуобай сыһыан-
нааҕыттан, кинилэри харыстыы сатааһьпгган, олохторо-дьа-
һахтара, үлэлэрэ-доруобуйалара тупсарыгар ис сүрэхтэн ба-
ҕалааҕьггтан тахсара.
Аҕам үөрэтэрэ: «Көҕүс-көҕүс ахсын кыһалҕа баар, онон
эн санааҥ алдьаммытын дьоҥҥо көрдөрбөт буол, кинилэр
ыарахан олохторугар ыараханы эбимэ», — диэн. Дьон кыра
да үтүөнү оҥордохторуна ис иһиттэн үөрэрэ уонна бэйэтэ

210