Page 209 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

рович Данилов), Саабам (Савва Иванович Тарасов), Бүөтүрүм
(Петр Денисович Аввакумов) диэн аатгыыра. Үгүс элбэх үтүө-
мааны дьону кытта суруйсубут суруктара, кинилэри кытта
сыһыанын туоһулара архыыбыгар бааллар.
Биирдэ Өктөөп өрөбөлүүссүйэтин бырааһынньыгын са-
ҕана, Ленин баар буолан үтүө олоххо тиийдибит, батталлаах
баайдары суох гыммыта үчүгэйин диэн эттим. Аҕам:
— «Ленин ыар буруйдаах. Рсволюция диэн куруутун хаан
тохтуута. Үгүс элбэх туох да буруйа суох дьон өлөллөр. Убай
быраат кыргыһаллар. Бу иэдээннээх суол!»—диэбитин, сэби-
эскэй былаас, коммунистическай идеология саамай баараҕай-
ан тутар кэмигэр сүрдээҕин соһуйа истибитим. Кини Нико-
лай II дьиэ кэргэнин сэймэктээбитгэриттэн айманара, оҕолор
хаартыскаларын көрдөрө- көрдөрө: «Бу барахсатгарга, аанньал
курдук оҕолорго хайдах илиилэрэ бардаҕай», — диирэ.
Аҕам наар баай эрэ барьгга батгаллаах буолбат этэ диэн кэп-
сиирин өйдүүбүн. «Куруутун батгаллаах баайга хайа киһи үлэ-
лиэй, атын сиргэ көһөн хаалар буоллаҕа дии. Батталлаах баай
биһиэхэҕэ, сахаларга ахсаашгаах буолара, ол иһин дьон сөҕөн-
махтайан уос кэпсээнэ оҥостоллор. Өйдөөх, сүрэхтээх киһи
хайа баҕарар былааска дьаданы буолар кыаҕа суох», — диирэ.
Өксөкүлээх удьуора буолан үтүрүм-хатырым тутуллубу-
та баар, дьон-сэргэ маанылаан, өрө тутан, ыксаллаах кэмҥэ
күлүгэр туппута да баар. Сталин кэминээҕи ыар бириэмэни
этэр этэ:
— Оо, ыарахан бириэмэ этэ. Сарсыарда утуйан турдаххы-
на үөрэр этиҥ. Хата, бүгүн иппэтилэр диэн. Эн хаһан даҕа-
ны ол саҕанааҕы дьону, кинилэри накаастаан “буруйдарын”
билиннэрбит сиэртибэлэрин даҕаны буруйдаама. Бастаан
бэйэҕин кинилэр ошгуларыгар туруоран көр. Эти-сиини сэй-
мэктэтэри киһи эрэ барьгга тулуйбат, отгон ону тулуйдаххына
дьоҥнун-сэргэҕин сордуохтара, ону ким тулуйуой? Оттон
ити бирикээс толорооччулар биир оннук балаһыанньаҕа сы-
рыттахтара. Кинилэр бирикээһи толорботохторуна бэйэлэрэ
хаайыллаллар.
Итиҥник аҕам барытыгар бөлүһүөктүү сыһыаннаһар этэ.
Ол да иһин буолуо, кинини түүрэйдээбит дьону ханна эмэ
үөҕэн-түрүйэн суруйбутун, саҥарбытын истибэтэххит да,
аахпатаххытда буолуохтаах. Оннук кинилэри сурукка киллэр-
бэккэ, дьон-сэргэ өйүттэн сииктии симэлийэллэригэр кы-
1кшлар. Огтон ол оннугар бу бириэмэҕэ дьонун-сэргэтин
аччыктыыртан, хаайыыттан быыһаабьгг дьон туһунан куруу-
тун кэпсиир этэ уонна сурукка суруйан да хаалларбыта. Мин
санаабар, бу буолар, муударас чыпчаала диэн.
207