Page 19 - Агабыт туьунан иьирэх тылынан

Оскуолаҕа үөрэнэ сылдьаммын кини ити тылбаастыырын
саныы-саныыбын үөрэхпэр дьулуһа сатыырым. Үөрэххэ, үлэҕэ
итинник кыра да сабыдыал уһун кэмнэргэ улахан көмөлөөх,
инники үтэйэр күүс буоларын билбитим. Бу бэртээхэй ыччат
1944 сыллаахха армияҕа ыҥырыллыбыта, 1945 сыллаахха
Варшава таһыгар өлбүтэ.
Иван Иванович Федоров. Бу үөһэ ахтыллыбыт Гаврил Ива­
нович Федоровы кытта бииргэ төрөөбүт аччыгый быраат. Бу уолу
кытта мин соччо бодоруспатах буолан үчүгэйдик билбэт этим,
көрөн эрэ билэрим. Кинини мин 1943 сыллаахха Харыадыйа диэн
алаас хоту халдьаайыын анныгар, сүөһү көрдүү сылдьан, эмискэ
көрсө түспүтүм. Кини саҥа саппыкылааҕа, саҥа хортуустааҕа,
күөхтүҥү хараҥа уһун соннооҕо. Оччотооҕуга итинник таҥас
дьоҥҥо оччо-бачча суох буолан бэлиэтии көрбүтүм. Кини Даркы-
лаах диэн үрэхтэн иһэрэ. Халлаан былыттаах буолан күнэ суоҕа.
Ибир-сибир нуурал ардах түһэ турара. Аҕыйах тылы кэпсэтээт:
«Армияҕа баран иһэбин. Повестка туттум. Дьэ, үчүгэйдик олоруҥ.
Хаһан эргийэн кэлэр биллибэт», - диэбитэ уонна быраһаайда-
һаат, сатыы бара турбута. Сыыры ортолуу тахсан иһэммин мин
кэннибин хайыһан көрөн хаалбытым: бытааннык дайбаан наҕыл
хаамыынан бара турбута. Ол айыыта онон. Эргиллибэтэҕэ. 1945
сыллаахха сураҕа суох сүппүтэ.
Иннокентий Алексеевич Куличкин. Хос аата Тыытыр диэн
этэ. Сытыы-хотуу, саҥалаах-иҥэлээх киһи этэ. Аҕата бэрт дьа-
даҥы, хамначчыт киһи эбитэ үһү. Ол гынан баран сүрдээх
тыллаах-өстөөх киһи этэ диэн кэпсииллэрэ. 1921 сыллаахха
Чурапчыга дьадаҥылар конференцияларыгар делегатынан
ыытылла сылдьыбыт. Онно трибунаҕа тахсан саҥа былаас ту-
һунан уонна баайдары утары улахан этиини оҥорбута үһү. Ки­
ни 1921 сыллаахха В.И. Лениҥҥэ телеграмма ыытыыга кытты-
быта үһү. Уола Тыытыр бэйэтин чахчы кыаллара, сүрдээх
сыыдама, түргэн хамсаныылааҕа, бэйэтин дойдутугар аатырар
хайыһардьыт киһи этэ. Кини Дүпсүн оскуолатыгар үөрэммитэ.
Сыл аайы саас Тэкэрээттэ алааска мустан хас да нэһилиэк
ыччаттара хайыһар күрэҕэр кытталлара. Онно күрэхтэһиигэ
куруук бастакы миэстэни кини ылара. Мин көрөрбөр элэҥнэ-
тэн сүүрэрэ түргэнэ сүрдээҕэ. Ону мин ымсыыра көрөрүм.
Кини Дүпсүн оскуолатыгар үөрэнэр кэмигэр Кэлэдимэ алааска
олорор мин аҕабар анаан тохтоон, ирэ-хоро кэпсэтэн-ипсэ-
тэн, чэйдээн баран, хайыһарынан салгыы Эһэлээх алаас диэ-
ки ааһара. Кини 1942 сыллаахха быраатынаан Өлөксөйдүүн
армияҕа барбыттара уонна сэриигэ иккиэн өлбүттэрэ.
17