Page 21 - Агабыт туьунан иьирэх тылынан

сылбырҕа, модьу киһи этэ. Хос аатынан Дьыраҥ Киргиэлэй
дэнэрэ. Суругу түргэнник иҥнибэккэ суруйара. Маҕаһыыҥҥа
атыылааччынан үлэлээбитэ. Онон кини бэйэтигэр сөп соҕус
үөрэхтээҕэ биллэр. Уола Иван үлэһит, сымнаҕас киһи этэ. Элбэх
саҥата-иҥэтэ суох чуумпутук сылдьара. Оҕону-урууну мөҕөр
диэни билбэт холку киһи этэ. Онон оҕолор бэркэ сөбүлүүл-
лэрэ, арай мин биири сирэрим: олус хойуутук сотору-сотору
табах тардан бусхатара. Аҕата дэҥнэтэн итирэр идэлээҕэ, оч-
чоҕо кини кууһа, сиэтэ сылдьар буоара, хас хардыытын аайы
батыһара. Аҕатыгар хор оннук үтүө сыһыаннааҕа. Кини 1942
сыллаахха армияҕа ыҥырыллыбыта, 1944 сыллаахха өлбүтэ.
Иван Иванович Иванов. Бу мин аҕабын кытта бииргэ тө-
рөөбүт киһи, Уйбааскы уола. Кини сааһынан сүүрбэтиттэн
эрэ тахсыбыта. Сирэйин быһыыта-таһаата уонна хаана-сиинэ
адьас нууччалыы ыраас этэ. Орто уҥуохтааҕа, эттээх халыҥ
көрүҥнээҕэ, суон былчыҥнардааҕа. Уҥуоҕунан көнө этэ.
Кыайыылаах-хотуулаах, чулуу үлэһитинэн аатырара. Хоту
айаҥҥа да сылдьыбыта.
Биирдэ сайын биир ыраас күн кини биһиги Кэлэдимэ
алааска от кэбиһиитигэр сырыттыбыт. Арай киэһэлик
этиҥнээх ардах эмискэ тиийэн кэлэн курулаччы түстэ. Бу-
гулларбыт сытыйан кэбиһиини тохтоттубут. Онон тарҕаһар
буоллубут. Кэлэдимэттэн убайым олорор туспа алааһыгар
Түрүгэ тиийэргэ халыҥ сиһи уҥуордуур суол баара. Биһиги
иккиэн ол суол Кэлэдимэ сыырын өрө тахсар аартыгын ан-
ныгар тыа саҕатыгар тиийдибит. Арай эмискэ сүрдээх улахан
уһун уот тыа иһигэр иннибитигэр чугас үллэс гына түстэ уонна
ынырык бөдөҥ тыас сир-халлаан хайдарынан өрө хабылынна.
Убайбынаан Уйбаанныын иккиэн сиргэ олоро түстүбүт уонна
балачча дөйөн ыллыбыт. Мин тугу да быһааран өйдөөбөтүм.
Онтон убайым уоскутта уонна: «Этиҥ маска түстэ быһыылаах,
баран көрүөххэ», - диэтэ. Баран көрбүппүт - биһиги охтубут
сирбититтэн балтараа-икки сүүсчэкэ хаамыы бадахтаах сир-
гэ оруобуна биһиги барар суолбут адьас кытыытыгар биир
балачча бөдөҥ тиити этиҥ үнтү түһэн кэбиспитэ силистиин
баҕастыын ыһыллан хаалбыт этэ. Убайым: «Нохоо, арыычча
чугаһаабыппыт буоллар, иккиэн өлөр эбиппит. Арааһа атын
дьылҕаттан өлөр дьон буоллахпыт буолуо, онон тыыннаах ор-
тохпут» - диэтэ. Урут сахаҕа итинник этии үгүстүк туттуллара.
Кини 1942 сыллаахха армияҕа барбыта. 1944 сыллаахха Поль-
шаҕа Висла өрү;с кытылыгар кырыктаах кыргыһыыга өлбүтэ.
Дмитрий Алексеевич Сыроватскай. Бу мин аҕабын кытта
19