Page 14 - Уруйдуогун улуу кыайыыны
P. 14
Хос эһэбит 1940-1948 сылларга Моой үрэҕинэн, Ааллаах Үүнүнэн
сыарҕалаах атынан таһаҕас тиэйиитигэр сылдьыбыт.
Ыраах айаннарыгар түүн 2-3 чаастан айаҥҥа туруналлара. Сууккаҕа
4-5 чаас утуйа-утуйа күн сырдыгын баттаһа айанныыллара. Биирдии
айанньыт үстүү-түөртүү ардыгар биэстии атынан айанныыллара. Биир
акка 300-400 киилэ таһаҕаһы тиэйэллэрэ. Аара суолга симиэбийэ баар
буолан иттэн-хонон, сынньанан ааһарын махтана ахтара үһү. Хонукта-
^рыгар аттарын аһатан, уулатан, таһаҕастарын харабыллаан хоноллоро:^^
Биир акка сууккаҕа 5 киилэ эрэ эбиэһи бэркэ кэмчилээн биэрэллэрэ.
Айанньыкка хаамыы харчыта төһө таһаҕаһы тиэйбитинэн 4-5 мөһөөк
биэрэллэрэ. Ол харчылара ый аҥаардаах өйүөлэригэр да тиийбэтэ үһү.
Таһаҕаһы уордахтарына дуу, буорту оҥордохторуна дуу, биэс бүк төлүүл-
лэрэ. Суолга аттара хабарҕаһыт ыарыыга ыарыйдахтарына эрэй бөҕөтүн
көрбүттэрин кэпсиирэ эбитэ үһү.
Хас эмит ыйы быһа, сороҕор силы быһа айанныыллара. Барарыгар
кэргэнэ ыарахан хаалара, кэлэригэр оҕото төрөөн баран сааһын ситэ
туолбакка сылдьан көмүллүбүт буолара үһү. Дьэ, оннук ыарахан олоххо
олорон ааспыттар.
Кыайыыны уһансан бэйэтин харыстаммакка үлэлээбитин иһин
«1941-1945 сс. Аҕа Дойду Улуу сэриитин сылларыгар килбиэннээх үлэтин
иһин» И.В. Сталин төбөлөөх мэтээллэринэн чиэстэммитэ.
Хос эһэм Алексей Петрович олус да ыарахан олоххо олорон ааспыт.
Ол эрээри барыга бары дьоҕурдааҕынан, сатабыллааҕынан ыарахатта-
ры этэҥҥэ аастаҕа диэн санаатым. Эһэбит дьоҥҥо олус үтүө санаалаах,
ыарахан олохторун чэпчэтэр үтүө киһи эбит. Кини бултаан-алтаан кэлэ-
рин сайылык дьоно бары кэтэһэллэрэ, эһэм кинилэргэ булдуттан хайаан
да бэрсэн күндүлүүрэ миигин наһаа үөртэ. Биһиги хос эһэбит туох баар
үтүө өрүттэрин: дьоҥҥо үтүө сыһыанын, тулуурун, дьулуурун, күүстээх
санаатын, хорсунун, үлэһитин эппитигэр-хааммытыгар иҥэринэн дойду-
га туһалаах дьон буола үүнэн тахсыахпыт.
Биһиги, аймахтар таптыыр күндү киһибитин, хос эһэбитин Өлөксөйү
өрүү ахтабыт-саныыбыт, махтанабыт. Эһэбит атын ыҥыыра, саата,
мэтээллэрэ биһиги кэриэстэбил муннукпутугар куруук кинилэри
санаталлар. Хос эһэм Өлөксөй билиҥҥи үчүгэй олохпутун оҥорсууга
оҥорбут хорсун-хоодуот сырыылара Улуу Кыайыыны уһансыбыта уонна
биһиэхэ өрүү холобур буолан салҕаныахтара. Ким да умнуллубат, туох да
умнуллубат!
- 72-

