Page 12 - Уруйдуогун улуу кыайыыны

Сахалар сэриигэ бастакы сүрэхтэниини Москва анныгар ылбыттара.
Олор истэригэр Дүпсүн уолаттара капитан Захар Гоголев, рота политруга
Иннокентий Сивцев, албан ааттаах минометчик Илья Бочкарев, 2-с кава-
лерийскай корпус буойуна Иван Ховров, Бээдиттэн Тимофей Соловьев, Егор
Алексеев бааллара. Сталинград, Волга, Дон оройуонугар Дүпсүнтэн барыта
30-ча буойун сэриилэспитэ. Кинилэр истэригэр пулеметчик Гаврил Сивцев,
Прокопий Федоров, Михаил Сивцев уонна да атыттар.
Мин эһэбинэн аймаҕым Остуойкаттан төрүттээх Михаил Михайлович
Стрекаловскай 1942 сыллаахха Ийэ дойду көмүскэлигэр ыҥырыллан баран,
1943 сыллаахха Курскай Тоҕой уоттаах кыргыһыытыгар кыттыбыта. Сэ­
риигэ рядовой саллаатынан, онтон младшай сержанынан кыргыһыы ин-
ники кирбиитигэр сылдьыбыта. Биэстэ улаханнык бааһырбыта. Элбэх куо-
раты, Шара, Бут, Нарев өрүстэри ылыыга кыттыбыта. Михаил Михайлович
1944 сыллаахха Нарев өрүс арҕааҥҥы биэрэгинээҕи плацдарм иһин кыр-
гыһыыга элбэх фашистскай халабырдьыты сууһарбыта, бааһыран да баран
кыргыһыы хонуутуттан туораабатаҕа. Ити хорсун быһыытын иһин Михаил
Михайлович Сэбиэскэй Сойуус Геройугар түһэриллибитэ. Хомойуох иһин,
бу наҕараада оччолорго иҥэриллибитэҕэ. Эр санаатын уонна геройдуу бы-
һыытын көрдөрбүтүн иһин, 1996 сыллаахха кулун тутар Т1 күнүгэр Кыа-
йыы 51 сылыгар Россия Геройун аата иҥэриллибитэ. Бүтүн Саха сиригэр,
улууспутугар, Дүпсүҥҥэ улахан өрөгөй буолбута.
Эбэбинэн аймахтарым Бугуйас алаастан биир ыалтан баара-суоҕа 18, 20
саастаах уолаттар Гаврил уонна Семен Шадриннар бу алдьархайдаах сэриигэ
эмиэ ынырыллыбыттара. Хайдах курдук сэриигэ атаарбыттарын уонна кэ-
тэспиттэрин туһунан эбэм илэ костер курдук кэпсиирэ. Үчүгэйэ диэн, бы-
рааттыылары араарталаабакка, иккиэннэрин бииргэ сырытыннарбыттар.
Онон бэйэ-бэйэлэрин көрсөн, көмөлөсүһэн сылдьыбыттар. Дьоннорун кытта
суруйсан, билсэ, биллэрэ олорбуттар. Кыайыы буолар күнүн иккиэн Берлиҥҥэ
истибиттэр. Ол эрээри, 1945 сыл атырдьах ыйыгар Японияны кытта сэрии
саҕаланан иккиэннэрин онно ыыппыттар. Сэрии түргэнник кыайыынан
бүппүтэ. Ол кэннэ иккиэннэрин Харбин куоракка сулууспаҕа ыыппыттара.
Ол сылдьан Семену харабылга турдаҕына өлөрбүттэрэ. «Кыайыыны көрсөн
баран, Гаврил дьиэтигэр соҕотох киирбитэ саамай ыарахан күннэр этилэр», -
диэн эбэм хараастан кэпсээбитин өйдөөн хаалбыппын.
Ити курдук Дүпсүн алаастарыттан барбыт буойуттар тустарынан элбэҕи
кэпсиэххэ, суруйуохха сеп.
Ханнык баҕарар норуот бэйэтин историятын, кини геройдарын үчү-
гэйдик билиэхтээх. Ону таһынан кинилэри ытыктыыр, Ийэ дойдуларын ке-
ҥүл үн иһин олохторун толук уурбут сиэртибэлэрин сыаналыыр, харыстыыр
Эбэһинэстээх. Мин биир дойдулаахтарым олус хорсун, мындыр, чулуу дьон
эбит диэн киэн туттабын. Кинилэр хорсун геройдуу быһыылара биһиэхэ,
эдэр ыччакка, үтүө холобур буолар. Геройдар сырдык ааттарын, чаҕылхай
олохторун биһиги мэлдьи ытыктыы, кэриэстии туруохпут.

- 70-