Page 61 - Майаҕатта Бэрт Хара

МАИАҔАТТА БЭРТ ХАРА,

түн хастаан ылан баран, түүн көһөн баран элбэх сылгынан төлүүр буолар үһү. Ону
хаалбыттар. Сарсыҥҥытыгар Майаҕатта таһынан аат былдьаһыыга киһитэ кыайан
барбыттарын көрөн үтүө ыалым көһөн оонньуу төлөппүт киһи ол төһө эмэ элбэх
бардахтара диэн курутуйбатах, биитэр сылгыны ылбытынааҕар кыайбыт аатын
куһаҕан дьон этэ, барбыттара үчүгэй диэн ордук улаханнык саныыра үһү.
үөрбэтэх, биитэр ааттаах дьону дьулаттым Ол быһыытынан, Бүлүү баайа Ты-
диэн махтамматах. Бултуурун курдук бул- гыҥҥа: «Мин кыыспын сүгүннэрэн кил-
таан, аһыырын курдук аһаан, олорбутун лэриибэр от ыйын уон саҥатыгар күөн
курдук олорбут. көрсөр, күрэх былдьаһар киһилээх кии-
Бу киһи кыһын буолла диэн булда та- риэм, ону сэрэппэтэҕэ диэрэй, онон
тыарыйбат. Хайа да бэйэлээх эһэни, буур кини киһитин бэлэмнэннин»,— диэбит.
тайаҕы үнүүтүнэн дьөлө анньан барар Маны истэн баран, Тыгын биир уолун
үһү, оннук бултар оччоҕо дэлэгэй, элбэх Майаҕаттаҕа ыыппыт: «Оҕом, эн били
эбиттэрэ үһү. Уонна чугастааҕы күөл- урут сылдьыбыт суолгунан Майаҕаттаҕа
лэргэ куйуурдуур. Куйууру ойбоҥҥо сар- бар, ол улуус ааттааҕар, омук үтүөтүгэр,
сыарда уган баран, сааскы уһун күнү быһа быһал-тэһэл быһыылана, сыыһа-халты
куйуурун таһаарбакка, киэһэ буолуор диэ- тылы этэ сылдьаайаҕын, мин этэр тыл-
ри былыыр. Киэһэнэн чугас турар хомус бын үчүгэйдик өйдөөн иһит. Мин айбыт
төрдө сиикэйдээн быһа сиэн уу бычыгы- аҕам Тыгын кырдьаҕас эйиэхэ илдьиттиир
раан таҕыстаҕына, куйуурун дьэ таһааран, диэ, туора улуус туйгуттара тоҕуоруйан
балыгын иһиккэ сүөкээбэккэ куйууругар кэлэн дьоһуннаах сураҕын тоһуталлара
бүтүннүү атын сэбин-сэбиргэлин кытары кэлбит үһү диэ, Бүлүү өрүһүн бөҕөлөрө
сүгэн дьиэтигэр барар. бүрүүкээн кэлэн, бөдөҥ сураҕын мөлтө-
Ол Майаҕатта куйуурдаабыт түөрэй төллөрө бүгүстээбит үһү диэ. Кырдьар
диэн маһын Бороҕон улууһугар Бэрт Ууһа сааһын кырыытыгар кыһалҕа бөҕөҕө кы-
нэһилиэккэ булбуттар сурахтааҕа. Ол быллыбыт үһү диэ, өлөр үйэтин үккэнигэр
түөрэй эрэ элээмэтэ баар үһү, эмэх буо- үлүгэр бөҕөҕө үнтэрбит, үрдүк аата алдьа-
лан хаалбыт үһү. Оҥоһуутун былаанын нара, үрүҥ сирэйэ киртийэрэ кэлбит үһү
көрдөххө икки тиит төрдүн суоран ыпса- диэ. Онон эйигиттэн хоолдьуктаах бэйэтэ
ран баран, хас да сиринэн наарбалаан кэ- хоҥкуйан, сүһүөхтээх бэйэтэ сүгүрүйэн,
биспит. Дьэ бу маннык ытык сэби булбут хара күлүккэр хаптайан туран, ат уйбат
киһи, маны кэриэстээн-маанылаан уурбута албан ааккын ааттаан туран, ааттаһар диэ,
биллибэт. Ол курдук ханнык эрэ боростуой көлө ыатарбат күтүр сураххын сураан ту­
мае курдук бырахпыт буолуохтаах. ран көрдөһөр диэ. Ол күүстээх улуус кө-
Тыгын Майаҕатталыын билсиспитин һөн кэлэр күнүгэр кэлэн, куруҥ оҕус буо­
кэннэ аҕыйах сыл буолан баран, Хар- лан күрсэн-көмүскэһэн абыраатын диир
даҕастай Мэргэн арҕаа, Бүлүүгэ олохтоох, диэ. Халыан улуус халыйан кэлэр күнүгэр
эмиэ алые ааттаах баай киһи кыыһын кэлэн, хара оҕус буолан харсан, харыстаан
ойох ылбыт. Бу дьахтары сүгүннэрэн абыраатын диир диэ. Атыҥ этин, атаҕыҥ
киллэрэрэ буолбут. Оччотооҕу кэмҥэ соболонун дьоһуннаахтык туттарыам,
оннук улахан улуус ааттаахтара, туо- балымнык манньалыам, үскэмник үүрдэ-
ра улуус ааттааҕыттан уолга ойох ылан, риэм диир диэ»,— диэбит.
биитэр кыыһы эргэ биэрэн уруурҕас- Тыгын уола, дьэ кини обургу, айаҥна
тахтарына, дьон бэртэрин булаттааннар, миинэр аллаах атын миинэн баран, били
көрүһүннэртээн, арааһынай оонньууну урут сылдьыбыт сиринэн айаннаан ха-
оонньотоллоро үһү. Ол оонньууга кыай- лыһытан, сиэллэрэн дибдигирэтэн, Май-
таран өллөхтөрүнэ даҕаны дьыала суох аҕатта аан алааһыгар, туруу барааныгар
буолара үһү. Дьэ ол икки уруурҕаһар тиийэн кэлбит. Онно Майаҕатта дьиэтигэр
баай дьонтон хайаларын киһитэ кыай- баар кэмэ буолбут.
тарар да, ол баай киһи анараа кыайбыт Тыгын уола, Таас Уллуҥах диэн киһи,
киһилээх киһиэхэ киһи оонньуута диэн дьоһуннаах ыалдьыт быһыытынан тэ-

-Ш .