Page 62 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 62

ДОАИАҔАТГА БЭРТ ХАРА

        һиин  туттарыам,  дьиэ  аанын  астарыам,     саха көрөрүттэн салаҥ улахан сааны кы-
        тэллэх уурдарыам  диэх  курдук  сананан,     быммыт, баһаам улахан батыйаны туппут,
        даххаһыйар  быһыынан  кэлбит.  Ким  да       өрүһүччү  улахан  үҥүүнү  өрө  тайахтам-
        кинини тахсан тоһуйан маанылыыр киһи         мыт, салаҥ улахан саадаҕы кэппит, куота
        биллибэтэх.  Онтон  бэйэтэ  атын  баайан  улахан кунньалыгы иилиммит, тиҥилэҕин
        дьиэҕэ киирбитэ, Майаҕатта кэтэҕириин  тыаһа  лиһиргээн,  уллуҥаҕын  тыаһа  ло-
        оронугар  иттэни  түһэн  сытар,  кинини      һурҕаан дьиэ таһыгар тиийэн кэлбит.
        киһи  киирдэ  диэн  кэпсээ  диэбэт,  сүөһү       Тыгын уолаттара тоһуйа тураннар аан
        киирдэ  диэн  сай  диэбэт.  Таас  Уллуҥах,   аһан  биэрбиттэр,  бастыҥ  оронтго  олбох
        дьиэлээх киһини уҥуоҕа улаханын,  мөс-       уураннар  олоппуттар.  Тыгын  кырдьаҕас
        сүөнэ бөдөҥүн, хараҕа уоттааҕын, уолу-       үөрэн-көтөн, аттыгар олорон, оҕо курдук
        һуйбат майгылааҕын көрөн баран, модун        уураабыт-сыллаабыт.  Кэскиллээх  тылы
        санаата  муҥарыйбыт,  уохтаах  санаата  кэпсэппит, мааны аһы баҕалаабыт.
        уҕарыйбыт, күүстээх санаата көҕүрээбит,          Үс хоммуттарын кэннэ, от ыйын уон
        салгын кута салыммыт, кэпсиир тыла кэ-       хонугар  уруулара  кэлбиттэр:  биллибэт
        лэҕэйдээбит.  Ол  да  буоллар,  кини  үгүс   элбэх  түҥүр  кэлбит,  холобура  биллибэт
        атын  кэпсэтэр  тылы  булбатах,  аҕатын      ходоҕой кэлбит, ахсаана биллибэт арыал-
        Тыгын кырдьаҕас илдьитин сиһилии ба-         дьыт  кэлбит.  Бүлүү  тоҥуһун  бөҕөлөрө
        рытын кэпсээн биэрбит.                       бөтөстөр  кэлбиттэр.  Бу  кэлбит дьон  ха-
            Ол кэннэ, хоруйун истээри, тоҥ күөс      рахтарыгар  көрдөрбөккө,  Майаҕаттаны
        быстыҥар тохтоон иһиллээн турбут. Майа-      атын  ураһаҕа  саһыаран  кэбиспиттэр.
        ҕатта  толкуйдуур  киһи  быһыытынан,  өр     Түөстээҕи  түҥнэрбиттэр,  бытталааҕы
        тохтоон  толкуйдаан  сытан  баран  эппит:    бысталаабыттар,  хаһалааҕы  хайыталаа-
        «Ол  аҕаҕар  Тыгын  кырдьаҕаска  кии-        быттар,  мүһэлээҕи  бүдүрүтэлээбиттэр.
        рэҥҥин  эт:  мин  улуус  улахаттарын  кы-    Кыаҕа суох элбэх кымыһы испиттэр, уһун
        тары  оонньоон  уохтарын  харытыам  дии  уйгу буолбут, баһаан малааһын буолбут.
        санаабаппын, күдэн күүстээхтэри кытары           Нөнүө күнүгэр Бүлүү баайа Тыгыҥҥа:
        күссэн  күөннэрин  ылыам  дни  санаабап­     «Дьэ түнүрүм Тыгын кырдьаҕас, мин урут
        пын,  халыан  улуус  хатаннарын  кытары      эйиэхэ илдьитинэн эппитим, оонньуулаах
        хатыһан  хардыыларын  ситиэм  дни  сана­     дьонно  бэлэмнээтин  диэн.  Ол  быһыы-
        абаппын,  ол  эрээри  үтүө  убайым  үчүгэй  тынан  мин  тустуук  киһилээхпин,  онно
        тылын ылынан көрүөм буоллаҕа диир диэ,       бөҕө  киһитэ  булан  киллэр,  тустан  бар
        от ыйын уон саҥатыгар, кэлэр уруу үс хо-     дьоҥҥо  көрдөрдүннэр,  хайабыт  киһитэ
        нук иннинэ баар буолар үһү диэ».             кыайтарар  да,  төһөнү  да төлөһөрбүт би-
            Маны  истэн  баран  Таас  Уллуҥах  һиэхэ улахан буолуо дуо»,— диэбит.
       дьиэтигэр  төттөрү  сүүрдэн  битигирэтэн          Онуоха туран  Тыгын  кырдьаҕас  ута-
        киирбит.  Аҕатыгар  Тыгын  кырдьаҕаска  ры тыл эппит:  «Дьэ түҥүрүм кырдьаҕас,
        Майаҕатта  тылын  үтүктэн  кэпсэттэрбит.     эн  кырдьык  илдьитинэн  эппитиҥ  баар
        Тыгын Майаҕатта кэлиэх буолбут сураҕын       этэ буолан баран, миэхэ кыайан күөн көр-
        истэн  баран  улаханнык  уҥуоҕа  хамсыар     сөр  күүстээх  киһи  суох,  аат  былдьаһар
       диэри үөрбүт.                                 адьырҕа  киһи  суох,  далла  мэндэйэр  та-
            Болдьообут  күнүгэр,  от  ыйын  сэттэ    быган  киһи  суох,  сырсыаҕын  сөп  сыл-
        саҥатыгар,  Майаҕатта  обургу  оҥостон,      бырҕа  киһи  суох,  онон  биһиги  бу  дойду
        оонньууга  туттар,  охсуһууга  да  туттар  дьоно куһаҕан, сытыгас, сыылба, мөлтөх,
       улахан  сэптэрин  сэбилэнэн  Тыгын  кыр-  мөдөөт  дьоммут.  Ол  эрээри  эн  тылгын
       дьаҕас дьиэтигэр барбыт.                      тоҕо  сиргэ-буорга  хаалларыамый,  кыай-
           Тыыннаах Майаҕатта иһэрин биэрэс-  даххына даҕаны кыайыах киһи кыайыаҥ,
       тэлээх сиртэн билбиттэр, көстөөх сиртэн  хотуох киһи хотуоҥ  буоллаҕа.  Кэнэҕэски
       көрбүттэр. Баһыттан атаҕар диэри сарыы,       кэлэр  кэнчээри  ыччат  кэпсээн  оҥостуо,
       түнэ  таҥастаах,  көрөртөн  көрө  сүөргү  үөскүүр ыччат үгэс оҥостуо буоллаҕа».
       үрдүк, истэртэн эҥин дьикти үскэн киһи,           Били  икки  ардыгар  Майаҕаттаны,

              60
   57   58   59   60   61   62   63   64   65   66   67