Page 63 - Майаҕатта Бэрт Хара

.МЛПАҔЛТТЛ БЭР! ХАРА.

туора дьоҥҥо көрдөрбөккө, кистии-саба барбыт. Бэтэрээтэх күүтэн турар дьон
таһаараннар, тобугунан сөһүргэстэтэн көрүүтүгэр, бастаан биир сүрдээх улахан
туруоран киэҥ уһун баҕадьы хара ыыс- тоҥ харыйа күлүгүн курдук хара сүүрэн
таах сарыынан оҥоһуллубут сону кэтэп- кэлбит, ону корон Тыгын кырдьаҕас дьо-
питтэр, бу сон бэйэтиттэн бэргэһэлээх но үөрүүлэригэр үгүрүөлэһэ түһэн ба­
уонна сирэйэ көстүбэт сабыылаах буол- ран, киһилэрин хаххаларыгар хаайаннар
бут. Маннык таҥаһы таҥнан баран, Ма- ураһаҕа илдьэ барбыттар.
йаҕатта тобугунан хааман тустар сиригэр Ол кэнниттэн Бүлүү баайын киһитэ
кэлбит. Бүлүү бөҕөһө ол курдук сабыы- сүүрэн дьирэйэн кэлбит. Бу кыайтарбы-
та суох эмиэ сүрдээх улахан уҥуохтаах, тын корон баран, Бүлүү дьоно алыстык
күүстээх көрүҥнээх, бөҕө мөссүөннээх абарбыттар, кытаанахтык кыһыйбыттар:
киһи утары хааман даадаҥнаан киир- «Бу сирэйэ-хараҕа көстүбэт, хара таҥаска
бит да, ыстанан кэлэн киһитин үрдүгэр хаххаламмыт киһи үөһээттэн түспүт дуу,
түспүт. Тарбахтарын тыаһа лаһыгырыы алларааттан тахсыбыт дуу? Киһи дуу,
түспүт. Майаҕатта анараа киһини соҕо- абааһы дуу? Кимий бу? Дьэ икки атах-
тохто өрө баһан ылбыт да, төбөтүн оро- таах истибэтэх бэрт харата буулаата»,—
йунан эһэн кээспит, киһи икки атаҕа диэбиттэр. Онтон ыла Майаҕатта аата
атырдьах салаатын курдук дырайбыты- уларыйан Бэрт Хара диэн аатырбыта үһү.
нан баран хаппыт буорга халыҥ кунунан «Дьэ аны туох-ханнык үс төгүллээх,
хам түһэн ба~ран, хамсалаах табах быс- үс түһүмэлээх буолар, ол быһыытынан
тыҥа хамсаабакка сыппыт. биһи далла мэндэйэр киһилээхпит, онно
Тыгын кырдьаҕас дьоно үөрэн, хаһыы- киһитэ аҕалыҥ»,— диэбиттэр. Оччотооҕу
таһа түһэн бараннар, киһилэрин хаххала- ыраах туора улуус ааттаахтара сыал ытыс-
рыгар хаайаннар илдьэ баран хаалбыт- тахтарына булгунньах дуу, биитэр тумул
тар. Бүлүү дьоно бөҕөлөрө бүдүрүйбүтүн сыыр үрдүгэр дуу утарыта турсаллара үһү
көрөн баран алые абарбыттар, кытаанах- уонна бэйэ-бэйэлэрин ытыһаллара үһү.
тык кыыһырбыттар. Бу биһиги киһибит Онно ким кыайан аһаран биэрбэтэх өлөр,
үйэлээх сааһыгар өттүгэстээбэтэх киһи ону хата бэрт дэҥҥэ таптараллара үһү, үк-
этэ, бу туох үлүгэрдээх киһи түбэһэн сүн аһаран биэрэллэрэ үһү, биитэр оҕу
кыайдаҕай диэн баран, иккиһин эппиттэр: ытыстарыгар түһэрэн ылаллара үһү.
«Дьэ биһиги биир суол оонньууга кыай- Тыгын дьоно эмиэ били Бэрт Хараны
тарбыппыт иһин, иккис-үһүс төгүлэ би- хара таҥаһын устубакка, ортолоругар хаа­
лиэҕэ, аны сырсар киһитэ аҕалыҥ, дьэ ону йаннар, быраан үрдүгэр таһаарбыттар,
баҕа»,— диэбиттэр. онно тахсан икки хос кииллээх, икки хос
Ол икки ардыгар Тыгын дьоно Майа- муостаах, икки хос иҥээнчэлээх, кураах-
ҕаттаны, били урукку хара сарыы сонун таах ньир муос саатын тутан баран, хаалар
кэтэрдэн, хаххаларыгар хаайан, көрдөр- хаарыан сах күн дьэ кэллэ диэх курдук, ик­
бөккө ыраах сиргэ илдьэн кэбиспиттэр. ки хараҕын уота, икки уоттаах чолбон кур­
Бүлүү баайын киһитэ сүрдээх быһый дук тырыбыначчы дьөлө одуулаан турбут.
быһыылаах, уһуллаҕас унуохтаах тоҥус Бүлүү баайын киһитэ, эмиэ тонус киэ-
киһи туйгун бэрдэ барбыт. Онуоха нэ туйгун бэрдэ, кураахтаах саатын тутан
маҥнайгы турууларын көрөргө икки өт- баран, утары корон, отгон ама мин диэтэх
түттэн барсыбыттар, ааттаах аттары мии- киһи, бастаан ыттарбын эрэ, эн төһө да
нитэлээн. Үс кос сиргэ тиийэн, сырсар бэрдин иннигэр хара быаргар хатан охпун
дьон кэккэлэһэ тураннар, илиилэрин уһу- хатыам буоллаҕа диэх курдук үөрэ-көтө,
гуттан тутуһан баран түһэн кээспиттэр. оботтоох уһун дьэллик кустук өҥүн ууран
Барсыбыт дьон аттарын муҥ сүүрүүтүнэн баран, Бэрт Хараны, нөҥүө быраан үрдү-
эккирэтэн көрбүттэр да, харахтарыттан гэр турар киһини, быарын хаба ортотунан
сүтэрэн кэбиспиттэр. Сырсар дьон сир дьоло кынчайан баран, ыһыктан кээспит.
ортотутар диэри тэҥҥэ хары дайбаһан (Оччотооҕу кэмнэ улахан урууга ыраахтан
кээлтэр, онтон ыла Майаҕатта бастаан кэлбит ыалдьыт киһини, маанылыыр кэ