Page 193 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

II ӨСПӨХ нэһилиэгэ

бииргэ барбыта. 4-с мотострелгаай биригээдэ рядовойа. 1944 с. бэс ыйын 28 күнүгэр
өлбүт. Белоруссия Могилевскай уобалаһыгар Староселы сэлиэнньэҕэ көмү;ьтүбүт.
Онон аҕата сэриигэ барарыгар Алексей 1 саастаах оҕо хаалбыта. Аатын ааттатаары
буолуо, бэйэтин аатын бэрдэрбит. Ол уола, кырдьык, киһи-хара буолан, оройуонугар
эрэ буолбакка, бүтүн өрөспүүбүлкэҕэ иһиллэр ырыаһыт буолан тахсыбыта. Билигин
Бэрдьигэстээххэ олорор. Учуутал идэлээх. Дьиэлээх-уоггаах, ньир-бааччы ыал аҕата.
Өрөспүүбүлүкэ радиотынан саха норуотун көрдөөх ырыаларын ыллыыр Алексей Ру-
мянцев диэтэхтэринэ, ол сэрии толоонугар төбөтүн толук уурбут буойун уола буоларын
өйдөөн ылар буолаарыҥ.
Азексей Атексеевич — Горнай улууһун кырдьаҕастарын сүбэтин бэрэссэдээтэлэ.
Оҕолордоох, сиэннэрдээх, хос сиэннэрдээх.

Румянцев Василий Васильевич

Сэрии сьыын оҕото буоларбынан, Өспөҕүм оскуолатыгар
кылгас ахтыыбын оҥоробун. Мин 1945 сыл бэс ыйын 18 күнү-
гэр Атдан өрүс уҥуор «Чагдаайы» холкуос сиригэр Сатаҕайга
күн сирин көрбүтүм. Билигин, ону-маны өйдүүр буолуохпут-
тан санаан көрдөхпүнэ, сэрии саҥа бүппүт кэмэ буолан, ас-үөл,
танас-сап тутах, кэмчи кэмнэрэ эбиттэр. Балтым Нюта төрүөн
иннинэ буолуон сөп (Нюта 1949 сыллаахха ахсынньы 19 күнү-
гэр Хоту алааска төрөөбүтэ). Эмис соболоох диэн сиргэ кыс-
таан олорбуппутун өйдүүбүн. Дьиэбит — саха балаҕана, буор
муосталаах этэ. Хотоммут дьиэни кытары сыһыары тутуллубут
буолан, саха оһоҕун хоту өттүнэн хотоҥҥо киирэллэрэ. Дьиэ-
бит түннүктэрэ муус этилэр, сарсыарда түннүктэр муустарын
кыһыйдахтарына, дьиэбит иһэ сырдаабыт курдук буолара, оттон буор муостаны уунан
ибиирэн, биитэр хаары ыһан баран харбаатахтарына ып-ыраас буолара.
Ийэм сүөһүлэрин көрө-көрө (субайдар эбит буоллахтара) оҕуһунан от тиэйэн кэ-
лэрэ.
Күһүн, саҥа хаар түһүүтэ, ичигэс соҕус кэмҥэ, мин оҕус миинээри ийэбин сайы-
һан, ог тиэйсэ барсарбын өйдүүбүн. Сороҕор инчэҕэй хаар түстэҕинэ, оҕус көхсө сии-
гирэн, ыстааным инчэйэн дэлби тоҥон кэлэр буоларым. Ол сааһыгар Хоту алааска
көһөн, онтон ыла Эмис соболооххо олорбогохпут. Хоту алааска ыаллар элбэхтэр этэ,
онно ийэм ыанньыксыттаабыта. Ийэбиттэн ураты өссө Борисова Вера, Сеня ийэлэрэ
Маайа, Румянцев Гоша, Гриша ийэлэртэ Атааппыйа, Босиков Ваня ийэтэ Ааныска
ыанньыксыттыыллар этэ.
Сайын сороҕор Босиков Ванялыын өрүскэ аҕаларбытыгар барарбыт. Оччолорго
Сыттык биэрэгэр балыксытгар биригээдэлэрэ баара (Рыбтрест иһинэн. Онно мин аҕам
Румянцев Василий Потапович биригэдьиир, ону тэҥэ Павлов Хабырыыс (Павлов Ганя
эһэтэ), Ваня аҕата (Босиков Лэгэнтэй), Назаров Ньукулай (Тотоо), Румянцев Хабы-
рыыс (Батаа Хабырыыһа), Свешников Уйбаан (үөрэхтээх, нууччалыы билэр киһилэрэ)
буолан батыктыыллара. Сотору-сотору куораттан Рыбтрест катера кэлэн, буочукатаах
тууһаммыт балыктары тиэйэн барара. Кыһынын бу биригээдэҕэ дьон эбэн, аны хоту
күөллэринэн Чагдаайынан, Күчээйинэн, Бэрэнэн, Чинэкэнэн, о.д.а. саҥа дьыл чу-
гаһыгар диэри балыктыыллара.
Сайынын балыксыттар киэһэттэн саҕалаан түүнү быһа батыктаан баран, утуйан
туран бараннар, аны Үрүмээһэп алааһа диэн сиргэ оттуу бараллар этэ. Окко былаан
биэрэллэр эбит буоллаҕа. Онно мин Ванялыын эмиэ сылдьыһар буоларбыт.
Ити курдук сылдьан, 1952 сыл күһүнүгэр Өспөх начаалынай оскуолатын «0» кылаа-
һыгар үөрэнэ киирбитим. Ол сыл «0» кылааска маннык оҕолор үөрэммиттэрэ: Бело-

189