Page 192 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

II ӨСПӨХ нэһилиэгэ

аҕыйах, ол иһин сьыгы, сүөһү аҥаарын Сиэгэттэргэ бэрдэрбиттэр. Онон түөлбэлэргэ
(дьон балыкка баран) олох өссө ыараабыт. Дьиэ көрөөччүнэн кыра оҕолор хааларбыт.
Сэрии сылларыгар оҕо эрдэ «улаатара». Уу баһыыта, амынньыкы бэлэмэ, оҕону көрүү
кыра оҕолор эбээһинэспит этэ. 4-5-тээх оҕолор бары мас сүгэһэрдээх этибит. Маспы-
тын, уубутун баһан баран «Бэрэ» диэн фермаҕа суорат ыла барарбыт. Барыбытын мун-
ньан Румянцев Ваня (Иван Семенович) илдьэр. Аара Илимиттэҕэ сөтүөлээн, Бэрэҕэ
киирэргэ хорууга умсаахтаан ыларбыт. Бары утах ханнарар ыаллаахпыт. Бары биир
дьиэҕэ симиллэн олорор этилэр. Арай биирдэ тиийбиппит: бостуук Пудова Пелагея
күнүс ыам быыһыгар өлбүт кэргэнин кытта атахтаһан сытара, ол курдук кыараҕастык
олорор этилэр. Күҥҥэ түөртэ ыыллар, бостуук дьахтар сатыы сылдьан ынаҕын ма-
ныыр. Ыанньыксытгар ньирэйдэрин бэйэлэрэ көрөллөр, ол быыһыгар оттууллар.
Күһүн сиэмэ быһыллыбытын кэннэ, лэппиэскэ сиэри аны бурдук итигэстээһинэ,
кутуйах хаһааһын хомуйуу буолар. Ол барыта салайааччылар көрбөттөрүгэр «уоран» буо-
лар. Ити эмиэ биһиги эбээһинэспит. Улахан киһи, салайааччы иһэрин көрдөхпүтүнэ,
бары тыаҕа саһабыт. Бу үлэ — улахан буруй, тутулуннаххына, сиэмэҕин былдьаан ба-
ран, дьонуҥ буруйга тиксиэхтэрин сөбө. Бурдук аанньа үүнүмүнэ аччыктааһын баара.
Аҕам 1942 сыллаахха балык биригээдэтигэр сылдьан ыалдьан өлбүтэ. Өрүс үрдүгэр
турар булууһу Румянцев Иннокентий Яковлевчтыын туппуттар үһү. Олус дириҥ, 3
хостоох балык тоҥорор булуус этэ. Аҕыйах сыллаахха диэри турара, кэлин көмпүтгэрэ.
Аҕабыт өлбүтүн кэннэ, ийэм 3 оҕолоох хаалбыта. Олох ыарахана, билигин санаатахха,
хайдах олорбуппут эбитэй. Ийэм, хонуу үлэһитэ, сайын окко, кыһынын 1,5 көстөөх
сиртэн (Дьукайаттан) 3 оҕуһунан от тиэйэн кыстыыр эбит (оҕус иччитинэн Сыромят-
ников Николай — аччыгый Сыромятников сылдьыһара, бэйэтэ кэпсииринэн). Ийэм,
булчут буолан, хоргуйан өлбөтөх буолуохпут. Үлэ кэнниттэн балыктаан, куобахтаан
муҥнанар эбит. Ол сырыттаҕына, аны Чэккээчи диэн сиргэ аҕата дэҥнэнэн өлөн,
түүнүн кинини көмөн кэлээхтээбит. Сатыы Аамтынынан баран. Оччотооҕу дьон ыара-
хан да олоҕу олорон кэлээхтээбиттэр. Бары олохтон эрдэ туораатахтара.
Мин оскуолаҕа хойутаан киирбитим. Сэрии да кэнниттэн олох олус ыарахана. Интэ-
ринээккэ сэриигэ баран өлбүттэр оҕолорун ылар этилэр, онон дьиэҕэ олордоҕум дии.
Хойутаан ылбыттара. Интэринээт олоҕо олус ыарахан: аһыыр ас — убаҕас хааһы, биир
ньуоска мас арыыта, биир быһыы лэпииэскэ. Бастаан интэринээккэ киирдэҕим сыл
кыраһыыннаах лэппиэскэ сиэн олус да эрэйи көрбүппүт. Учуутатлар олус ирдэбил-
лээх, кыраны да оҕолорго бырастыы гыммат этилэр. Саас, күһүн аччыктаан отон хо-
муйан сиэри Дьыбахыйга тахсарбыт, режими кэһэн дьүүлгэ түбэһэрбит.
Аддьархайдаах сэрии хаарыаннаахай дьоммутун ылан бардаҕа, 75 сылын туолар
Кыайыы күнүгэр үчүгэйкээн пааматынньык турара буоллар, саатар аймахтара, оҕоло-
ро, сиэннэрэ, биир дойдулаахтара кэриэс гыныа этилэр.

Нам, алтынньы, 2019 с.

Румянцев Алексей Алексеевич

Алексей Алексеевич — сэрии тулаайаҕа. Аҕата Румянцев Алек-
сей Дмитриевич 1917 сыллаахха элбэх оҕолоох дьадаҥы ыал-
га Чагдаайыга Элбэги диэн сиргэ бэһис оҕонон төрөөбүтэ. Аҕа
дойду сэриитигэр кыттыбыт сэттэ бырааттыылартан бэһистэрэ.
Начаалынай оскуоланы бүтэрэн баран, кыайан сатгыы үөрэммэ-
тэҕэ. Кинини, таптаан ааҕар, сайаҕас уолу, бастаан холкуоһугар
суотчутунан үлэлэппиттэрэ, онтон кэлин маҕаһыын атыылаач-
чытынан анаабыттара. Онно үлэлии сылдьан, 1942 с. сайын ар-
мияҕа ыҥырыллан барбыта уонна дойдутугар эргиллибэтэҕэ. Бэс
ыйыгар армияҕа убайа Николайы, быраата Иннокентийы кытта

188