Page 262 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

ТҮҮЛЭЭХ нэһилиэгэ

Аҕалара сэриигэ өлбүт оҕолору сэрии тулаайаҕа, оттон аҕачара сэрииттэн эргийбит
оҕолору сэрии оҕото диэн ааттаан анал чэпчэтиилэри, өҥөлөрү оноруохха сөп этэ.
Уйбаан Бахсылыырап ити туһунан саамай сөпкө суруйар. Сэриигэ баран өлбүттэри
кэриэстээн да туран, кинилэр оҕолоругар чэпчэтиилэри оноруохха наада. Уйбаан Бах-
сылыырап суруйарыныы, биһиэхэ кыра да чэпчэтии наада буолбут дьонобут. Холобур,
биһиги Түүлээхпититтэн куоракка баран кэлэр буоллаххына, биир ыйдаах биэнсийэҥ
барыта онно барар. Куоракка тутуллубут, аатырар тутулла турар дьиэлэри хаһыакка эрэ
көрөбүт. Дьиҥэр, уу харахпытынан көрүөхпүтүн олуһун баҕарабыт эрээри кыахпыт
суох...» — диэн санаатын үллэстибит эбит Куонаан. Кини сыанаттан түспэт ырыаһы-
тынан биллэрэ, сопхуос үлэтигэр-хамнаһыгар даҕаны өрүү иннинэн, көхтөөх, сүрэх-
тээх үлэһит этэ...
Сэрии оҕото Дмитрий Степанович Алексеев 1970 с. Саха государственнай универси-
тетын биолого-географическай факультетын бүтэриэҕиттэн, Уус Алдан улууһун Кур-
буһах орто-интэринээт оскуолатыгар 30 сыл устата эҥкилэ суох география учууталынан
үлэлээбитэ. Сүрдээх сымнаҕас, сайаҕас майгылаах, киэҥ билиилээх учуутал этэ. Олоҕун
доҕорун Винокурова Евдокия Михайловнаны кытта Айна уонна Аня диэн икки кыыс
оҕолорун үрдүк үөрэхтээх үлэһит дьон оҥорбуттара. Бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсан
баран, Дмитрий Степанович Дьокуускайга кыралаан үлэлээбитэ, үс сиэнин атахтары-
гар туруорсубута. Билигин сиэннэрэ улаатаннар, Норвегиянан, Санкт-Петербурунан,
Дьокуускайынан тарҕанан үлэ, үөрэх дьоно буоллулар.
Биһиги эрдэтээҥҥи оҕо сааспыт Курбуһахха ааспыт буолан, «дядя Митялыын»
элбэхтэ алтыһан улааппыппыт. Кини, бу санаатахха, саҥаҕа, кэрэҕэ тардыһыылаах,
үгүс дьарыктаах эбит. Холобур, кэнсиэрдэргэ фокус көрдөрөрө. Сэттэ уонус сыл-
лар саҥаларыгар магнитофоннааҕа, онно наар ыллатан устар буолара. Хаартысканан
үлүһүйэн дьарыктанара. Онон дьоллоох оҕо сааспыт үйэтийбит түгэннэрин көрөрбүтү-
гэр киниэхэ истиҥник махтана саныыбыт.
Педагогическай үлэ бэтэрээнэ, Уус Алдан улууһун Курбуһах нэһилиэгин Бочуоттаах
олохтооҕо, сэрии кэмин оҕото Дмитрий Степанович Алексеев Улуу Кыайыы сылыгар
аҕыс уон сааһын томточчу туолла. Кини уоттаах сэрии толоонугар охтубут аҕатын сыр-
дык аатын ааттатар дьоһуннаах олоҕу олордо.

Мария Алексеева-Арылы Дуйдаах

Алексеева Ольга Михайловна

Мин 1929 сыллаахха ыам ыйын 4 күнүгэр төрөөбүтүм. Тулаа-
йах буолан эдьиийдэрбэр, убайдарбар иитиллибитим. 6 саастаах-
пытган эдьиийбин кытары фермаҕа сылдьан көмөлөһөр этим. 12
сааспар фермаҕа ыанньыксыггаабытым. Онтон ыла Баҕадьанан,
Халыманан үлэлээбитим.
Тулаайах буоламмын улахан үөрэх суох. Сэрии ыар сылла-
рыгар сайынын окко, саас-күһүн сир хорутуутугар үлэлиирбит.
Ыанньыксыттыы сылдьан ньирэйдэрбитин бэйэбит көрөр эти-
бит. Ньирэйдэрбит сиир отторун бэйэбит оттуурбут.
Биир оҕолоохпун, сиэннээхпин, биир хос сиэннээхпин.

Богдашина (Охлопкова) Надежда Алексеевна

Мин 1939 сььтлаахха бэс ыйын 16 күнүгэр Уус Алдан оройуонун Бээрийэ нэһилиэ-
гин Тандыгытыгар төрөөбүтүм.
Төрөппүттэрим 1938 сыллаахха ыал буолбуттар. Аҕам Охлопков Алексей Иосифо-

258