Page 339 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

ЧЭРИ1СГЭЙ нэһилиэгэ

Чэриктэй нэһилиэгэ

Горохова Светлана Дмитриевна

Аҕа дойдуну көмүскүүр сэрии иккис сьшыгар, 1942 сыллаахха
сэрии саамай тыҥаабыт кэмигэр, элбэх киһи сэриигэ барбы-
та. Ону «бастакы улахан хомуур» диэн дьон ааттыыр. Ол сайын
Чэриктэйтэн 35 киһи барбытыттан 25 киһи төннүбэтэҕэ. Дой-
дуларыттан ханна да тэлэһийбэтэх, үөрэҕэ суох холкуостаахтар
сэриигэ ыҥырыллан суорума суолламмыттара. Оннук дьонтон
биирдэстэрэ мин аҕам этэ. Аҕам Горохов Дмитрий Михайло-
вич холкуоска үлэлии сылдьан сайын бэбиэскэ туппута. Түөрт
оҕолоох, ыарыһах кэргэннээх, нууччалыы тугу да билбэт киһи
дьонуттан, дойдутуттан барара ыарахан да буолаахтыа...
Оччолорго мин түөрт саастааҕым. Аҕам дьүһүнэ маннык диэн
өйдөөбөппүн. Аччыгый оҕотун, миигин олорор сирбититтэн Си-
лигийэттэн Малтахааҥҥа диэри санныгар сүкпүтүн уонна дьукаахпыт уола Горохов
Сергей Васильевич кугас элэмэс аты миинэн иһэрин өйдүүбүн. Тиийбит сирбитигэр
үрдүк баҕайы ампаар таһыгар түөрт баҕана турара. Арай ол аттыгар биир ыһыллыбыт
баттахтаах уһун дьахтар ытыы турара уонна күрүө таһыгар турар ампаары аттаах киһи
эргийэн көтүппүтэ күн бүгүнүгэр диэри өйбөр хаалбыт... Кэлин дьон кэпсээниттэн
ситимнээн аҕыннахха, биэс тулаайах хаалбыт оҕолор убайдара, дурда-хахха киһилэрэ
Попов Е.М.-Дьиибэ ыҥырыллан барыытыгар, балта Өлөөнө улаханнык аймаммыта,
ону көрбүтүҥ буолуо диэбиттэрэ.
Атаарааччылартан кырдьаҕас, ытыктанар киһи Босиков А.Д.-Көпсөкүй алҕаабыт,
нэһилиэк сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн үлэлии сылдьан, сэриигэ ыҥырыллыбыт Уш-
ницкай Семен Дмитриевич барааччылар ааттарыттан дьон өйдүүр-саныыр гына уһун-
нук харда тыл эппитэ үһү. Чэриктэйтэн 32 барааччы 16 ыҥыыр атынан Баатаҕайынан
быһа түһэн, Суоттуга тиийбиттэр. Борохуот хойутаан, нэдиэлэ хаайтаран сыппьггтар.
Кэмниэ кэнэҕэс борохуотунан өрүһү өксөйөн, Усть Кутка, массыынанан Иркутскайга,
поеһынан Челябинскайга тиийбиттэр. Сахалар онно элбэх омуктары кытта булкуһан,
утум-ситим арахсан, аҕыйаан испиттэр. Сорохторун байыаннай лааҕырга үөрэтэн.
кыргыһыыга ыыппыттар. Саастаахтары, үөрэҕэ суохтары, мөлтөх доруобуйалаахтары
байыаннай үлэҕэ анаабыттар. Аҕам Уралга мас кэрдиитигэр сылдьан, эһиилигэр усу-
луобуйа мөлтөҕүттэн, урукку ыарыыта көбөн, 1943 сыл сайыныгар өлбүт этэ. Суругар
аһылыкпыт олох мөлтөх, күҥҥэ 200 грамм хортуоска биэрэллэр диэбит этэ диэн ийэм
аах ытамньыйан кэпсииллэрэ.
Аҕабын кытта мас кэрдиитигэр сылдьыбытын билэн, кэлин сэрииттэн эргиллибит
Матвеев Егор Семеновиһы анаан-минээн дьиэбэр ыҥыран кэпсэтэ сылдьыбытым.
Онно кини үлэлээбит сирдэригэр чахчы усулуобуйа мөлтөҕүттэн элбэх киһи өлбүтүн

335