Page 53 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

МҮРҮ нэһилиэгэ
Мин ийэм иннинэ 2 дьахтар (кэргэттэрэ) өлбүт, онон мин
ийэбинээн үс ойоҕун көмпүт, «аһыыны аһыйбыт» киһи буолар.
Иккис кылааска диэри мин Уус Күөлүгэр Герой Егоров тут-
тарбыт оскуолатыгар үөрэммитим.
1952 с. холкуос чилиэнэ буолбутум. Сэрии сылларыттан 43
сыллааҕыны өйдүүбүн. Кырдал аннынан үрэҕи туоруур муос-
таҕа сэриигэ барааччыны атаара иккис Курбуһахтан бааллар
этэ. Портнягин Денис диэн киһини өйдөөн көрбүтүм. Таптыыр
кыыһа Кэтириинэ атаара кэлбит этэ. Денис кэнники сэриит-
тэн этэҥҥэ төннөн кэлбитэ, холкуоска тырахтарыыстаабыта.
Кыыһын кытта холбоһон, ыал буолан олорбуттара да оҕолом-
мотохторо. Биһиги дойдубутуттан игирэ Окоемовтар сэрииттэн
эргилчэн кэлэн сааһыран өлбүттэрэ. Бурнашев Г.Н. эмиэ кэлбитэ.
Сэрии сылларыгар кыргыттар от-мас тиэйсэллэр этэ, күһүн, саас сир хоруталлара,
сменанан сьыдьан сайынын от оттуултара, уу отун ьпатлара, күһүн молотилкаҕа үлэ-
лиилтэрэ. Ол кыргыттар Сталин мэтээлин бары кэриэтэ ылбыттара. Бу кыргыттар,
хомойуох иһин, үксүлэрэ кэргэн, ыал буолуута диэни билбэккэ өлбүттэрэ. Аччыктаан
кыра балыгы күлгэ быраҕан сии сатыыллара. Аччыктаан өлөр дьон дыгдаһан хаалар
этилэр.
1943 с. саас аҕабытын үлэ фронугар, кирпииччэ собуотугар Покровскайга 6 ыйга
үлэлэтэ ыыппыттара. Онно биһиги үс оҕо мээнэ, көрүүтэ суох бэйэбит хаалбыппытын
өйдүүбүн. Ким тугу аһынан бэрсэринэн ону-маны кэрийэн аһаан сылдьыбыппыт. Үүт
сүүрдэр дьиэҕэ сэппэрээтэр күүгэнин салыырбыт, санаабытыгар күөрчэх курдук этэ.
Сайынын тыаҕа тахсан айахпыт аһыйыар диэри хаптаҕас сиирбит.
Сэрии кэмигэр уот кураан күннэр турбуттара, суол буоругар атах сыгынньах кыайан
хаампат итиитэ буолара. Оннук кураан сайын отчуттарга мас уһаакка суорат оҥорон
илдьэр этилэр. 52 сылтан холкуос чилиэнэ буолан оҕус сиэтэрим, сиэмэ баайарым.
Бааһынабытын аһыҥа ыһан кэбиһэн, таҥаһы икки өттүттэн тутан сүүрдэн бааһына
кытыытыгар хаһыллыбыт ханаабаҕа түһэрэрбит.
Сэрии кэнниттэн эмирикээнискэй хаалаах саахар, олус улахан бөҕө бачыыҥкалар
баар буолан испиттэрэ. Курупчаакы диэн бурдук баара. Сыыҥкабай тараах, боруос,
ньуоску баар буолбуттара. Быһыыта бу өйдөөтөхпүнэ, муус түннүк, буор муоста, саха
оһоҕо барахсан кири-хаҕы, быылы оборон ылар эбит. Тута таһырдьаттан киирэн сы-
раллан, илиилэрин, атахтарын киэһээҥҥи оһоххо ириэрэн абыраналлар этэ. Курүлэч-
чи, харылаччы умайан, киһи эрэ тартаран олорор буолара. Мас умайан бүтэрин, кыһыл
чоҕун одуулуурбут, араас фигураларга майгыннатан, айа-айа көрөрбүт. Аҕам, тыа хаһаа-
йыстыбатын идэтигэр үөрэммит буолан, сэрии кэнниттэн оҕуруотчут идэлэнэн, хол-
куоһугар хортуоска. хаппыыста, моркуоп олордор этэ. Табаҕы кытары үүннэрэн, дьах-
таллар тардалларын өйдүүбүн. Ол үүннэрбит табаҕыттан этэрбэс тиктэрэригэр диэн
уурунара. Биһигинэн хаппыыста үөнүн ыраастатара, уу кутгарара. Хатыҥ чаагатын хо-
муйан чэй оҥостон иһэрэ.
Сиэмэ итигэстээн, кутуйах ордуутун ордуулаан улааппыппыт. Төрөөбүт холкуоспар
үчүгэй үлэһит буолан тахсыбытым. Кыра эрдэхпитгэн улахан кыргыттары батыһан
постовой дьиэҕэ оонньуу барсар этим. Аҕам нэһиилэ көҥүллүүр этэ, таҥаһыҥ хай-
даҕый диэн ыйытара.
Айылҕа биэрбит талаанынан ыллыыр идэлэммитим. 1957 сыллаахха ыччат бастакы
бэстибээлигэр делегатынан бараммын, ыллаан лауреат аатын ылбытым. Нэһилиэк-
тэринэн, оройуоннарынан гастролтарга сылдьарбыт. Ыанньыксытгыы сылдьан үүт
ыаһыныгар, төрүөх ылыытыгар ситиһиилэнэн 1966 с. «Үлэҕэ килбиэнин» иһин мэтээ-
линэн, Бочуотунай грамоталарынан наҕараадатаммытым. Кыра эрдэхпиттэн норуокка
ыллаан кэлбитим. Мэҥэ Хаҥалас Сыымах бөһүөлэгин уолугар кэргэн тахсыбьггым. Үс
оҕоломмутум. 1977 с. күһүн кэргэним иһэр буолан. арахсан, Курбуһахпар төннөн кэл-

49