Page 58 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

МҮРҮ нэһилиэгэ

орто анал үөрэхтээх, 2 оҕолоох, Василий — СӨ суолун хаһаайыстыбатын Бочуоттаах
үлэһитэ, суоппар, 3 оҕолоох, сиэннээх, Туяра — үрдүк үөрэхтээх, кэргэннээх, оҕолоох.
Биирдэ, 3-4-тээх буолуом, күһүөрү соҕотоҕун дьиэ таһыгар сылдьабын. Ким да
суох. Дьонум үлэлии сырыттахтара. Борук-сорук буолла. Арай хараҥа быыһыттан аҕам
биирдэ баар буола түстэ. Тугу эмэ үссэнээри ону-маны көрдөөн көрдө да, тугу да бул-
бага. Мин эмиэ аччык киһи «тугу эмэ булаарай» диэн эрэҥкэдийэн, тилэх баттаһа
батыһа сылдьабын. Арай күүлэ өһүөтүгэр сүөһү кутуруга анньыллан турарын сулбу
таһыйан ылла да, оттубут оһоҕор кутуругун хардаҕастар быыстарынан анньан кэбистэ.
Мин, итинниги урут көрбөтөх киһи, наһаа дьиибэргээн, кутурук түүтэ уокка түүрүл-
лэ-түүрүллэ харааран иһэрин көрөн турдум. Аччык санаабар кэҥэрдии сыта минньи-
гэһин. Сотору буолаат, хараара кэриэрбит кутуругун хостоон таһаарда, быһаҕынан
дэлби кыһыйан кэбистэ уонна тиниктээбитинэн, сиэбитинэн бардыбыт. Оо, аччык
киһиэхэ бу минньигэһин!!! Сайынын Чымылыхааҥҥа, Чылаҕа илимниир этэ. Киһи
батыллар кумаҕар аҕабын батыһан өлө оонньуурум. Сороҕор ылан санныгар быраҕан
хаама турара. Кыһынын муҥхалыы барарыгар атын арҕаһыгар эбэтэр муҥханы миин-
нэрэн илдьэ барара.
Күһүөрү сайын биир киэһэ арай ийэм, мин оонньуу сырыттахпына, кистээн,
кыра балтыбын Капаны, биирдээх эрэ буолуо, оҕус сыарҕатыгар ууран, айан суолу-
нан таҥкынатан баран иһэрин түбэһэ көрөммүн, хараҕым бүөлэниэр дылы ыксаатым.
Дьиэбэр ким да суох. Аҕам, бука, үлэлии сырыттаҕа. Мин үстээх-түөртээх эрэ буолуом,
сайыһан иэрийиэхпэр диэри ытаан тоҕо бардым. Ийэм көҥөнөн. кэннин да хайыспат.
Борук-сорукка маҥан былаата туртаҥныы турда. Улгум баҕайы оҕус хаамара түргэнэ
бэрт, эккирэтэ сатыыбын да, олох сиппэппин, ытыырым күүһүттэн сэниэм да суох
быһыылаах, сүһүөҕүм уйбат, умса түһэ сылдьабын. Ыалларбыт Румянцев Баһылайдаах
дьиэлэригэр киллэрэн ааттыы сатаан кэбистилэр да, тохтуур аат суох. Оҕо да сылдьан,
кэлин даҕаны онтон ордук күүскэ ытаабыппын өйдөөбөппүн. Арай ол тыыным хаай-
тара сыһа-сыһа сордоно олордохпуна, ийэлэрэ ыскааптан туох эрэ дьэрэкээн ойуулаах
хоруопканы таһаарда. Онтукайдара наһаа үчүгэй дьикти, хаһан да истибэтэх тыаспын
таһаарар эбит. Билигин санаатахха, орган тыаһын курдук. Онтон соһуйан, дьиктиргээн
дьэ тохтоотум. «Мин ытаан бээҕиниирбиттэн ураты кэрэ тыаһы буортулуом, мэһэй-
диэм дуо» диэтим быһыылаах. Уопсайынан баһыйтардым. Ол гармонь тыаһа, араадьыйа
да, тэлэбиисэр да суох кэмигэр, олох атын, туох эрэ кэрэттэн кэрэ, киһини куйаарга
көтүтэн таһаарар, кистэлэҥ ис күүстээх, алыптаах эйгэ баарын аан бастаан биллэр-
битэ. Оччолорго кыра учаастакка ким да музыкаҕа оонньообот этэ. Ити гармоническай
дорҕоон кулгаахпар өргө диэри сылдьыбыта. Баҕар, ити атыптаах тыас, кини хайдах
айыллан тахсарыгар интэриэс, ону билэ сатыыр баҕа санаа күүһэ, онно ымсыырар,
тардыһар, «өссө ханна эмэ истибит киһи» диэн иитийэхтэммит санаам музыка кэрэ
эйгэтигэр сыстарбар олук буолбута буолуо? Ийэм эрэйдээх, бука, ыанньыгын үлэтин
үмүрүтэн баран буолуо, ол, Балыктаахтан биир көс ыраах сиртэн түүннэри айаҥҥа
туруннаҕа. Онтон аны Найахыттан 100-тэн тахса км сиргэ Бээрийэҕэ бииргэ төрөөбүт
балтыгар Ксения Семеновнаҕа кэргэннэнэн баран оҕоломмокко оҕо көрдөөбүтүгэр
ииттэрэ илтэҕэ. Ол иннинэ оҕо төрөөн турбатах буолан дуу, балтын көрдөһүүтүн быһа
гыммакка дуу.
Биир күһүн, бука, 3-тээх эрэ буолуом, Үрүҥ Сөмүйэ сайылыкка, күһүҥҥү киэһэ
халлааны бастаан көрдөҕүм буолуо, таһырдьа тахса сылдьан халлааҥҥа элбэх баҕайы
сып-сырдык сулустары көрөн, дэлби соһуйан да, куттанан да хас да ыал дьукаахтаһан
олорор улахан баҕайы саха балаҕанын ааныгар баттата сыһа-сыһа ыксаан аххан киирэн:
«Эдьиий Барыскыа-ай, халлааммыт тэстэн хаатбыт, халлааммыт тэстиммит!!» — диэн
сирэй-харах буолан кэпсээннээх киирэн баар дьону күллэрдим. Эдьиий Барыскыай
улаатыахпар диэри: «Хайа халлааммыт тэстиммит дуо?» — диэн күлэ-үөрэ көрсөөх-
түүрэ.
Эмиэ Үрүҥ Сөмүйэ титиигэр ийэм ыанньыксытгары кытта ынахтарын ыы сыл-

54