Page 14 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БААТАБАЙ нэһилиэгэ

бот этибит. Оччолорго оонньуур да суох. Таҥас кырадаһынынан
куукула оҥостон оонньуохпутун ол да суох. Дьоммут маһынан
ынах оҥорон биэрэллэр этэ, онон оонньуур этибит. Билиҥҥи
курдук таҥас-сап да суох. Таҥна сылдьар таҥаспытын алдьат-
тахпытына, дьоммутуттан мөҕүллэр этибит. Дьоммут, ыанньык-
сыт буоланнар, иллэҥ да кэмнэрэ суоҕа. Дьиэҕэ кэллэхтэринэ,
уокка оттор мастарын эрбииллэр, аны киэһэ, күөстэрин бэ-
лэмнээт, хотонноругар бараллар. Ийэм Харын табы диэн учаас-
такка кыстаан олордоҕуна, мин хотоҥҥо барбыттарын кэн-
нэ ийэбэр көмөлөһөөрү лэппиэскэ оҥороору гынным. Арай
бурдук ылан оҥоруом диэбитим: тууһум ыскаап аллараатыгар
суох эбит. Онон үөһэ солуонкаҕа баар туустан ылаары ыскаап
кэрдииһиттэн тардыстан, ыскаабым сууллан түстэ. Иһит бөҕөнү алдьаттым. Куттанан,
ойон тураат, орон анныгар түстүм. Ол сыттахпына, таһыттан ким эрэ киирдэ. Онтукам
Николай Семенович диэн Мачыа уола от тиэйэн кэлбит эбит. Көрөөт да, ыскаабы ким
суулларда диэн ыйытта. Ону Мачыа кыыһа Маайыс: «Мин буотах, Уля алдьатта», —
диэтэ. Онтон сотору соҕус буолан баран хотонтон киирдилэр. Иһитэ суох оҥорбут дии
диэтилэр. Николай: «Чэ, алҕас буоллаҕа дии», — диэн көмүскэспитигэр, наһаа үөрдүм.
Ийэм: «Орон анныттан таҕыс», — диэтэ, хата таһыйбата. Ытыы-ытыы орон анныттан
таҕыстым. Оччолорго дьоммут үлэлиир этилэр да, харчынан хамнас диэни ылбаттара.
Үлэлээбит хамнастарын бородууктанан сылга иккитэ, үстэ ылаллара. Онон сэрии да
кэнниттэн ыарахан кэмнэр ааспыттар эбит. Билигин оҕолорго кэпсиир эбитэ буоллар,
итэҕэйиэ суох этилэр. Оскуолаҕа үөрэнэ сылдьан сайынын улахан дьону кьпта окко үлэ-
лиирбит. Онно оҕус сиэтэн, бугул түгэҕэ харбаан тахсарбыт. Кэлин оскуолаҕа үөрэнэ
сылдьан оскуола оһоҕун маһын оҕолорго эрбэтэр этилэр. Уруок кэнниттэн мас эрбиир-
битин өйдүүбүн. Чараҥайга үөрэнэ сылдьан субуотаҕа дьоммутугтан ас ылаары Халдьаа-
йыга бардыбыт. Көстөкүүн кыыһа Танялыын иккиэйэҕин баран иһэн, Күрүөлээххэ кии-
рэн баран арай кыыһым охтон түстэ, соһуйдум аҕай. Иһиллээбитим: тыыммат курдук,
куттанным аҕай. Арай биир ыҥыыр аттаах киһи сыһыы саҕатыттан киирдэ, онно утары
сүүрэн тиийэн этгим. Кэлбит киһибит көрдө, илиитин-атаҕын хамсатта, утаакы буол-
бата, кыыһым тыынан кэллэ уонна туран олордо. Атгаах киһи дьонугар этиэм, аргыый
аҕай бара тураарыҥ диэтэ. Онтон сотору буолан баран, аҕата кэлэн ылан барбыта. Урут
кыыһым ыалдьарын билбэт этим, онтон ыла кинини кытта ханна да барбат буолбу-
тум. Ити курдук оҕо сааһым ааспыта. Куруутун тиийиммэт-түтэммэт кыһалҕаттан, эрдэ
үлэһит буолан ийэбэр көмөлөһөөрү, ахсыс кылааһы бүтэрээт, Дьокуускайга финансовай
техникумҥа үөрэнэ киирэн, бухгалтер идэтин ылан үлэһит буолбутум. Онтон ыла улахан
дьон кэккэтигэр киирдэҕим дии.
Үлэ бэтэрээнэ, өрөспүүбүлүкэ, улуус, нэһилиэк үөрэҕириитин бочуотунай грамота-
лардаах.

Ефимова Анна Егоровна

Аан дойду үрдүнэн дьон олоҕун аймыыр сэрии буолбута. Ол кэмҥэ мин биэстээх
оҕо этим. 1941 сыллаахха аҕам бииргэ төрөөбүт бырааттарын сэриигэ бэбиэскэлээн
ылбыттара. Аҕам соҕотох хаалбыта. Сэрии бүтүөн аҕай иннинэ аҕабын эмиэ ыҥыр-
быттара. Аҕам барбытын кэнниттэн сыл буолан баран оскуолаҕа үөрэнэ киирбитим.
Ол саҕана таҥас суох буолан, миэхэ американскай куултан ырбаахы тигэн кэтэрдэн
оскуолаҕа киирбитим. Оскуолаҕа сурук суруйарга кумааҕы суох буолан, эргэ кинигэҕэ
суруйар этибит. Сэрии бүтгэ диэн дьоннор кэлитэлээн барбытгара. Мин аҕам хойут
кэлбитэ, убайдарым сэрииттэн төннүбэтэхтэрэ. Аҕам кэлэн баран биригээдэ араас үлэ-
тигэр үлэлээбитинэн барбыта.

10