Page 236 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ
P. 236

КУРБҮҺАХ нэһилиэгэ

            Андреевна  Макарова  «О»  кылаастан  «4»  кылааска  диэри  үөрэппитэ,  кэргэнэ  Троев
             Гаврил  Гаврильевич физкультура учуутала этэ.  Ону билигин оонньообут,  мэниктээбит
            оскуолабыт,  Дьөгүөрэп  оскуолата  билэн  турдаҕа.  Кылааспытыгар  20  тахса  оҕо  буолан
            үөрэммиппит.  Улахан  кьыаас  оҕолоро  биһигини  көрө-харайа  сатыьилара.  Мин  7  кы-
            лаас  кэнниттэн  ыалдьан  үөрэммэтэҕим.  Бииргэ  үөрэммит  оҕолорум  Сыырдаах,  Мүрү
            оскуолаларынан үөрэнэ барбыттара. Дэлби ыалдьан,  Балаҕаннаах алааспар кэлэн дьом-
            мор  олордум,  эмтэнним,  оччотооҕуга  соҕурууттан  кэлбит  фельдшердэр  үлэлииллэрэ.
            Шербинская  Тамара  диэн  Балаҕаннаах  фельдшерскэй  пуунугар  уһуннук  үлэлээбитэ.
            Дьон  махтанан  кини  аатын  саҥа төрөөбүт элбэх кыыска  иҥэрбиттэрэ.
               Сталин аатын  сүгэр улахан холкуос  кэлин бөдөҥсүйэн  Микоян,  Булганин  аатгарын
            сүгэр холкуостар буолбуттара.  Үлэбин аан бастаан  Куулдьаҕа субай сүөһүнү көрүүтгэн
            саҕалаабытым.  Оччолорго Аммосов Алексей Егорович биригэдьиир, күһүн атгынньыга
            36 субай тыһаҕаһы туттардылар.  Карманилов Спиридоннаахха дьукаах олорбутум.  Ыл-
            дьаана  ыанньыксыт,  Спиридон  тас  үлэһит.  1967  сыллаахха  «Лена»  сопхуос  тэриллэн,
            дириэктэринэн Мартынов диэн буолбута. Дьэ ол нөҥүө сылыгар аны Курбуһах кураан-
            наан,  Нам  сиригэр  көһөн  оттооһун  буолар.  Кыайар,  эдэр дьон  бары  Үөдэйинэн,  Нам
            Таастааҕынан оттуу бараллар. Онтон биһиги,  күһүн сүөһү үүрэн,  Нам оройуонун  1 Хо-
            мустааҕын  сиригэр  Кытылга  киирэн  оҕолуун-уруулуун  биир  саха  балаҕаныгар  16  буо-
            лан  кыстаатыбыт:  Петр,  Евдокия  Егоровтар  2  оҕолорунаан,  Копырин  Михаил  Кэти-
            риистиин  2  оҕолорунуун,  Сыромятникова  Матырыас  кэргэнэ  Сэмэнниин,  Бурнашева
            Марфа  Иннокентьевна  уонна  мин,  Копырина  Кэтириис,  Васильев  Иннокентий,  тас
            үлэһиттэр.  Онно  эбии  куораттан  Сыромятников  Сэмэн  быраата  кэргэниниин,  2  оҕо-
            тунуун,  Митрофанова  Мария кыстаабыта.  Наһаа эйэлээхтиик олорбуппут.  1  Хомустаах
            3  км  ыраах сир,  онно  маҕаһыыннарыгар атынан тахсан сылдьарбыт.
               1969  сылга  эмиэ  кураан  буолан,  от  аанньа  үүммэккэ,  4  көлүнэр  оҕустаах,  1  аттаах
            Нам  оройуонун  2  Хомустаах сиригэр  көһөн  күккүрээн  тиийдибит.  Биир  сопхуос  дьо-
            но  буоламмыт  ыаллыы  Бэрт  Ууһун  нэһилиэгин  дьоно  бааллара,  биһигини  үөрэ-көтө
            көрүстүлэр.  Салайааччылара  Черкашин  Гаврил  Гаврильевич:  «Курбуһахтары  кэтэһэн
            олоробут дии.  Эһиэхэ ас хаалларабыт:  1  дьааһык арыы,  1  куул бурдук, чэй,  куһуок саа-
            хар,  чүмэчи,  кыраһыын  лаампа»,  —  диэтэ.  Ол  Черкашин  Гаврил  Гаврильевичка  күн
            бүгүнүгэр диэри махтанабын, салайааччы үтүөтэ буолан, көс-айан дьонугар кыһамньы-
            тын  иһин.  Бу барыыбытыгар  65 тыһаҕас субан сүөһүнү  үүрэн  илтибит.  Кыстыыр дьон
            Балаҕаннаахтан төрдүөбүт: Толоон  кыыһа  Егорова  Мария,  Бурнашев Николай  Михай-
            лович,  Гуляев  Василий  Гаврильевич  уонна  мин.  Олорор дьиэбит  8  түннүктээх  нуучча
            дьиэтэ,  сааҕынан  сыбаан  кыстыырга  бэлэмнэннибит.  Уолатгар  холбуу  тардар,  эргэ  1
            уостаах  саалаахтар,  онтуларын  киэһэ  хоонньоһо  утуйаллар.  Сарсыарда  5-6  чааска  ту-
            ран,  от  тиэйэ  4  оҕуһунан  бараллар,  онно  ол  сааларын  туомун  илдьэ  сылдьаллар,  тугу
            да  өлөрөн  аҕалбыттарын  өйдөөбөппүн.  Баатаҕай  биһиги  олорор  сирбититтэн  6  көс,
            Нам  биир  дэриэбинэтэ  Көбөкөн  эмиэ  6  көс  ыраах.  Аспытын  уолаттарбыт  Баатаҕай-
            тан  ылаллар  эбэтэр  Көбөкөнтөн  баран  аҕалаллар.  Маайыспынаан дьиэ  буоллун,  хотон
            буоллун  бииргэ  сылдьабыт.  Бэйэбит  килиэп  оһоҕор  уган  ас  астаан,  хата,  ким  да  ыал-
            дьыбакка  кыстаабыппыт.  Саас  Баатаҕайтан  ветеринар  кэлэн,  сүөһүлэрбит туруктарын
            көрөн,  үчүгэйдик  көрбүккүт диэн  хайҕаан  барбыта.  Муус  устар  15  күнүгэр  сүөһүлэр-
            битин сатыы  Намтан дойдубутугар Дьайаакыга  үүрэн  аҕалбыппыт.  Балаҕаннаахтан со-
            роҕор  атынан,  үксүн  сатыы  сылдьан  Маайыспынаан  салгыы  көрбүппүт.  Маайыһым
            Бороҕоҥҥо  ыал буолбута,  2  кыыстаах,  1  уоллаах буолуохтаах.
               Онтон  мин  1972  сьшлаахха  6  оҕолоох  огдообо  киһиэхэ  Гуляев  Михаил  Константи-
            новичка кэргэн тахсан, оҥоруу чаас оннук буолтаҕа, утуу-субуу 6 оҕолонон,  12 оҕолоох
            илтээх  дьиэ  кэргэн  ийэтэ,  аҕата  буолан  үлэлээн-хамнаан,  эйэ  дэмнээхтик  уһуннук
            олоруох дьон,  аҕабыт ыарахан ыарыыттан  ыалдьан,  58 сааһыгар күн сириттэн барбыта.
            Бу  90  сыллар  саҕаланыыларыгар  дойду  үрдүнэн  ыһылшы-тоҕултуу,  барыта  нуорма
            курдук буолбут кэмнэрэ этилэр.  Бу кэмҥэ 6  кыра оҕобун сүһүөхтэригэр туруоран, ула-


                                                       232
   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241