Page 238 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ
P. 238
КУРБҮҺАХ нэһилиэгэ
саан биэрээри гына-гына, киэһэ үлэтин үмүрүтэн, эмнэрэ сытан, «ээ оҕом барахса-
ны биэрбэппин, чэ өллөхпүтүнэ, бары бииргэ» дии саныырым диэхтиирэ. 1941 сыл
саамай ыарахан, сут-судурхан кэмҥэ төрөөммүн, ийэм барахсаны төһө эрэ ытап-
пытым-соҥоппутум, доруобуйатын кэбирэппитим буолуой. Саха дьахталлара урукку
барыта илиинэн, таҥас-сап, ас-үөл кырыымчык кэмигэр төһөлөөх ыарахан үлэлэри
үлэлээн, оҕо бөҕөнү төрөтөн, көрөн-харайан киһи-хара гына ииппиттэрэ буолуой.
Аҕам хаайыытган дьиэтин халҕанын кыайан аспат буола ыран, дьүдэйэн кэлбитэ
үһү. Оттон дьукаахтара Маайа кэргэнэ Попов Никиитэ хаайыыга өлөөхтөөбүт. Биһиги
төрөппүттэрбит барыбытын бэйэлэрин кытта тэҥҥэ окко-маска, хотоҥҥо, дьиэҕэ араас
үлэлэргэ кыра эрдэхпититтэн көмөлөһүннэрэн үлэҕэ үөрэппиттэрэ. Дьоммут үлэлэрин
арыый эрдэ бүтэрэн сынньана түһүөхтэрин төһөлөөх баҕарар этибиний? Ийэм барахсан
эбиэккэ аһыы олорон этэрбэс улларара, үтүлүк абырахтыыра. Мин оҕо эрдэхпитгэн олус
аһыныгас санаалаах эбиппин. Оскуолаҕа киириэм иннитгэн ийэбэр холкуос хотонугар
тэҥҥэ сылдьарым. Эдьиийдээх убайым да миигиттэн 1-2 сыл эрэ аҕа саастаахтара. Эдьи-
ийим барахсан, ыарыһах буолан, диспансерга уһуннук эмтэнэрэ. Онон дьиэ араас үлэтэ
миэхэ сүктэриллэрэ: сиэмэ итигэстээһинэ, суорунаҕа бурдук тардыыта, ньирэй эмтэ-
риитэ, ынах ыаһына. Оччолорго сайын ынаҕы түөртэ ыыллара. Сайынын бырааттарым
окко 6 саастарытган кэбиһиигэ оҕус сиэтээччинэн үлэлииллэрэ.
1963 сыллаахха Сыырдаах орто оскуолатын үөрэнэн бүтэрбитим. Оччотооҕуга Кур-
буһах оскуолата 7 эрэ кылаастааҕа. Оскуоланы бүтэрээт, Бүлүү педучилигцетыгар
үөрэххэ киирбитим. 1965 с. үөрэхпин бүтэрэн, Уус Алдан оройуонун Тулуна 8 кы-
лаастаах оскуолатыгар начальнай кылаас учууталынан ананан кэлбитим. Тулунаҕа
олохтоох учууталга Габышев Егор Федоровичка кэргэн тахсан ыал буолбутум. Кэргэ-
ним Егор Федорович, Москваҕа физкультурнай институту бүтэрэн, Дьокуускай пед-
училищетыгар 6 сыл преподавателлээбит уонна доруобуйатынан дойдутугар тахсан
үлэлии сылдьара. Икки уолбун оскуоланы бүтэттэрэн, үлэһит оҥортообутум кэннэ
утуу-субуу бу олохтон барбыттара. Онон билигин чороҥ соҕотох, социальнай үлэһит
көрүүтүгэр 79 сааспар тиийэн олоробун. Олох араас ыараханын көрүстүм.
Оскуолаҕа 40-ча сыл кыра оҕолору үөрэтэн учууталлаабытым. Талан ылбыт идэ-
бинэн эдэр көлүөнэни иитиигэ-үөрэтиигэ сырабын, сатабылбын биэрэн туран үлэлээ-
бит дьоллоохпун. Билигин санаатахха, үлэм эрэ миигин үтүө өйдөбүлүнэн, дьоллоох
кэминэн сылаанньыта сырдатар.
2019 с.
Гоголева Вера Афанасьевна
Мин соҕотох ийэҕэ 1945 сыллаахха тохсунньу 19 күнүгэр
күн сирин көрбүппүн. Аҕам Гоголев Афанасий Андреевич 1943
сыллаахха сэриигэ өлбүт. Мин 3,5 саастаахпар ийэм сэрии
инбэлиитэ, «Молотов» холкуос чэлиэнэ Местников Афанасий
Николаевичка кэргэн тахсар. Үс оҕото, кини балта Татьяна Ни-
колаевна кэргэнэ сэриигэ өлөн убайыгар көһөн кэлэр.
Оскуолаҕа киирэр сылбар балтым Маша 1951 сыллаахха
төрүүр. Биэнсийэҕэ тахсыар диэри продавеһынан үтүө суобас-
таахтык үлэлээбитэ.
Оскуоланы 1962-63 сылларга Сыырдаахха бүтэрбитим. Ос-
куоланы бүтэрээт, дойдубар Быччыылыкка дьааһылаҕа сэбиэ-
диссэйинэн үлэлээбитим. Бу үлэлиир кэмнэрбэр комсомольскай
тэрилтэ сэкирэтээринэн, женкомитет бэрэссэдээтэлин солбуйааччынан үлэлээбитим.
9 сыл лаборааннаабытым (мясоларга, маслоцехха). Сопхуос аһыллыан иннинэ аренда-
торынан үлэлээбитим.
234
