Page 12 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 12
үгүстэрэ аарыма кырдьаҕас оҕонньоттор, дьахталлар уонна бу кинигэҕэ кэп-
сэнэр араас саастаах оҕолор этилэр.
Хайа да баас адьас оһон, сүтэн хаалбат. Ыалдьара, нүөлүйэрэ аастаҕына
да, баас оннугар чэрэ син биир хаалар. Баастартан саамай улаханнара —
сэрии бааһа баар! Сэрии бааһа! Сэрии хаалларбыт бааһа хас биирдии фрон-
товикка эрэ буолбакка кини оҕолоругар кытта бэриллибитэ. Мин, хаһыс да
сылын атах тэпсэн олорон кэпсэтэбин сэрии холоругун ортотунан сылдьы-
быт буойуннары, сэрии сылларыгар сут-сутурҕан кэмигэр үлэлээбит-хамсаа-
быт тыыл ветераннарын, сэрии кэмин оҕолорун кытта. Ама да ааспытын
иннигэр амырыын олох кэлэн бараахтаабыт!
Төһө да патриотизм тыыныгар иитиллибиттэрин иннигэр, оччотооҕу со-
рох салайааччылар дьоҥҥо хаҕыс сыһыаннарыттан киһи кэлэйэр уонна хо-
мойор! Сиргэ тохтубут бурдук туораҕын хомуйбут оҕолор, дьахталлар быыкай-
каан тууйастарын былдьаан ылар, бэл тоҕо тэбэр биригэдьиирдэр, боломуочу-
найдар быһыыларын, оҕолоро хоргуйууттан сылтаан дыгдаччы иһэн барбыт-
тарыттан ыксаан бэйэлээх бэйэтин сүөһүтүн, сылгытын өлөртөрөн сиэбит үлэни
кыайбат буолбут кырдьаҕастары түүнүктээх түрмэҕэ утаарбыт салайааччыла-
ры, билигин тот олоххо олорор киһи сатаан өйдөөбөт, итэҕэйбэт. Ол эрээри
ити баара, барыта буолбута. Билигин кэлэн, “кэмэ оннук этэ” эрэ дииргэ
тиийиллэр. Туох да диэбит иннигэр, ити алдьархай, сэрии кэмин оҕолорун
сүрэхтэригэр-дууһаларыгар тыыннаахтарын тухары умнуллубата чахчы!
Фашистскай Германияны кыайыы хас хонон турдах ахсын ырааттар ыраа-
тар. Ону кытта уоттаах сэриигэ сылдьыбыт, “Кыайыы туһа” диэн үлэлээбит
тыыл ветераннара күннэтэ аҕыйаан иһээхтииллэр. Олох суруллубатах сокуона
кытаанах! Күн-дьыл ааһыа, бу дьоммут сотору биһиги ортобутугар төрүт да суох
буолуохтара. Кинилэр күн бүгүн бааллара бэйэлэрин эрэ дьоллоро буолбатах.
Бэл бүгүҥҥү күҥҥэ диэри “оҕолорум, сиэннэрим” дэһэ-дэһэ улуустарынан,
куораггарынан толору хааччыллыылаах дьиэ эккирэтиһэ сылдьар сэрии вете-
раннарын билэбин. Оттон эрдэ кыайан эккирэтиспэтэх, сүүрбэтэх-көппөтөх
сэрии кыттыылаахтара, сэрии огдооболоро дьиэттэн матан хаалбыттара уонна
үгүстэр былаас өттүттэн туох да чэпчэтиини ылбакка, туһаммакка олохтон
букатыннаахтык барбыттара. Кинилэр да кырдьар-бохтор саастарыгар бэлэм
ититиилээх, уулаах-хаардаах дьиэҕэ киирэн нус-хас олоруохтарын төһөлөөх
баҕарбыттара буолуой? Суох буолбут аны төннүбэт!
Билигин Улуу Кыайыы 60 уонна 65 сылларыттан эрэ сэрии ветеранна-
рын, сэрии буойунун огдооболорун дьиэлиир Ыйаах тахсан кырдьаҕастар
дьэ нус-хас буолан эрэллэр. Өссө төгүл этэбин, кинилэр үйэлэрэ уһаабыта
бэйэлэрин эрэ дьоллоро буолбатах, бу кинилэр оҕолорун, сиэннэрин дьолло-
ро! Бу тыыннаахтар тустарынан кырдьык кэпсээн!
Аҕалара Ийэ дойду көмүскэлигэр сэрии толоонугар охтубут, сэрииттэн
кэлэн баран “ветеран” диэн аат үөскүү илигинэ сырҕан баастарыттан эрдэ-
лээн өлбүт фронтовиктар оҕолоро, “оҕом эрэ этэҥҥэ буоллун” диэн аччык-
таан өлбүт аҥаардас ийэлээх тулаайахтар туох көмөнү ылбыттарай, ылалла-
рый? Суох! Суох уонна суох!!!
Сэрии төгүрүк тулаайахтара үгүстэрэ оччотооҕу кэм бэрт кэмчи астаах
интернаттарыгар, детдомнарыгар иитиллэн ааҕар, суруйар үөрэхтэммиттэрэ,
сорохтор үөрэҕи ылан араас идэлээх үлэһит буолбуттара, дьоҥҥо-сэргэҕэ
барытыгар да биллэр дьоннор бааллар. Оттон аҕалара сэриигэ баран өлбүт,
аҥаардас ийэҕэ иитиллибит оҕолор үксүлэрэ салгыы үөрэммэтэхтэрэ, этэр
курдук “хара үлэһит” буолан сорохтор олохтон эрдэ барбыттара, атыттар
күннээҕи түбүктэрин кытта сылдьан ыарыһах-аһаах дьон буолан үйэлэрин
моҥоон эрэллэр.
8

