Page 14 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

Нээбилэп, Кус Саарбыт алаас кыстыктарынан 28 хаһаайыстыбалаах эбит.
Билигин 78 сааһын туолбут үлэ-тыыл ветерана И.С.Гоголев ахтарынан, бу
колхуоска оччолорго 20-чэ оҕо баара. Ити аата бу икки колхуоска сэрии
саҕана 60-70 оҕо баара чахчы буолар. "Куоталаһыы” колхуо дьонун ахсаана,
оччолорго колхуос бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит Васи-
лий Иннокентьевич Бурнашев дьиэтээҕи архыыбыттан ылылынна. Онон ити
сыыппаралар чуолкайдара саарбахтаммат.
Лөгөй нэһилиэгэр, Хомустаах бөһүөлэгэр (2005 с. ахсынньы 12 күнүгэр)
бу икки колхуос сэрии иннинээҕи оҕолорун “Ситэ тыллыбатах сибэккилэр”
диэн аатынан көрүһүннэрии биэчэрэ буолан ааспыта. Манна барыта 34 киһи
ыҥырыллыбытыттан 24 сэрии кэминээҕи (1936-1945 сс.) оҕолор кэлэннэр аас-
пыты ахтыһан, дуоһуйа сынньанан барбыттара. Бу дьоннор ортолоругар 10
сэрии тулаайаҕа баарыттан 7-тэ кэлэн, көрсүһүүгэ кыттан туһунан чиэстэм-
миттэрэ-бочуоттаммыттара. Сэрии тулаайахтара үксүлэрэ сэрии охсуутуттан
үөрэҕэ суох хаалан колхуос, сопхуос үлэтигэр миккиллэн, үтүө суобастаах-
тык үлэлээн пенсияҕа тахсан, билигин сиэннэрин кытта бүөбэйдэһэ олорол-
лор. Сэрии кэмин оҕолоругар анаммыт көрсүһүүгэ анаан “Аҕаларбыат, эһиги
тыыннааххыт...” диэн хоһооммор маннык тыллар бааллар:

Хайа сир халлаанын анныгар сытан
Бүтэһигин санаахтаабыккыт буолуой?
Ол уот холорук ортотугар киирэн:
“Оҕом киһи буол...”, — диэтэҕиҥ, охтон иһэн.

Эдэркээн олоххут быһыннаҕа,
Элбэҕи оҥоруоххут хааллаҕа.
Аҕаа, бараргар саҥа хаампыт оҕоҥ
Эйигиттэн үс төгүл аҕабын ээ...

Кырдьыга даҕаны сэрии кэминээҕи оҕолор билигин бары 70 саастара буол-
бут уонна лаппа ааспыт (манна мин 1935 с. төрүөхтэри, “Тыыл ветерана” буол-
буттарынан киллэрбэтим), үксүлэрэ хаар маҥан баттахтаммыт дьонунан буо-
лаллар. Үөһэ ахтыллыбытын курдук, оччотооҕу икки колхуоска 70-ча оҕо баар
эбит буоллаҕына (1936-1945 сс.), билигин 30-н эрэ кыра тахса киһи баар. Курус
сыыппара буолбатах дуо? Бу барыта сэрии, оччотооҕу аас-туор олох содула!
Уоттаах сэрии дьэбир дьыбара, сэрии хаһыҥа хаарыйбыт оҕолоро, ситэ
тыллыбатах сибэккилэр атын да сирдэргэ аҕыйаатахтара. Дьиҥэр элбэхтэр
этэ, ол эрэн ситэ олох олорор дьылҕаламматахтара! Сэрии кэмин оҕолоро,
сэрии буойунун тулаайахтара — ордубуттар уу чуумпутук, дьон тэҥинэн үлэ-
лээн-хамсаан, билигин пенсияҕа тахсан бары кэриэтэ “Үлэ ветерана” диэн
ааты ылан олороллор. Бу кинилэргэ саамай үрдүк хайҕабыллара, чиэстэрэ-
бочуоттара, онтон атын туох да суох!
Сэрии тулаайахтара сэрии ветераннарын курдук аҕыйаан иһэллэрин ум-
нумуоҕуҥ! Кинилэр аҕалара Ийэ дойду көмүскэлигэр сырдык тыыннарын
толук уурбуттарын, судаарыстыба өйөбүлүн ьшан, кырдьар саастарыгар дьиҥ-
чахчы биллиннэр!
1995-2012 сс.

История кэрэһиттэрэ буолар сыыппаралары бэчээккэ тахсыбыт хаһыат-
тартан, кинигэлэртэн, тыыл ветераннарын дьиэтээҕи архыыптарыттан ыл-
лым.

10