Page 122 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

сей Егорович пенсияҕа тахсарынан, оҕонньор бэйэтэ көрдөһөн уонна управ-
ляющай Петр Николаевич хаайан, Гаврил Гаврильевич Васильев Балаҕаннаахха
1968 с. биригэдьииринэн үлэлээбитэ. Оччолорго хонуу уонна ферма биригэ-
дьиирдэрэ диэн тус-туһунан суоҕа, биригээдэ үлэтин барытын биир биригэ-
дьиир салайара. Үөрэҕэ суох да буоллар дьону кытта уопсай тылы булар,
колхуостаахтары үлэҕэ сатаан аттаран туруорар Хабырыыһы биригээдэтин
дьоно ытыктыыллара, кини эппит үлэтин кэмигэр толорорго кыһалла сатыыл-
лара. Балаҕаннаах оччолорго сүүстэн тахса киһилээх нэһилиэнньэ этэ. Орто
оскуоланы бүтэрбит оҕолор Балаҕаннаахха үөрүүнэн үлэлии кэлэллэрэ. Ки-
нилэр бэйэлэрин бэйэлэрэ бас билинэр дьоһун олохторо мантан саҕаламмыта.
Ферма старшайынан үлэлиир Мария Ивановна оҕолорго ийэлии аламаҕай
сыһыана, үлэҕэ наллаан такайан үөрэтиитэ эдэр дьон куттарын тутара. Бири-
гэдьиир Гаврил Гаврильевич оҕолор туохха наадыйалларын төһө кыаллары-
нан була сатыыра. Онон Балаҕаннаах биригээдэтигэр 10 ыанньыксыт үүтү
хото ыаһыҥҥа ылсан үлэлээбиттэрэ.
Бастыҥ үлэлээх биригээдэ биригэдьиирин Г.Г.Васильевы коммунисти-
ческай партия кэккэтигэр ылаары, райком 1-кы сэкирэтээрэ С.С.Аржаков
бэйэтинэн тахсан кэпсэтэ сылдьыбыта. Онуоха биригэдьиир Хабырыыс:
— Үөрэҕэ суохпун, партия көрдөбүлүн кыайан толоруом суоҕа, — диэн
буолумматаҕа. Ол да гыннар Гаврил Гаврильевич Васильев үрдүк таһаарыы-
лаах үлэтин намтаппатаҕа. Үлэһит үтүөтүн, оччотооҕу үрдүк салайааччылар
чахчы да сыаналааннар, Балаҕаннаах учаастагын биригэдьиирэ 1973 с. балаҕан
ыйын 6 күнүгэр Үлэ Кыһыл Знамята орденынан наҕараадаламмыта. Оччо-
тооҕу Союз үрдүк наҕараадата Хабырыыһы, биригээдэ үлэтэ өссө үчүгэй
туруктаах буоларыгар кыһамньытын уурарыгар эбээһинэстээбитэ. Инньэ гы-
нан Г.Г.Васильев I Балаҕаннаах биригээдэтигэр 16 сыл биригэдьиирдиирин
тухары Балаҕаннаах биригээдэтэ бастыҥнар кэккэлэригэр сылдьыбыта.
Үлэни өрө туппут, ирдэбиллээх биригэдьиир кэргэнэ Мария Ивановна
кэтэххэ соһуллара, атыттартан итэҕэс үлэлиирэ хайдах да табыллыбат этэ.
Бэйэтэ төрүкү хоһуун үлэһит сылтан сыл үрдүк көрдөрүүлэри ситиһэн, 1971
с. «Коммунистическай үлэ ударнига” бочуоттаах ааты ылбыта. Кини ити
сыл 135 №-дээх уокуруктан Саха АССР Верховнай Советын депутатынан
быыбардаммыта. Балаҕаннаах үүт-табаарынай фермата 1974 с. хас биирдии
ынахтан 2260 киилэ үүтү ыыры ситиспитэ. Оттон ферма старшайа М.И.Бур-
нашева 3035 киилэ үүтү ыабыта. Ити курдук, үлэһит үтүөтэ киһи Мария
Ивановна Бурнашева, IX пятилетка түмүгүнэн 1975 с. олунньу 14 күнүгэр
эмиэ Үлэ Кыһыл Знамята орденынан наҕараадаламмыта. Эһиилги сылыгар
“Молодой гвардеец пятилетки” диэн дойду биир үрдүкү знагын ылар чиэс-
тэммитэ. Мария Ивановна 1973, 1975, 1976, 1979, 1981 сс. социалистическай
куоталаһыы кыайыылааҕынан буолбута кини ордены чахчы да үлэлээн ыл-
бытын туоһулуур. Оггон үлэтинэн ылбыт Махтал суруктара, Бочуотунай гра-
моталара” ээр курдук көтөх муҥунан мунньуллан ааспыт үлэ кэрэһиттэрэ
буолан уурулла сылдьаллар.
— Хабырыыһым биригэдьиир, “дьон саҥарыа” диэн миэхэ туох да чэп-
чэтиини оҥорбот этэ, — Мария Ивановна ол ааспыт кэмнэри эмиэ да сонньу-
йа, ол быыһыгар киэн тутта кэпсиир.
— Төттөрүтүн, үлэ кыайтарымаары гыннаҕына солбук (биир эмэ ыан-
ньыксыт ыарыйдаҕына, эбэтэр ханна эмэ бардаҕына) буларга миигин соруйара.
Биирдии ыанньыксыт 18-19 ынахтаах буолара. Суох киһи ынахтарын бары
үллэстэн ыырбыт. Мин, урукку оҕолор үлэттэн толлон турбаттарын, киһи
этэрин истэр, үлэни тук курдук толорор хаачыстыбаларын билигин да хай-
гыыбын. Үлэ барыта кэриэтэ илии үлэтэ буолара, 35 сыл ыанньыксыттаабы-

118