Page 145 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 145
Оччолорго кинилэр II Өспөх Дьэгэтэк диэн сиригэр, бөһүөлэктэн тэйич-
чи, кыстык ферматыгар олорбуттар. Оскуола модьоҕотун атыллаабатах ийэ-
бит сүөһү көрөр ийэтигэр илии-атах буолан, кэлин сэрии кэнниттэн бэйэтэ
туспа көрөр сүөһүлэнэн, таабыл аахтарар колхуос үлэһитэ буолбут. Оннук
үлэлии-хамсыы сырыттаҕына, Алдан өрүс уҥуор түүлээххэ бултуу сылдьар
аҕабыт көрсөн ыйытан, ийэбит онно сөбүлэһэн ыал буолбуттар. Ийэбит:
“Кэптэнигэ саас көһөн кэлбиппит”, — диэн кэпсиир буолара. Манна да кэ-
лэн илиитин сүөһү үлэтиттэн араарбатах. Оччотооҕу, үөрэх диэнтэн маппыт
дьон үлэлэрэ, ол курдук колхуос эрэ үлэтэ буолаахтаатаҕа. Кини ыанньык-
сыттыырын саҕана биһиги улахан оҕолоро, өрүү көмөлөһөр этибит. Хас да
сыл Хаптаанньа уонна Туойа сайылыктарынан сайылаан оҕо сааспыт ферма
үлэтин кытта эҥэрдэһэн ааспыта. Ийэбит ордук Туойа сайылыгы олус
сөбүлүүрэ. Күһүөрү сайын сиэннэрин сиэтэ, батыһыннара сылдьан дьэдьэн-
ниирин, отоннуурун олус астынара. Билигин бу сайылыкпытыгар уола Гав-
рил Дмитриевич ыанньык ынахха кооператив тэрийэн эмиэ сайылаан эрэр.
Онно аҕабыт Дмитрий Дмитриевич тахсыһан күн соло булбакка сылдьар.
Ийэлээх аҕабыт төрөппүт сэттэ оҕолоруттан билигин сүүрбэ сиэннээх-
тэр, уон үс хос сиэннээхтэр. Ийэбит Анна Николаевна, бу орто дойду оло-
ҕуттан арыый эрдэлээн да бардар, биһиги, оҕолоро, сиэннэрэ кини сырдык
мөссүөнүн сүрэхпитигэр, өйбүтүгэр-санаабытыгар истиҥ тапталынан илдьэ
сылдьабыт.
Протопопова Анастасия, кыыстара
Кэптэни, 2012 с.
ҮТҮӨТЭ УМНУЛЛУБАТ
Үлэни үлэлээбит, дьоҥҥо-сэргэҕэ биллибит киһи туһунан бэчээт суруй-
уута элбэх буолааччы. В.А.Семенов үлэтин-хамнаһын, кини өбүгэлэрин төрүт
дьарыгын өрө тута сылдьарын туһунан хаһыакка араас кэмнэргэ суруйан ту-
раллар. Ол да буоллар, мин бүгүн эмиэ Баһылай Өлөксүөйэбис туһунан
дьоҥҥо-сэргэҕэ билиһиннэрэргэ сананным.
Баһылай ийэтэ Матырыас, аҕата Өлөксөй Сэмэнэптэр былыргы дьон үгэс-
тэринэн эмиэ элбэхтэ оҕоломмуттара. Оччотооҕу аас-туор олоххо, эмп-томп
суоҕар Сэмэнэптэр чахчыта да ыһыы уонна сылгы, ынах сүөһү үрүҥ аһылы-
гынан аһылыктаммыт буоланнар, 15 оҕолоруттан 6 уолу уонна 4 кыыһы дьон
оҥорбуттар. Баһылай Алексеевич бэйэтэ кэпсииринэн, бу уон оҕоттон кини
саамай аһаахтара, ыарыһахтара буолан, бары бииргэ төрөөбүттэрэ, төрөппүт-
тэрэ кини үрдүнэн үрүҥ чыычааҕы көтүппэккэ улаатыннарбыттар. Сана хаам-
пыт уол бэйэтэ миинэр уучах табалаах, борбуйун көтөҕөөт хоһуопка сыарҕа-
нан кэлэр-барар ахсым аттаах, атын оҕолортон адьас туспатык иитиллибит.
Ол эрээри Баһылай кыра эрдэҕиттэн үрүҥү-хараны, үчүгэйи-куһаҕаны ди-
риҥник араара үөрэнэн, бачча сааһыгар диэри дьон киһитэ буолан олор-
доҕо.
Уодаһыннаах өстөөх сэриинэн уоран саба түһэн, ханна баҕарар курдук
Сунтаар Кириэстээҕэр олорор Сэмэнэптэр дьиэ кэргэттэригэр эмиэ этиҥ буо-
лан сааллыбыта. Ол курдук, Өлөксөйдөөх Матырыас үс турбут уолаттара Уй-
баан, Дьөгүөр, Харитон утуу-субуу Ийэ дойду көмүскэлигэр ыҥырыллыбыт-
тара. Кинилэртэн Уйбаан уонна Дьөгүөр кыргыс толоонугар сырдык тыын-
нара быстыбыта. Оттон сэрии саҕаланар сылыгар уон алтатын эрэ туолбут
Баһылай уол “Кыһыл обуос” таһаҕаһыгар таһаҕасчытынан ыытыллан, көмүс-
141
