Page 159 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

этэ. Булуҥҥа үлэлээбит педучилищаҕа үөрэммит, кэлин Саха республика-
тын Верховнай Советын председателигэр тиийэ үүммүт Горохова Евдокия
Николаевна телефонунан элбэҕи кэпсээбитэ. Кини: “Эһиги аҕаҕыт наһаа
дьаһаллаах киһи этэ. Кини директордаан, биһиги училищены бүтэрбиппит,”
— диэн махтанарын эппитэ. Кэнники аҕабыт төрөөбүтэ 100 сылыгар эҕэрдэ
телеграмма ыыппыта. Ити курдук аҕабытыгар махтал тыллар элбэхтэр.
Дьоммут Булуҥҥа олордохторуна, мин кэннибиттэн төрөөбүт уол, 1942 с.
эмиэ тымныйан ыалдьан өлөөхтөөбүт. Ити кэнниттэн 1944 с. Анатолийы олус
ыараханнык төрөппүт. Ийэбит Акулина Михайловна барыта сэттэтэ оҕолом-
мутуттан түөрт оҕо дьон буолбуппут. Биһиги төрөппүттэрбит 1947 с. Мүрү
орто оскуолатыгар үлэлээбиттэрэ. Бороҕоҥҥо үс хостоох дьиэ атыылаһан
олорбуттара. Бу дьиэҕэ наһаа элбэх буолан олорбуппутун өйдүүбүн. Ийэлээх
аҕабыт, эһэлээх эбэбит, биһиги түөрт оҕо биир хоско, интернакка миэстэ
суох буолан ылыллыбатах оҕолор — Лиза Христофорова диэн нуучча кыыһа,
Розалия Данилова, Дария Артамонова, Лия Винокурова, аймах кыргыттар-
быт Агафия Бурцева, Татьяна Никифорова, атын аймах уолаттарбыт олорол-
лор. Аны Стрекаловскайдар, Окоемовтар, Бечекановтар диэн ыаллар дьукаах
олоро сылдьыбыттара.
Билигин санаатахпына, наһаа элбэх эрээри олус эйэлээхтик “эн-мин”
дэһэн олорбут эбиппит. Уолаттар дьиэ таһынааҕы, кыргыттар дьиэ иһинээҕи
үлэни этиппэккэ үлэлээн бүтэрэн-оһорон иһэрбит, ол быыһыгар оонньуур
да бириэмэ көстөрө. Аҕабыт сарсыарда 5-6 чааска туран хотонун көрөр этэ,
онтон тиэтэйэ-саарайа оскуолатыгар барара. Дьиэлээхтэр бары киэһэтин эрэ
көрсөр этибит, аһаан-сиэн бүтээт, иһит хомуллубутун кэннэ оҕолор уруокпу-
тун ааҕан ким суруйар, ким хоһоон үөрэтэр, ким ахсаан суоттуур. Биһиги,
оҕолор, 10 чааска сыппыппыт кэннэ, ийэбит көтөх муҥунан, сороҕор 100-кэ
тиийэ тэтэрээти бэрэбиэркэлиирэ. Кэнники мин, үрдүкү кылаастарга үөрэнэ
сылдьан, ийэбэр көмөлөһөн тэтэрээттэри бэрэбиэркэлэһэрим, сыанатын ийэм
бэйэтэ туруорара. Аҕабыт, эмиэ киэһээтин, араас дакылааттары суруйара,
уруоктарыгар бэлэмнэнэн энциклопедиялары, хаһыаттары, справочниктары
ааҕара, дьиэтигэр 35 томнаах энциклопедиялаах этэ. Быһата, биһиги дьиэ-
бит киэһэтин бэйэтэ кыра “оскуола” буолара.
Дьоммут наһаа ыалдьытымсах, элбэх хоноһолоох буолаллара. Хоноһо-
лорбут үксэ Дьокуускай куораттан: обком үлэһиттэрэ, үөрэх салаатыгар араас
инспектордар, артыыстар, тыаттан аймахтарбыт буолаллара. Ийэбит кини-
лэргэ өрүү остуол хотойорунан аһы-үөлү тардара, ыалдьыттарбыт наҕылыччы
аһыы-аһыы дьоммутун, үксүгэр аҕабытын кытта араас сонуннары кэпсэтэл-
лэрэ, үөрэллэрэ-көтөллөрө. Оччолорго обкомҥа тыа хаһаайыстыбатыгар эп-
пиэттээх үлэһит Барашков Николай Николаевич, эмиэ обком үлэһитэ, ийэ-
бит истиҥ дьүөгэтэ Данилова Анастасия Петровна, артистартан Петр Решет-
ников кэргэнинээн, ырыаһыт, оччолорго саҥа биллэн эрэр мелодист Арка-
дий Алексеев, суруйааччы-поэт С.Саввин-Күн Дьирибинэ (күтүөппүт этэ),
художниктар уонна скульптордар Дмитрий Никифоров, Терентий Аммосов,
Евграф Крылов, Аким Бурцев, о.д.а. биллиилээх дьон дьиэбит аанын элбэхтэ
аспыттара. Аким уонна Мария Бурцевалар бырааһынньыктарга кэлэн үөрэн-
көтөн, кэпсээн-ипсээн, ыллаан-туойан биһигини олус сэргэхситэн бараллара.
Дьоммут аймахтара, табаарыстара Дмитрий Никифоров, Терентий Аммосов
муостан оҥоһуктарын, Ефграф Крылов уонна Аким Бурцев уруһуйдарын
бэлэхтээбиттэрэ биһиэхэ күндүттэн күндү маллар.
Аҕалаах ийэбит үлэни да үлэлээбиттэрэ, иллэҥ кэмнэригэр (уоппуска
ыллахтарына) сынньалаҥы да үчүгэйдик атаараллара. Үксүгэр соҕуруу куо-
раттарга курортарга сынньанан кэлэллэрэ. Аҕабыт саамай сөбүлүүр уонна

155