Page 164 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 164
кэлэн “нус-хас” буолар этэ. Уоскуйан аҕыйах мүнүүтэ олоро түһэрэ, онтон
аһыыра, аһыы эрэ олорон үлэтин сонунун, Бороҕоҥҥо күннээҕи туох сонун
баарын кэпсэтэрбит. Онтон эмиэ дьиэтин үлэтин үлэлиирэ уонна киэһэтин
наар суруйан тахсара, түүн 1-2 чааска диэри, онтон сарсыарда хайаатар даҕаны
9 чааска үлэтигэр барара, ыарыһахха ыҥырыыга бардаҕына утуйбакка да
сылдьар этэ.
Ыал буолан 30 сыл бииргэ бэйэ-бэйэбитин өйдөһөн-өйөһөн олорбуппут.
Ол гынан баран олох олоруу этэллэрин курдук, “түннүгүнэн үрүҥ чыычаах
көтөн ааһарын курдук”, түргэнник ааһар эбит. Эмискэ баҕайы доҕорум, кэр-
гэним суох буолбутуттан соһуйдум, хомойдум уонна санаабар билигин даҕа-
ны ханна эрэ ыраах сылдьар курдук. Кинилиин олорбут олохпун үйэ-саас
тухары үтүө, дьоллоох кэмим быһыытынан саныы сылдьыам уонна оҕолор-
бор, сиэннэрбэр кэпсиэм, аны кинилэр үчүгэй дьон буолан тахсалларыгар
күүспүн-билиибин ууруом.
Кэргэнэ Тамара Андреевна Иванова, 2002 с.
Кинигэбэр суруллар дьон бэйэлэрин эрэ ахтыыларын буолбакка, кинилэри
кытта алтыспыт, бииргэ улэлээбит дьон ахтыыларын эмиэ киллэрэбин. Онон
билсиҥ, Тамара Андреевна Иванова туһунан дьуөгэлэрэ кэпсииллэрин. Сорох ах-
тыылар хатыланар өруттэрэ кылгатылынна.
ОСКУОЛА ЭРДЭХТЭН АЛТЫСПЫТ ДЬҮӨГЭМ
Мүрү орто оскуолатын ахсыс кылааһыгар үөрэнэ сырыттахпына оскуо-
лабыт директора Никифоров Андрей Григорьевич уонна алын сүһүөх кылааска
учууталлыыр Акулина Михайловна соҕотох мааны кыыстара биһиги кылаас-
пытыгар үөрэнэ киирбитэ. Бу иннинэ Тамара нуучча кылааһыгар үөрэммит,
хатыҥыр, ортоку унуохтаах, атын оҕолортон киһи хараҕар ойуччу быраҕыл-
лыбат сэбэрэлээх кыыс этэ. Кылааспыт оҕолоро үксэ Курбуһах, Лөгөй, Хоро
уонна Бэрт-Ууһун Сыырдааҕын сэттэ кылаастаах оскуолаларын бүтэрэн кэл-
бит оҕолор этилэр. Тамара бу тыа сириттэн кэлбит оҕолортон тутта-хапта да
сылдьарынан, майгытынан да биллэ-көстө сатаабат буолан сотору бэйэ ки-
һитэ буолбута. Кини нуучча кылааһыгар үөрэммит буолан, бу предмеккэ
таһыма барыбытыттан биллэн туран үрдүк этэ. Арай бастаан утаа ахсаан
уруогар ыарырҕатар быһыылааҕа. Ону дьонноро, оскуолаҕа үрдүкү кылааска
таһыччы үчүгэйдик үөрэнэр Жиркова Дашаны (кэлин Д.Д.Артамонова) бэйэ-
лэрин дьиэлэригэр олордоннор, Даша көмөтүнэн, Тамара сотору дуоскаҕа
тахсан хайа баҕарар задачаны, холобуру лабырҕаччы суоттуур буолбута. Би-
һиги үгүспүт тыаттан киирбит колхуостаахтар оҕолоро, оскуолаҕа ирдэнэр
школьнай формабыт суоҕа. Оттон Тамара бу өттүгэр барыбытыттан таһыччы
ордук буолара.
Тохсус кылаас кэнниттэн, сайын, биолог учуутал Георгий Васильевич Да-
нилов (кэлин Саха АССР үтүөлээх учуутала) тэрийбит пришкольнай учаас-
тагар үлэлээбиппит. Манна директорбыт кыыһа Тамара эмиэ үлэлэспитэ.
Мындааба арҕаа өттүгэр баар кыра бааһынаҕа уонна Хоро нэһилиэгин Бүөр
Күөл диэн сиргэ икки дьиэнэн олорон кукуруза, хортуоппуй үүннэриитигэр
үлэлээбиппит. Кукурузабыт үрдүгүнэн балачча уһуур этэ да, аһа сиппэт буо-
лара. Биһиги үлэбитин көрө атын оройуон оскуолатын оҕолоро кэлэ сылдьал-
лара. Уол-кыыс буоламмыт бэрт эйэлээхтик үлэлээн, сөтүөлээн сайыны наһаа
үчүгэйдик атаарбыппыт. Директорбыт Андрей Григорьевич соҕотох кыыһын
үлэҕэ сыһыаран үлэлэтэ сатыыр эбит диэн билигин астына саныыбын.
160
