Page 188 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

эрдэҕинэ, “таарымталанан” хотоҥҥо охтубут. Били-
гин санаатахха инсультаатаҕа. Ол ыарыытыгар сытан
Маайа эрэйдээх аҕыс эрэ хонон хаалбыт. Инньэ гы-
нан, Лэгэнтэй Уйбаанабыс Сиипсэп иитиэххэ ылбыт
12 саастаах Даайыс кыыһынаан 4 оҕолоох 48 сааһы-
гар огдообо хаалан, кыра кыыһын Груняны таайыгар
Лэгэнтэй Өлөксөндүрүөпкэ иитиэххэ биэрбит. Дьэ, ити
күнтэн-дьылтан саҕаламмыта аччыгый Груняҕа “ту-
лаайах киһи” диэн кимин-ханныгын билэр унньук-
таах уһун кэмэ. Ол олоҕу ханнык да тылларынан
кырааскалаан кыайан кэпсээбэккин, арай, тус бэйэтэ
итинник дьылҕаламмыт эрэ киһи билэн эрдэҕэ. Ки-
нини билэр дьон барыта “Эдьиий Груня” диэн
ааттыыр киһилэрэ бэйэтэ маннык кэпсиир:
— Киһини өйдүүр буолаат сорук-боллур, дьиэ ис-тас үлэтин барытын
үлэлиир оҕо буолбутум. Биирдэ “сээн, бу барахсаны” диэн кэрэхсээбэттэр
этэ. Ити арааһа тулаайах оҕо барыбыт да дьылҕата буоллаҕа буолуо. Икки
хараҕынан көрбөт Александрова Дария Ефимовна диэн эбэлээх этим. Кини
биирдэ эмэ кэлэн бардаҕына былаатын уһугар хоһуок саахар кэһиилээх буо-
лара. Саҥаспынаан адьас тапсыбаттар быһыылааҕа, кэпсэппэттэр этэ. Ону
бэл, мин кыра оҕо көрөммүн өйдөөн хаалбыппын.
Тоҕус саастаахпар Чараҥай оскуолатыгар үөрэнэ киирдим. Үөрэхпэр
үчүгэй буолан оскуола оҕолоругар холобурга сылдьабын, онтон олуһун үөрэ-
бин уонна үөрэхпэр өссө ордук кыһаллабын. Ол эрээри үөрүүм уһаабатаҕа,
1941 сыл тохсунньутугар саҥаһым ыалдьан, оскуолаттан уурайан, хотон
көрөөччү буоллум. Онон ити кыһын үөрэммэтим. Саас өрүскэ муус барбы-
тын кэннэ аҕам кэлэн миигин бэйэтигэр ылла. Аҕам балык артыалыгар үлэ-
лиирэ, онон кинилэр хаһыа да буолан Булуҥҥа балыктыы барар буолбуттара.
Ити сэрии ыар сыллара саҕаламмыт кэмигэр Баатаҕай нэһилиэгиттэн
Готовцев Андрей Андреевич, Романов Петр (аҕатын аатын умнан кэбиспип-
пин) уус киһи балык биригээдэтигэр биригэдьииринэн киирбиттэрэ. Аҕабыт
миигин уонна эдьиийбин Балбаараны бэйэтин кытта илдьэ барбыта. Бука,
балыктаах сиргэ тиийэннэр дьон буолуохтара диэхтээтэҕэ буолуо. Оннук да
буолбута. Уодаһыннаах сэрии сылларыгар, ас-таҥас кырыымчык кэмигэр
балык баар буолан тыыннаах хаалбыппыт. Аҕам Булуҥҥа илдьэ барбатаҕа
буоллар манна тыыннаах хааларбыт биллибэт этэ...
Биһигини аан-бастаан Булуҥҥа тиэрдибэккэ Сииктээх диэн сиргэ түһэр-
биттэрэ. Онтон Тиит-Арыы хомотугар тиийбиппит. Онно финнэр уонна ли-
товецтар бааллара, бука, кинилэргэ анаан буоллаҕа буолуо, 7 кылаастаах ос-
куоланы аспыттар этэ. Оскуола директорынан Алехин Виктор Семенович
үлэлээбитэ. Кыыһа Яна 4-с кылааска үөрэнэрэ. Кини кэлин биллиилээх суру-
йааччы Василий Семенович Яковлев-Далан кэргэнэ буолбута. Бу оскуолаҕа
аҥардас нууччалыы тылынан да үөрэттэллэр, 2-3 кылаастарга эмиэ үчүгэйдик
үөрэммитим. Финнэри, литовецтары кытта Чурапчы көһөрүллүүтүгэр кэл-
бит дьон оҕолоро эмиэ үөрэммиттэрэ. Эрэйдээхтэр астара, таҥастара төрүт
суох быһыылааҕа, үөрэх бөҕөнү көтүтэллэр этэ.
Дьэ, ити курдук сэрии суоһар сылларын биир оҕото — Сивцева Груня
түөрт сыл буурҕалаах Булуҥҥа балык үтэлэнэн, киһи-хара буолан 1945 сыл-
лаахха эмиэ бастакы борохуотунан дойдутугар эргиллэн кэлэр. Аҕата аах ба-
лыктыы хаалаллар.
Груня дойдутугар кэлэн, таайын уолугар Егор Иннокентьевич Александ-
ровка олорон 7 кылаас үөрэҕи бүтэрэр. Кыыс ахсыс кылааска үөрэнэ сылдьан

184