Page 301 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

сиксийэбин. Киэһээтин үөрэнэбин, онон 8-с кылааһы син үөрэнэн бүтэр-
дим. Аны 9-ка үөрэнэр сылбытыгар киэһээҥҥи оскуоланы сабан кэбисти-
лэр. Хаттаан интэринээккэ ыланнар, 9-с кылааһы нэһиилэ бүтэрдим. Ити-
нэн миэхэ үөрэх аана сабыллыбыта...
Эдьиийим Маруся ыарыыта бэргээн оронтон кыайан турбат. Онон ханна
да барбаккабын эдьиийбин көрө-көрө хотоҥҥо үлэлиибин. Таайым Баһы-
лай, саҥаһым Донисия өлөөхтөөбүттэрэ. Эдьиийим эрэйдээх 1960 сыл кулун
тутарга өлбүтэ.
Миигин Моххо үрэҕэр баар фермаҕа ыанньыксытынан ыыттылар. Сайы-
нын ньирэй көрдүм, кыһынын борооскулары көрө сырыттахпына “Быччыы-
лыкка (билиҥҥи Окоемовкаҕа, дьааһыла-садка үлэһит наада,” — диэн онно
үлэлэтэ ыыттылар. Быччыылыкка ити ясля-садка үс сыл үлэлээтим. Онтон
холкуоспар төннөн, бөһүөлэккэ сэпэрээтэринэй пууну аһаннар, онно үлэҕэ
ыланнар, лаборанынан эмиэ үс сыл үлэлээтим. Ити үлэлии сылдьан Пухов
Семен Васильевичтыын көрсөн, сүбэбитин холбоон, ыал буоллубут. Аҕата
Василий Васильевич Пухов 3-4 оҕотуттан Сэмэн соҕотох хаалбыт. Кыратыгар
эбэтигэр Маайака эмээхсиҥҥэ иитиллибит. Онно сылдьан тастыҥ балтын
Пухова Анна Ивановнаны көрбүт-истибит. Аана ийэтэ Өрүүнэ эмээхсин:
“Кыыспын көрөрө”, — диэн үөрэн кэпсиир буолара. Сэмэн алын сүһүөх
оскуоланан үөрэнэн бүппүт. Эбэтэ өлбүтүн кэннэ аҕатыгар төннөн кэлбит.
Холкуоска үлэлии сылдьан, сааһа туолан аармыйаҕа ыҥырыллыбыт уонна
Дьоппуон сэриитигэр сылдьыбыт. Сэрии туһунан тугу да кэпсээбэт этэ, сөтөл
ыарыһах да буоллар холкуоска үлэлиирэ.
Сэмэмминээн биэс оҕолоннубут. Мин медпууҥҥа санитарканан үлэлии-
бин, Сэмэним ити кэмҥэ аччыгый кыыһа икки саастааҕар 1971 сыл атырдьах
ыйын 25 күнүгэр өлөөхтөөбүтэ. Кэргэммин уҥуох тутан баран, оҕолорбун
үөрэттэрээри Уус-Күөлүгэр көһөн кэлбитим. Эһэбит аах (Сэмэним аҕата) үс
сыл буолан баран биһиэхэ көһөн кэлбиттэрэ. Портнягин Денис Ильич диэн
киһи кэргэнэ өлөн, дьиэлээх-уоттаах атын дьахтары ойох ылбыта. Онон бэйэ-
тин дьиэтин эһэбитигэр Баһылайга атыылаабыта. Биһиги бары бииргэ ол
дьиэҕэ олорбуппут. Эһэбит Баһылай доруобай, үлэни кыайар киһи этэ. Оп-
путун оттуур буолан сүөһүлээх этибит. Маспытын, мууспутун эмиэ бэйэтэ
булара. Күһүн аайы муҥхаҕа сылдьан балык бөҕөнү аҕалара. Онон эһэбити-
гэр Баһылайга биһиги ыал махталбыт муҥура суох! Бэйэм оскуола-интэри-
нээт остолобуойугар остуорастаан пенсияҕа тахсыбытым. Оҕолорум бары бу
оскуолаҕа үөрэммиттэрэ.
2005 с.,олунньу

Аҕам туһунан ахтыылар

Мантан салгыы сэрии тулаайаҕа Анна Александровна аҕатын Алек-
сандр Василъевич Аммосов туһунан кинини билэр дьоннор 1985 сыллаахха
ахтыбыттарын, бэйэтэ суруйан хаалларбытын билсиэҕиҥ.

Бастакы Курбуһах нэһилиэгэр 1936-1937 сылларга кыһынын Кындалга,
сайынын Кээдээҥҥэ ородобуойга, Сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн Аммосов Анд-
рей Романович, сэкирэтээринэн Аммосов Александр Васильевич үлэлээбит-
тэрэ. Эн аҕаҥ 1934-1935 сылларга партияҕа киирбит буолуохтаах. Андрей Ро-
манович атын үлэҕэ барбытын кэннэ 1939-1940 сылларга Александр Василье-
вич Сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн быыбардаммыта, сэкирэтээринэн Васильева
Марфа Иннокентьевна үлэлээбитэ.

297