Page 303 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

Мин дьонум 1940 сыллаахха Майаҕаска холкуос сүөһүтүн көрөн кыстаан ба-
ран, саас эрдэ дойдуларыгар көспүттэрэ. Мин Александр Васильевичка оло-
рон 7-с кылааһы бүтэрбитим.
Александр Васильевич оройуон биир улахан тэрилтэтин тутаах үлэһитин
быһыытынан бары мунньахтарга, командировкаларга сылдьара. Тэрилтэлэ-
ри, холкуостары кытта үлэ туһунан кэпсэтэр быһыылааҕа. Кини нэһилиэккэ
элбэх сыратын биэрбит, кэлин оройуон биир тэрилтэтин кылаабынай үлэ-
һитэ буолбута. Партиялаах этэ. Оройуон сберкассатыгар сэбиэдиссэйинэн
аармыйаҕа барыар диэри үлэлээбитэ.
Иннокентий Иннокентьевич Аммосов,
1985 сыл кулун тутар 20 күнэ
* * *
Мин Өлөксөөндүрдүүн 1920-с сыллар диэки бииргэ оонньообуппун
өйдүүбүн. Кини 1924-1926 сылларга Танда оскуолатыгар 2 сыл дуу, 3 сыл дуу
үөрэммит буолуохтаах. Дойдутугар 1929 сыл күһүҥҥүтүттэн Сэбиэккэ сэки-
рэтээрдээбитэ. Сэбиэт председателэ Аммосов Андрей Романович этэ. Анд-
рей Романович Саһылыкааҥҥа сэбиэттии барбытыгар, Александр Василье-
вич Сэбиэт председателинэн быыбардаммыта. Сэкирэтээринэн Васильева
Марфа Иннокентьевна анаммыта.
Александр Васильевич Сэбиэт үлэтинэн эрэ муҥурдамматаҕа. Бастакы
холкуостары тэрийиигэ элбэх үлэни ыытыспыт биир актыыбынай үлэһит
этэ. Александр Васильевичтыын 1932 сыллаахха көрсүһэн кэпсэппиппин
өйдүүбүн. Кини онно:
— Урут Бастакы Курбуһах нэһилиэгэр үс сүүсчэкэ хаһаайыстыба баары-
гар, кинилэр ахсааннарын (үлэлэрин-хамнастарын) киллэрэр-таһаарар олус
уустук этэ. Билигин холкуостар тэриллэн, биэс холкуос үлэтин эрэ отчуотту-
убут. Онон Сэбиэт үлэтигэр улахан судургу (чэпчээһин ) буолла. Урут биир-
дии хаһаайыстыбаны көрсүһэн үлэҕэ агитациялыырбыт. Билигин биэс хол-
куос председателлэрин кытта көрсөн кэпсэтэрбит чэпчэки уонна үлэ тахсыы-
лаах, үчүгэй түмүктэрдээх буолла, — диэн үөрэн-көтөн кэпсээбитэ.
Бастакы холкуостар тэриллэн олохторун булбуттарын кэннэ сааскы ыһыы,
“бассабыыктыы ыһыы” дэнэрэ. Сайыҥны от, күһүҥн ү бурдук хомуурун
үлэлэрэ күүрээннээх үлэлэринэн биллэриллэллэрэ. Бурдук сиэмэтин, оту,
арыыны, эти, дохуот харчыны хайа холкуос элбэҕи ылбытынан күүрээннээх
үлэ түмүгэ тахсара. Манна барытыгар Александр Васильевич тэрийэр дьо-
ҕурдааҕа, үлэһитэ көстүбүтэ.
Кэнники оройуон ҥа сберкассаҕа сэбиэдиссэйинэн (сылын чуолкай бил-
бэппин) үлэлии киирбит этэ. Кини оройуоҥҥа киирбитин кэннэ, мин, То-
лоон Эбэҕэ председателинэн быыбарданан тахсыбытым. Ити 1941 сыл бэс
ыйын 10 күнэ этэ, онтон ыла Александр Васильевиһы көрсүбэтэҕим.
Түмүкпэр, Алексавдр Васильевич 2-3 сыл эрэ үөрэммит киһи диэтэххэ,
нэһилиэк биирдии хаһаайыстыбата туох ылардааҕын, биэрэрдээҕин оҥорон
дьыалаҕа ыраастык киллэрии бу улахан үлэ. Билигин кини үлэтин 2-3 сыл
үөрэммит оскуола үөрэнээччитэ, бука, итинник бириинчик үлэни кыайан
суруйбата буолуо. Ити барыта актыыбынас, дьулуур, баҕа санаа кыайыыта
буолан нэһилиэги салайдаҕа, кэлин оройуон үлэһитэ буоларыгар тиийэ
үүннэрдэҕэ. Хара дьайдаах сэрии буолбатаҕа буоллар!
Михаил Иннокентьевич Аммосов,
1985 сыл муус устар 27 күнэ

299