Page 355 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

суох буолан күнүс буһарбыт эрэ балыктан сиэһэр. Боо
диэн кыра бырааппынаан сайыны быһа туу көрө ба-
ран-кэлэн иһэн куруук биири кэпсэтэбит: «Арай дьиэ-
битигэр кэлбиппит, убайбыт Лааһар сэрииттэн эрдэ
босхолонор гына араанньы буолан кэлбит буоллун».
Тоҕо эрэ итинник куруук кэпсэтэбит. Балаҕан
ыйыттан саҕалаан аҕам халтаһата дьэҥкирэн уларыйан
барда. Мин оччолорого аҕам халтаһата тоҕо испит
курдук уонна дьэҥкир буолан иһэрин билбэппин.
Кэлин сааһыран баран өйдөөбүтүм, киһи уһуннук
аччыктаатаҕына, хоргуйдаҕына этин клеткаларыгар
белога суох буолар эбит, убаҕас уу эрэ хаалар. Ол иһин
хоргуйбут киһи урут халтаһалара дьэҥкэрэллэр эбит.
Арай биирдэ, аҕам хантан истибитэ буолла: “Лаа- Лазарь Бушуев
һар кэлбит, дьонугар Лаҥкыныга”, — диэтэ. Ол кэп-
сэтии кэнниттэн өр буолбата, биирдэ Боо биһиги туу көрөн тахсыбыппыт,
сэргэҕэ ат бааллан турар, ыҥыыра сиргэ сытар. Дьиэҕэ киирбиппит Лааһар
Уйбаанабыс уҥа ороҥҥо олороро. Өйдөөн көрбүппүт, убайбыт хаҥас илиитэ
тоҥолоҕор диэри суоҕа. Били Боо биһиги кэпсэтэрбит курдук, Лааһар сэриигэ
аҥаар илиитин мэлиттэрэн кэлээхтээбит эбит. Биһиги убайбытын хаппыт
быччыыканан уонна хатыҥ чээрэтинэн чэйдэттибит. Кыһыны нэһиилэ сык-
кыраан туораабыт дьон дьүһүн-бодо мөлтөх бөҕө буоллаҕа. Лааһар ордук убайа
Мэхээлэ дьэҥкэрэн иһэн эрэрин көрөн ыксаабыт. Аһаабыта буолан баран,
Лааһар аҕабынаан дьиэ кэннинээҕи күлүккэ олорон өр кэпсэттилэр. Онтон
Лааһар атын ыҥыырдаан барда.
Аҕам дьиэҕэ киирэн: “Убайгыт Лааһар маннык диэтэ. Мин инбэлииппи-
нэн Сэбиэттэн ыспыраапка ыламмын Лааһарга иитимньи (иждивенец) буо-
лар үһүбүн. Оччоҕо күн аайы 300 г килиэп нуорма биэрэллэр, оттон эһиги
бары үөрэнэҕит, үөрэннэххитинэ 400 г килиэп биэрэллэр, онон бары куорак-
ка Лааһарга олоро киирэр буоллубут», — диэтэ, сирэйэ-хараҕа сырдаабыта,
үөрбүтэ сүрдээх. Аҕабыт эрэйдээх Лааһар кэлиэн иннинэ наар: “Хоргуйан
өлөр дьон буоллубут,” — диэн санаарҕыы сылдьаахтаабыт.
Лааһар Уйбаанабыс куоракка Верховнай Совекка үлэҕэ киирбитэ. Быы-
кайкаан биир утуйар хостоох, оннооҕор эрэ обургу кухнялаах дьиэ ылбыт.
Онно кэргэнин, икки кыра оҕотун, кэргэнин ийэтин уонна биһигини, түөрт
киһини, алтынньы саҥатыгар өрүһү катерынан туоратан куоракка көһөрөн
киллэрдэ. Убайбыт Лааһар эппитин курдук, нуорма килиэп ылан 1942-1943
үөрэх сылларыгар бары тыыннаах ордубуппут. Онтон ити кыһын дойдубуту-
гар урукку “Баһымньы” холкуоска киһи бөҕө хоргуйан өлөн, ыал ыалынан
эстибитэ.
Биһиги тыыннаах хаалбыппытыгар, мин, саҥаспар Пашаҕа махталым
наһаа улахан. Холобур, кини аһыныгаһа суоҕа, кытаанах дьахтар буолан би-
һигини иитэ ыларга сөбүлэспэтэҕэ буоллар, убайбыт Лааһар кыһалҕаҕа ыл-
ларыа этэ. Биһиги түөрт киһи кинилэр быыкайкаан биир хостоох дьиэлэри-
гэр ыарахан таһаҕас буоларбытын саҥаһым Паша барахсан хаһан да көр-
дөрбөтөҕө.
Онон бу аҕам Мэхээлэ кыра быраата Лааһар Уйбаанабыс уонна кини
сөбүлээн ылбыт кыыһа, саҥаһым Парасковья Осиповна Мигалкина-Бушуева
сырдык мөссүөннэрэ куруук миэхэ бааллар. Бачча сааспар диэри олох оло-
рорбор кинилэргэ махтанабын. Ити туһунан убайым Лааһар оҕолорун кытта
олордоҕуна махтанан эппиппэр убайым: “Миэхэ махтанар киһи баар эбит

351