Page 356 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

ээ,” — диэн үөрбүтэ уонна илии тутуһан бэйэтэ махтаммыта. Уоттаах сэриитгэн
аҥаар илиитин мэлитэн кэлбит инбэлиит убайбыт Лааһар Уйбаанабыс кур-
дук айылгы санаалаах дьон элбэхтэрэ биллэр. Кинилэргэ өссө төгүл нөрүөн-
нөргүй буолуохтун!

Төрөппүттэрим, үөрэх, үлэ

Куоракка көһөн киирбиппит кэннэ Лааһардаах дьиэлэрэ кыараҕас буо-
лан, биир олбуор иһигэр олорор төрөөбүт ийэлээх аҕабар хонобун. Биһиги
Мүрүгэ олордохпутуна төрөппүт аҕам Никифоров Дмитрий Михайлович куо-
раттан көһөн тахсан, ШКМ (школа коммунистической молодежи) 5-7 кылаас-
тарыгар үлэ уруогун биэрэрэ. Оччолорго мин 1-2 кылаастарга үөрэнэрим.
Онтон кыра эрдэхпинэ төрөппүт ийэлээх аҕам Дьокуускайтан Хомустаах Арыы-
лааҕар тахсан сайылыыллара. Ииппит аҕам Мэхээлэ онно миигин күүлэйдэ-
тэ илдьэ барара, эбэтэр Даккыга олордохпутуна ийэм Ольга, аҕам Миитэрэй
бэйэлэрэ күүлэйдии кэлэллэрэ. Онон төрөппүт дьоммун эрдэттэн билэрим.
Кэлин куоракка көһөн киирэн баран техникумн а үөрэнэрбэр икки аҕабы-
наан бииргэ, биир дьиэ кэргэн курдук олорбуппут. Убайбын Лазарь Ивано-
виһы 1943 сыл Кэбээйи оройуонугар үлэлэтэ ыыталлар. Кини онно сэриигэ
сылдьар убайын Кирилэ икки уолун уонна дьиэ кэргэнин барытын илдьэ
барар.
Мин төрөөбүт дьоммор олорон техникумҥа үөрэнэбин. Ийэм туббалыы-
һаттан тахсан суорҕан-тэллэх киһитэ буолар. Улахан эдьиийим Тамара Бо-
роҕоҥҥо, улахан убайым Сеня Ийэ дойду көмүскэлигэр сэриигэ, кыра убайым
Виктор фельдшер үөрэҕин бүтэрэн Булунҥа үлэлии барар. Ити 1944 сыл
тохсунньутугар төрөппүт ийэм өлөн аҕабынаан иккиэйэҕин эрэ хаалабыт.
Төрөппүт аҕам Миитэрэй наһаа сытыары сымнаҕас майгылаах, ииппит эбэм
Охлопкова Хобороос курдук холку киһи этэ.
Мин, 1946 сыллаахха тыа хаһаайыстыбатын техникумун бүтэрэн, Мэҥэ-
Хаҥалас оройуонугар райсовет иһинэн тыа хаһаайыстыбатын отделыгар зоо-
технигынан 1948 сыл үрдүк үөрэххэ барыахпар диэри үлэлээбитим. Ити кур-
дук 1948-1953 сылларга Москватааҕы Тимирязев аатынан тыа хаһаайыстыба-
тын академиятын бүтэрэн, Үөһээ Бүлүү оройуонугар ананан үлэлии барбы-
тым. Мин дьиҥэр үөрэхпин бүтэрэн кэлэн баран бэйэм оройуоммар, дойду-
бар үлэлиир баҕалааҕым. Ол баҕа санаабын эппиппэр: “Эһигини 15 сыл
государство үөрэттэрдэ, үрдүк үөрэхтээх киһини ханна наадалаах сиргэ ыыта-
быт”, — диэн тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин кадрга отделын
үлэһитэ В.М.Болыпев диэн киһи саҥардыбатаҕа даҕаны. Онон 1953-1955 сыл-
ларга Үөһээ Бүлүү оройуонугар кылаабынай зоотехнигынан үлэлээбитим.
Ити үлэлиир сылларбар райсовет депутатынан, райсовет исполкомун чи-
лиэнинэн талбыттара. Коммунистическай партия кэккэтигэр ылаары сүбэ-
лээннэр сайабылыанньа суруйтарбыттара. Ол эрээри оччотооҕу “кыраҕы ха-
рахтаах” уорганнар үлэһиттэрин дьайыыларынан: “Аҕаҥ Японияҕа бара сыл-
дьыбыт уонна 1938 сыллаахха хаайыллыбыт эбит”, — диэннэр, партияҕа ылар-
тан аккаастаммыттара.
Үөһээ Бүлүүттэн кэлбитим кэннэ 1955-1958 сылларга Төҥүлүтээҕи гос-
племрассадникка директорынан анаан үлэлэппиттэрэ. Ол рассадник Уус-Ал-
дан уонна Мэҥэ Хаҥалас оройуоннарын холкуостарын барытын хабан пле-
менной үлэни ыытара. Ол түмүгэр 1957 сылтан, бу оройуоннар холкуостары-
гар искусственнай сиэмэлээһин үлэтин саҕалаабыппыт. Ити сыл Мэҥэ Ха-
ҥалас райсоветын депутатынан талыллыбытым. Онтон Мэҥэ Хаҥалас орой-

352