Page 371 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

М.Н.Местникова
төрөппүттэрин, оҕолорун
кытта. 1959 с.

бит, ол ынырык этэ. Биһиги
бэрэссэдээтэлбит Түмэппий
Дьөгүөрэп үчүгэй киһи буо-
лан тыыннаах ордубуппут. Ол
курдук, кини сонуоктан бур-
дук куолаһа тохтубутун хо-
муйарбытын бопсубат, көрө-
көрө көрбөтөҕө буолара, өссө:
“Сэрэниҥ, боломуочунайдар-
га түбэһиэххит...” — диэн сэ-
рэтэрэ. Атаҕын тоһуппут сүөһүнү өлөртөрөн биир да киһини матарбакка
түҥэттэрбитэ уонна “көнньүнэн өллө” диэн аахталатан, эмиэ абыраан ту-
рардаах. Ол үрдүнэн үҥсүүк-харсыык дьоннор бааллара. Бэйэлэрин биэлэ-
рин сиэн Дьөгүөр Турантаев, Сэмэн Барааскап хаайыыга барбыттара уонна
эргиллибэтэхтэрэ. Бииргэ төрөөбүт эдьиийим Өкүлүүн кэргэнэ Местников
Николай Лукич II кэннигэр үс оҕотун хаалларан, сэрии бастакы сылыгар
барбыта. Аҕата Луха оҕонньор, эдьиийим Өкүлүүн наадатыгар куоракка кии-
рэ сырыттаҕына, эмиэ бэйэтин биэтин өлөттөрбүт. Эдьиийим ол дьыалаҕа
эриллэн сэттэ көстөөх оройуон киинигэр Чурапчыга ол кыһыны быһа сатыы
хаста да тиэстибитэ. Кэлин тиһэҕэр: “Фронтовик кэргэнэ, сылгыны бэйэтэ
өлөрбөтөх”, — диэн босхолообуттара. Ама да ааспытын иһин алдьархайдаах
күннэр-дьыллар этилэр...
Кыайыы күнэ буолбутун, ону иһитиннэрбиттэрин бу баардыы өйдүүбүн.
Ол 1945 сыл саас эрдэ кэлбитэ. Биһиги бурдук ыһыытыгар үлэлии сылдьар-
быт. Кыайыы буолбутун иһитиннэрбиттэригэр тулабыт, бары барыта сыр-
дыы, мичилийэ түһэргэ дылы гыммыта. Бэл чыычаахтар ырыалара ураты
үчүгэйдик иһиллэр буолбута. Ол күнтэн үлэбитигэр дьиэрэҥкэйинэн, ырыа
аргыстаах сылдьар буолбуппут.
Ийэбит, төһө да аахпатар-суруйбатар, истибитин тута өйдүүр дьикти дьо-
ҕурдааҕа. Ол курдук биирдэ истибит ырыатын тыллары, матыыптары сүһэн
ылара. Хойукка диэри кини улахан доҕоро араадьыйа этэ. Араадьыйаҕа тугу
истибитин биһиэхэ сонун оҥостон кэпсиирэ. Кэргэмминээн Москваҕа бара
сылдьан 1987 с. оччолорго күндү “Спидола” радиоприемник атыылаһан
аҕалан бэлэхтээбиппит. Ийэбит ол араадьыйатыгар батарея уктаран иһирдьэ-
нэн-таһырдьанан бэйэтин кытта өрүү илдьэ сылдьан истэрэ.
Ийэбит олоҕор биир кэрэ ахтыыта Мэҥэ-Хаҥалас оройуонугар “Опыт-
найдарга” оҕуруотчут, лауреат Дьөгүөрэби кытта, кини салайыытынан оҕуруот
аһын үүннэриигэ үлэлээбитэ буолар. Ийэбит барахсан оччотооҕу кэмин, оҕо-
эдэр сааһын минньигэс түүл курдук ахтар-саныыр:
— Үлэбитигэр наһаа кыһаллан үлэлиирбит. Сылайар диэни билбэккэ
ырыа аргыстаах сылдьан үлэлиирбит. Биһигини кытта үлэлээбит биир кыыс
кэлин куоракка киирэн ырыаһыт буолбута, аатын өйдөөн ыйыппатахпын.
Миигин, иккиэн барыахха диэн куруук угуйар этэ, үөрэҕэ суох буолан аккаас-
танарым. Дойдубар кэлэн баран оҕуруот аһын арааһын үүннэрбитим.
Кэлин ийэбит фермаларынан көһө сылдьан хас да сыл ыанньыксыттаа-

367