Page 372 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

М.Н.Местникова,
И.С.Попов

быта. Ол сылдьан бастаан аҥаар хара-
ҕынан, онтон эһиилгитигэр икки ха-
раҕынан көрбөт буолбута. Мин уонча-
бын туола илик уол ийэбин илиитит-
тэн сиэтэн титииккэ сирдээн илдьэн,
ынах анныгар олоппоско олордон,
биэдэрэтин ылан биэрэрим. Ийэм ба-
рахсан, миигин үүтү тоҕуо диэн, ыабыт
үүтэ биэдэрэ аҥаара буоллаҕына биэ-
рэн, атын иһиккэ куттаран иһэрэ.
Оннук үлэлии сылдьар киһини билэ-билэ “солбук суох” диэн ааттаан, син
биир үлэлэтэ сылдьыбыттара. Ийэбит көрбөт буола сылдьан биһигини, ула-
атан эрэр уолаттарын, миигин уонна бырааппын Коляны, илиитин иминэн
танастаан-саптаан, холкуостаах отчут-масчыт аҕабыт, Уйбаан Ыстапаанабыс
үтүлүгүн, ыстаанын эмиэ оннук абырахтаан ыал буолан олорбуппут.
Билигин Күн Күбэй ийэбитин кыра оҕолуу бүөбэйдээн көрө-истэ сыл-
дьар, бииргэ олорор кыыһын Маайыһы нэһиилэ борутан көрөр кэмигэр 1954
сыллаахха төрөппүтэ. Кинини оҕолуур, бүөбэйдиир кэмигэр төрүт көрбөт
буолбута. Онон балтыбытын Маайыһы үксүн мин бырааппынаан Колялыын
сыһан-соһон көрөрбүт-истэрбит.
Биһиги оҕо сааспытыгар итинник эрэйдээхтик олорор кэммитигэр, үксүн
сайылыкка уонна отордуур сирдэргэ ийэбит бииргэ төрөөбүт эдьиийэ Агра-
фена Николаевна Местникова эҥэрдэһэн олорон биһигини дьон оҥортообу-
та. Эдьиийбит Арыппыана барахсан сэрии сылларыгар Федоров Дьөгүөр диэн
киһилиин олоҕун холбоон биир уол оҕону төрөппүт да, ол оҕо киһи буолар
дьылҕаламматах.
Кэргэнэ төрүкү сэллигинэн ыалдьар буолан аармыйаҕа ыҥырыллыбатах
уонна ити ыар ыарыытыттан өрүттүбэккэ, сэрии сылларыгар олохтон бараах-
таабыт. Эдьиийбит кэлин ыал буолбатах, онон сулумах буолан хонуу уонна
сүөһү үлэтигэр ханна аныылларынан сылдьаахтыыра. Мин, уоммун саҥа ааһан
эрэр уол, мас кыраабылынан от мунньары киниттэн үөрэммитим. Уопсайы-
нан, эдьиийим Арыппыана барахсан аһаабыт иһити сууйартан саҕалаан, сүөгэй
уутунан оҥоһуллар бутугаска үөрэ (кыа угун) отун хомуйарга, икки тутаахтаах
эрбиинэн дүлүн маһы эрбииргэ, талах сиппииринэн балаҕан буор муоста-
тын хайдах гынан бурҕаннаппакка ыраас гына харбыырга, бэл таҥас сууйар-
га, о.д.а. үлэҕэ үөрэппитэ элбэх буолаахтаатаҕа.
Сайыҥҥы өҥүрүк куйааска Бэс Тумуһах оҕолоро Лаабыс Атаҕа диэн
чүөмпэбитигэр сөтүөлээн чомполонор этибит. Ону оскуолаҕа киириэх инни-
нээҕи сааспыттан өйдүүбүн: “Нохолоор, кэлэ охсуҥ!..” — диэн эдьиийбит
Арыппыана барахсан сайылык кырдалын арҕаа тумсугар кэлэн туран хаһыы-
тыыра кулгаахпар билигин да иһиллэргэ дылы... Ол хаһыыны истээт ыстаам-
мыт туомун анньынан, ырбаахыбыт сыыһын кэппэккэ да балаҕаммытыгар
сүүрэн элэстэнэн кэлэрбит уонна эдьиийбит Арыппыана эбэтэр эбэбит
Ньөөнньө (Өлөөнө) эмээхсин оҥорбут тотоойу бутугаһын ыймахтыы охсоот,
ынахтарбытын хомуйа ыстанарбыт. Оччолорго ыанньык ынахха бостуук диэн
көрүллүбэт быһыылааҕа, онон сайылык оҕото бары ынах хомуйар буоларбыт.

368