Page 42 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

һылыкаанынан, Уһун-Күөлүнэн, Өнөрүнэн, Дүпсүнүнэн, Хомустааҕынан
уонна Кэптэнинэн көһөн тиийэн олоро сылдьыбыттара. Мария Митрофа-
новна 1967 с. Чараҥҥа көһөн кэлэн дьиэлэнэн-уоттанан олохсуйуохтарыттан
ыла оҕо-садыгар үлэлээн пенсияҕа тахсыбыта.
Мария Митрофановна этиллибитин курдук тоҕус оҕо тапталлаах ийэтэ,
17 сиэн, 14 хос сиэн эйэҕэс эбэтэ буолан, күн сиригэр кэлбит ытык иэһин
чиэстээхтик толорон Дьокуускай куоракка сынньалаҥнык олорор. Сэрии кэ-
мин оҕото, үлэ-тыыл ветерана Мария Митрофановна Бурцева 1959 с. “Ийэ
буолуу” иккис, 1962 с. маҥнайгы степеннээх мэтээллэринэн, 1964 с. Ийэҕэ
Албан Аат үһүс, 1973 с. бастакы степеннээх орденнарынан наҕараадаламмы-
та. Онтон 1984 с. “Үлэ ветерана” мэтээли чиэстээхтик иилиммитэ. М.М.Бур-
цева бу нарраадаларын кэккэ Улуу Кыайыы үбүлүөйдээх мэтээллэринэн чахчы
да киэн туттар. Ол курдук, кини оонньооботох оҕо сааһын, улахан дьоннуун
тэҥҥэ үлэлэспитин сыаналаан, Саха Республикатын Президенин ыйааҕы-
нан үлэ-тыыл ветерана буолан, “Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии 1941-
1945 сс. килбиэннээх үлэтин иһин” мэтээлинэн (1996 с.) наҕараадалаабыттара.
Семен Константинович Бурцев айылҕаттан атаҕастаммытын, чахчы да
бэйэтин кытаанах санаатынан үлэҕэ-хамнаска суолун соломмута. Олоххо тар-
дыһыы күүһүнэн, таптыыр кэргэнэ Мария Митрофановна өйөбүл, дурда-
хахха буолан чахчы да дьоллоох олоҕу олорон ааспыта. Маннык дьон олохто-
ро кимиэхэ баҕарар холобур буолуон сөп диэн өссө төгүл санатабын. Били-
гин С.К.Бурцев олоҕун суолун ыччаттара уһаталлар, өссө ыччаттар сыллата
эбиллэн, уһаан-тэнийэн иһиэхтэрэ, Сэмэн Көстөкүүнэбис аата умнуллуо суоҕа!

Иван Попов-Бахсылыырап, 2012 с., олунньу

УОН ТҮӨРТЭЭҔИТТЭН ҮЛЭ ҮӨҺҮГЭР

Коля уол атын оҕолор курдук ийэ сылаас үүтүнэн
эмсэхтэммэккэ, аҕа амарах тапталын билбэккэ ула-
аппыта. Ол курдук, эмчит уонна эмп-томп суох кэ-
мигэр, ийэтэ кинини төрөтөөрү күн сириттэн бараах-
таабыта. Кэтирииһин сүтэрбит Ньукулай Кычкин
икки ыйдаах уолун Суоттуга олорор эдьиийигэр Го-
голева Марфа Иннокентьевнаҕа ииттэрэ биэрбитэ.
Ньукулай да уһаабатаҕа, уол түөрдүгэр сырыттаҕына
эмискэ ыалдьан өлбүтэ. Онон кыра Коля бииргэ
төрөөбүт икки эдьиийин атын аймахтара тус-туһунан
ылан ииппиттэрэ.
Коля Кычкин төһө да тулаайах буоллар айылҕат-
тан сытыы-хотуу, иннин көрүнэр, мээнэ дьонтон ата-
ҕастаппат буола улааппыта. Уол Суотту оскуолаты-
гар 1935 с. үөрэнэ киирэн баран, 1942 с. 7 кылааһы үөрэнэн бүтэрбитэ. Дьэ
мантан ыла Коляҕа үөрэх аана сабылларыгар тиийбитэ. Бэйэтэ да, сэрии
сылларыгар нэһиилэ кыанан олорор эдьиийэ Марфа Иннокентьевна кинини
салгыы үөрэттэрэр кыаҕа суоҕа. Онон 14 эрэ саастаах Коля колхуоска чилиэ-
нинэн киирэн, ити кыһын фермаҕа ыанньык ынахха учуотчуттаабыта, хотон
тас үлэтигэр үлэлээбитэ.
Уоттаах сэрии иккис сылыгар 1942 кыһын “Оборуона фондугар” диэн
ааттаан колхуоска балык биригээдэтэ тэриллибитэ. Кычкин Коля ол балык

38