Page 39 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

нэр оҕолор сайыҥҥы сынньалаҥҥа тарҕаспыттарын кэннэ буолара. Манна
сүрүннээн музыкаҕа (баяҥҥа), пьесалары хайдах туруорарга үөрэтэллэрэ.
Тыаттан киирэ сылдьар оҕолору мелодистар Христофор Максимов, Игнатий
Слепцов, ырыаһыт Дария Барашкова үөрэппиттэрэ. Христофор Максимов
сценкалары, кыра пьесалары туруорарга эмиэ хас да төгүл үөрэппитэ. Бу
үөрэнэр ыччаттарга композитор Марк Жирков хас да музыкальнай уруогу
биэрбитэ.
Сэмэн Көстөкүүнэбиһи ити курсу бүтэрэн таҕыстаҕын күһүн Саһылыкаан
бөһүөлэгэр Ааҕар балаҕаҥҥа үлэлэтэ ыыппыттара. Онтон эһиилигэр Суотту
сельскэй кулуубун уус-уран салайааччытынан анаабыттара. Манна үлэлии
сырыттаҕына 1-кы Лөгөй нэһилиэгин киинигэр Кэптэнигэ, бөдөҥсүйбүт “Лы-
сенко” колхуоһун кулуубун сэбиэдиссэйэ Константин Константинович Бур-
нашев бэйэтин кулуубугар уус-уран салайааччынан ыҥыран таһаарбыта. Кур-
буһах нэһилиэгиттэн төрүттээх, айылҕаттан худуоһунньук идэлээх К.К.Бур-
нашевы кытта Семен Константинович олус тапсан үлэлээбиттэрэ. Сыралаах
үлэ түмүгэр 1952 с. Саха АССР юбилейнай фестивалыгар көрүү конкурска
“Лысенко” колхуос оройуон үрдүнэн бастаан Дьокуускай куоракка түмүктүүр
фестивальга кыттар чиэскэ тиксибитэ. Дьокуускайга киирбит оройуоннар
нэһилиэк аайыттан хомуллубут коллективтаахтар этэ. Оттон Уус-Алдан орой-
уонуттан “Лысенко” колхуос коллектива бэйэтинэн кыттыбыта. Бу оччотоо-
ҕуга республикаҕа улахан ситиһии этэ. С.К. Бурцев кулуупка уус-уран салайаач-
чынан үлэлиирин таһынан “Лысенко” колхуос радиоузелыгар радиһынан
үлэлээбитэ. Онон оччолорго кини тула нэһилиэк эргийэр киинин курдук
буолара.
С.К.Бурцев 1955 с. Дьокуускайга киномеханиктар курстарыгар туттарсан,
онно ситиһиилээхтик үөрэнэн, үһүс категориялаах киномеханик көмөлө-
һөөччүтэ удостоверениены ылбыта. Ити сылтан саҕалаан икки сыл устата
Сэмэн Көстөкүүнэбис Дүпсүн орто оскуолатыгар уус-уран салайааччынан
уонна киномеханигынан үлэлээбитэ. Ол сылдьан оҕолору моторист үөрэҕэр
үөрэппитэ. Оччолорго бөһүөлэккэ дизельнэй станция суоҕар, Сэмэн Көс-
төкүүнэбис “Л-3” уонна “Киев-2” мотуордарынан оскуолаҕа буолар араас
бырааһынньыктарга уот биэрэн, оскуола дьиэтэ электричество уотунан ыраах-
тан сандааран көстөр буолара. Кини үөрэппит оҕолоруттан 24 оҕо моторист
иккис категориялаах дастабырыанньатын ылбыттара. Онон бу оҕолор ити
идэлэринэн ханна баҕарар үлэлиир быраабы ылбыттара. Ол курдук, бу оҕолор-
тон сорохторо өргө диэри киноустановкаларга моториһынан, киномеханик
көмөлөһөөччүлэринэн үлэлээбиттэрэ.
Сэмэн Көстөкүүнэбис 1957 с. Кэптэни, Даалы, Хомустаах киноустанов-
каларыгар хастыы да сыл үлэлээбитэ, ону тэҥэ передвижкаларга (көһө сыл-
дьан) үксүгэр соҕотоҕун сылдьан киинэ көрдөрөрө. Бу үлэлиир сылларыгар
кини бэриллибит былааны толорботоҕо диэн суоҕа. Ол иһин Сэмэн Көстө-
күүнэбис бэрт элбэх грамоталарынан, махтал суруктарынан бэлиэтэммитэ.
Үөһэ ахтыллыбытын курдук. Сэмэн Көстөкүүнэбис өссө оҕо эрдэҕиттэн
1944 с. уус-уран самодеятельность актыыбынай кыттыылааҕа. Бэртээхэй бая-
нист, ырыаһыт, пьесаларга, сценкаларга сүрүн оруолу толорооччу. Ол кур-
дук кини толортообут оруолларыттан сүрүн өттүттэн сорохторун манныкта-
ры ааттыахха сөп: Суорун Омоллоон “Ньургун Боотуругар” Уот Уһутаакы,
“Айаал” трагедиятыгар” Сүөһү оруола, “Күкүр Ууска” Түптүр Хара, Лев
Габышев “Амырыын ас” комедиятыгар Тобоохоп оруола, Василий Прото-
дьяконов “Көмүс туорахтар” пьесатыгар Тыыраахыны, о.д.а. оруоллары оон-
ньообута. Мин Сэмэн Көстөкүүнэбис “Ырыкыныап ыыспата” комедияҕа
сүрүн оруолу толорбутун илэ көрбүт дьоллоохпун диэххэ сөп. Айылҕа киһи-
3*
35