Page 38 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

дьылҕаламмыта. Инньэ гынан оҕо
сааһа сүүрүүтэ-көтүүтэ суох бэрт чу-
умпутук ааспыта. Атаҕын эрэ тум-
сун бэрт нэһиилэ сирдэтэр уолу Ха-
тырҕан алааска ийэтин кытта биир-
гэ төрөөбүт киһи оҕолоро сиэтэ сыл-
дьан куула, халдьаайы тыаларынан,
сибэккилээх сыһыынан оонньуулла-
ра. Оттон олорон эрэн ырыаҕа-той-
укка Сеня уол саастыылаахтарыттан
барыларыттан ордук этэ. Ийэлээх
аҕата баар эрдэхтэринэ уолларын ку-
оратынан-тыанан илдьэ сылдьан ха-
ста да эмтэтэ сатаабыттара да уол
эмтэн улаханнык туһамматаҕа. Онон
саастыылаахтарытттан хаалан Сеня 11 сааһыгар улахан кэпсэтии, туруорсуу
кэнниттэн Мүрү эбэ иһигэр баар Чараҥ оскуолатьггар бастакы кылааска үөрэнэ
киирбитэ. Иккис кылааска үөрэнэ сырыттаҕына, көрбөтүнэн кыайан үөрэ-
нэр кыаҕа суох диэн үөрэхтэн ууратан кэбиспиттэрэ. Сеняҕа оскуола аана
букатыннаахтык сабыллыбыта. Дьэ мантан ыла Сеня уол бэйэтин дьулууру-
нан, кытаанах санаатынан олох оскуолатыгар үөрэнэн барбыта.
Фашистскай Германия Эйэ дуогабарын кэһэн, Сэбиэскэй Ийэ дойдубу-
тугар кыыллыы уоран 1941 с. бэс ыйын 22 күнүгэр сэриинэн саба түспүтэ.
Сэбиэскэй Союз арҕаа кыраныыссатын былаһын тухары ыраахха диэри өтөн
киирэн элбэх куораттары, селолары буомбалаан, күүстээх тэргэннэринэн
ытыалаан күл-көмөр оҥорбута. Өлүү-сүтүү, аймалҕан, харах уута халыйбыта.
Ыраах сытар Саха сирин олохтоохторо Ийэ дойду көмүскэлиттэн туора тур-
батахтара, сэриигэ тылланан да барааччылар элбэхтэр этэ.
Сеня аҕата, Константин Семенович Бурцев, райсоюзка ыскылаат сэбиэ-
диссэйинэн үлэлии сырыттаҕына, 1942 с. бэс ыйыгар армияҕа ыҥырбыттара.
Саха буойуна сэриилэһэр армияҕа тиийбитин кэннэ, сотору буолан баран
“сураҕа суох сүттэ” диэн биллэриитэ кэлбитэ. Оттон ийэтэ Домна Сергеевна
МТС-ка повардыы сылдьан эмискэ ыалдьан, 1944 с. олунньутугар өлбүтэ.
Төгүрүк тулаайах хаалбыт уолу эһэтэ Бурцев Семен Гаврильевич ииттэ ыл-
быта. Төһө да мөлтөхтүк көрдөр, Сеняны колхуос чилиэнинэн ылбыттара.
Онон уол кыайарынан сайынын окко, кыһынын ноһуом таһыытыгар көлө
иччитэ буолбута. Бу хараҕынан атаҕын эрэ тумсун нэһиилэ сирдэтэр оҕоҕо
олус ыарахан үлэлэр этилэр.
Сиэнэ уол ырыаҕа, көргө-нарга көхтөөҕүн көрө-билэ сылдьан, эһэтэ Сэ-
мэн оҕонньор уолга 1946 с. куораттан хормуоска ылан таһаарбыта. Сеня айыл-
ҕаттан бэриллибит дьоҕурунан бэйэтэ истэринэн өйдөөн дьон ыллыырын
хормуоскаҕа бэркэ таһааран хайҕалы ылара. Онон бырааһынньыктааҕы кон-
цертар Сенята суох барбат буолбуттара. Уолу оччотооҕу салайааччылар “Кы-
һыл маяк” колхуос кыһыл муннугар сэбиэдиссэйинэн уонна Чараҥ оскуола-
тыгар пионер баһаатайынан үлэлэппиттэрэ. Сеня бу үлэлиир кэмигэр Чараҥ
оскуолата уус-уран көрүүгэ оройуоҥҥа бастаабыта. Бороҕон олохтоох радио-
тынан Сеня уол концерт биэрбитин чугастааҕы араадьыйалаах нэһилиэктэр
бары истибиттэрэ.
Сеня Бурцевы 1949 с. оройуон киининээҕи культура дьиэтигэр көмөлө-
һөөччү музыканынан үлэлэтэ ыҥырбыттара. Эдэр киһи ол сыл Дьокуускайга
тыа сирин кулууптарыгар уус-уран салайааччылары бэлэмниир 2 ыйдаах курска
үөрэммитэ. Ити үөрэх оччотооҕу культпросвет дьиэтигэр, училигцеҕа үөрэ-

34