Page 74 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 74
төрүттээх эбиттэр. Эһэбит Иван Васильевич-Лакымаат Уйбаан эдэригэр улу-
ус кулубатыгар хамначчытынан сылдьыбыт, сааһыран баран кэргэннэммит.
Эһэбит сүрдээх дуобатчыт, мындыр уус, ону ааһан оҕуруотчут эбит. Эһэлээх
эбэбит бастакы төрөппүт биэс оҕолоро бары киһи буолар дьылҕаламматах-
тар. “Оҕолоругар өлүүлээх ыал” аатыран биһиги аҕабытын төрүүрүн кытта
силбэһэ турар хотонунан киллэрэн, саах эһэр түннүгүнэн аттаах киһиэхэ
биэрэн, “абааһыттан куоттаран” атын ыалга ииттэрэ биэрбиттэр. Кини кэн-
ниттэн төрөөбүт Маайа уонна Баһылай этэҥҥэ буолбуттар. Аҕабытын үс
сааһыгар диэри атын ыалга ииттэрэн баран, “аны бороохтуйда, абааһы сиэ-
бэт буолла” диэннэр төрөппүт дьонугар дьэ аҕалбыттар. Ыал улахан оҕото
буолан оскуолаҕа үөрэнэн 4 кылаас үөрэхтэнэр. Ол эрээри сэрии, сут-сутурҕан
саҕаланан үөрэҕиттэн тохтуурга күһэллэр, колхуос үлэһитэ буолар.
Эһэбит эдэригэр оһолго түбэһэн, атаҕынан төрүкү мөлтөхтүк хаамар киһи
63 сааһыгар, уола Уйбаан 14-гэр сырыттаҕына Кэптэни күөлүгэр ууга түһэн
өлөр. Оҕонньору Суор Өгөҕөр Андылаах үрдүгэр көмөллөр.
Үөрэхтэн уурайбыт аҕабыт, аҕата өллөҕүн эһиилги сылыгар колхуоска
түүлээхчит буолан, күтүөтүн Лыткин Иннокентий Иосифовиһы кытта Кэбэ-
эйи Сангаарын эргин булка барар. Ити курдук түөрт сыл кыһыныгар бытар-
хан тымныыларга таҥас балааккаҕа хоно сылдьан Таас Тумус, Кальвица тай-
ҕаларыгар, Кэбээйи аата-ахсаана суох күөллэригэр сүрүннээн тииҥҥэ, куо-
бахха, андаатарга түүлээхтииллэр. Ол саҕана андаатары туунан бултааһын
үөдүйэ илик буолан, наар хапкаанынан бултаан, наһаа элбэх ойбону тэһэн
күҥҥэ 2-3 эрэ андаатары ылаллар эбит. Сут-сутурҕан сылларыгар аҕабыт
түүлээхситинэн үлэлээн тыыннаах хаалбыта буолуо диэн билигин биһиги
сэрэйэбит эрэ. Кини Кэбээйигэ түүлээхситинэн үлэлиир сылларыгар чурап-
чылар көһөрүллүүгэ тиийэн эрэйи-муҥу көрө сылдьаллара үһү.
Аҕабыт И.И.Новгородов 1946 с. 18 сааһыгар суорумньунан Уһун Күөлтэн
төрүттээх Тарская Мария Даниловнаны ойох ылар. Кэргэнэ Мария Макаров-
тарга иитиэх кыыс эбит. Ийэлээх аҕабыт икки уол оҕону төрөппүттэрэ икки-
эн өлөллөр. Онтон 1950 с. эдьиийбит Матрена төрүүр. Кини Партизан Забо-
лоцкай колхуос, сопхуос чемпион суоппардарыттан биирдэстэрэ этэ. Матре-
на Ивановна таһаарыылаах үлэтин иһин «Бочуот Знага» орденынан наҕараа-
даламмыта. Кэргэнэ Даалыттан төрүттээх Петр Нафанаилов уус идэлээх киһи.
Матреналаах икки оҕолоохтор, икки сиэннээхтэр. Ийэбит 1953 с. эмиэ кыыс
оҕону төрөтөр, кыыһы эбэтин аатынан Марфа диэн ааттыыллар. Марфа Бо-
роҕоҥҥо улуус ойуурун хаһаайыстыбатыгар үлэлээн пенсияҕа тахсыбыта,
кэргэнэ Петр Трифонов айылҕа харыстабылын үлэһитэ. Трифоновтар биир
кыыс оҕолоохтор, икки сиэннээхтэр. Новгородовтар 1956 с. төрөппүт кыыс-
тарын Анна диэн ааттыыллар. Кэлин Бороҕон олохтооҕо Заболоцкая Акули-
на оҕото суох буолан иитэ ылар. Анна икки оҕолоох, түөрт сиэннээх. Боро-
ҕон бөһүөлэгэр “Сарыал” оҕо садыгар сэбиэдиссэйдиир. Ийэлээх аҕабыт 1958
с. уол оҕону төрөтөн Артур диэн ааттыыллар. Артур Намтан төрүттээх Мария
Корякина диэн кыыһы кэргэн ылан, үс оҕолонон Кэптэнигэ аҕатын, ийэтин
дьиэтин бас билэн олорор. Артур оскуола кэнниттэн суоппар идэтин талар,
билигин саахалламмыт массыыналары өрөмүөннүүр.
Ийэбит Мария Даниловна барахсан 1958 с. ахсынньытыгар ыарахан
ыарыыттан өлөр. Аҕабыт түөрт кыра оҕотунаан тулаайах хаалаллар. Онтон
эмиэ суорумньунан 1959 с. Тулунаттан төрүттээх, биир уол оҕолоох Заболоц-
кая Анна Семеновнаны кытта олохторун холбууллар. Анна уола Михаил 1954
с. төрүөх, суоппар идэлээх, билигин Дьокуускай куорат олохтооҕо, кэргэннээх
икки оҕолоох, үс сиэннээх. Аҕабыт Аанатынаан түөрт кыыһы субуруччу
төрөтөллөр да, биир эрэ кыыстара киһи буолар. Балтыбыт Катя 1964 с.
70

