Page 28 - Дүпсүн сирэ

Дьэ ити кэнниттэн сотору Суор Бугдук күүһүн холонон көрөөрү Майаҕаттаҕа
барбыт. Ол баран Кыыс Хаҥаттан Майаҕатта биир атыырын тутан ылбыт уон-
на өлөрөн, мүһэлэрин тус-туспа улахан үтэһэлэргэ үөлүтэлээн, сии олорбут.
Ону сылгыһыт киһи көрөн Майаҕаттаҕа тыллаабыт. Онуоха Суор Бугдук тоҕо
кэлбитин сэрэйэ охсон: «Баар эрэ бастыҥ атыырым этэ, онон биир мүһэтин
доҕорум ыыттын уонна бу куру мээрэйдээн көрдүн», — диэн сылгыһытынан
илдьиттээбит, итиэннэ курун сүөрэн ылан ыыппыт. Сылгыһыт ити илдьити
Суор Бугдукка кэлэн эппит уонна куру биэрбит. Суор Букдук куру ылан мээ-
рэйдэнэн көрбүтэ Майаҕаттатааҕар биир харыһынан синньигэс буолбут. Онтон
Суор Бугдук Майаҕаттаҕа атыырын биир мүһэтин уонна мээрэйдэммит курун
ыыппыт. Онон эйэлэспиттэр.
Бу кэнниттэн эмиэ сотору Суор Бугдук атын миинэн Бадыамҥа барар. Ба-
дыам кинини көрсөөрү киэргэнэн таһырдьа тахсыбыт. Онуоха Суор Бугдук
атыттан түспэккэ эрэ, Бадыамы эҥил баһыттан харбаабыт уонна ыҥыырын
бүргэтигэр ылан умса бырахпыт да, үрүҥ көмүс курун былдьаан ылбыт. Бу
кэнниттэн Суор Бугдук эдэр сааһыгар атах ыарыытыттан өлбүтэ үһү. Кинит-
тэн оҕо хаалбатах. Өлбүтүн кэннэ Тунах сайылыкка араҥастаабыттар, араҥаһа
сууллубутун кэннэ сиргэ көмпүттэр.
Уус Мдан оройуонун I Өспөх нэһилиэгин олохтооҕо
Иван Спиридонович Бережнее
кэпсээбитэ. Ем. Ярославскай аатынан
Саха сиринээҕи кыраайы уөрэтэр музей
хомуйууларыттан.
И.Г.Березкин «Саха былыргы
сэһэннэрэ уонна кэпсээннэрэ»
кинигэттэн. — Дьокуускай, 1977 с.

5. Суор Букдук* билгэлэттэриитэ

Сүтэн-оһон, бириэмэтэ биллэрин үрдүнэн, өрдөөҕүтэ диирбитигэр тиийэ-
бит. Дүпсүн сиригэр үөскээн ааспыт Күтүр Эмээхсин үс уоллааҕыттан улахан-
нара Суор Букдук диэн күүстээх, кытыгырас киһи эбит. Ити эргин тэҥнээҕэ
суоҕунан биллибит. Бырааттарыттан орто уолу Бугуйаһы убайыгар утарылаһар
буолуон сөп диэн сылыктыыллар эбит. Аччыгыйдара — Кутаахаан ойуун. Икки
бырааттыылар кэргэн ыланнар, сүөһү ииттэннэр Тунах диэн улахан алааска
илин, арҕаа өттүгэр тус-туспа ыал буолан олорбуттар.
Убайдара Суор Букдук кэргэн ылбакка үөскээбит сиригэр, Хоспохтоох
алааска, олорбут. Бэрт бэрдэ батарбат, кылыйан-ыстаҥалаан, маһы сүгэн-
көтөҕөн, маһы кытары харсыһан сылдьыбыт. Үһүйээҥҥэ этиллэринэн олорор
алааһын Хоспохтооҕу биэрэстэ аҥаара холобурдаах синньигэс билиитинэн ба-
рыта уон иккилии туоһунан маҥнай ыстаҥалаан, онтон кылыйан бүтэһигэр
уон икки туоска куобахтаан туоруура үһү. Алаас саҕатыгар үүнэн турар лахар
бэстэри субуруччу үрдүлэринэн ойо-көтө оонньуур эбит. Оҕус кыайан тарды-
бат холобурдаах хара тыа тиит, бэс мастарын сыгынньах төбөтүнэн оҕустуу
* Автор суруйуутун тыла-өһө уларытыллыбата.
24