Page 116 - Олоҥхо биһигэр

сүрдээх сөҥ куоластаах, ардыгар онтукатын наһаа улаатыннаран,
хайыта баран, киһи этин сааһынан киирэр гына ыллыыр этэ. Биирдэ
истибитин олох умнубат, чуолкайдык өйдүүрэ. Биһиги Миитэрэй
Куобарап «Бүдүрүйбэт Мүлдьү Бөҕө» олоҥхотун кинигэттэн ааҕан
биэрбиппитин тылыттан тылыгар үкчү хатылаан ыллыыра, биир
эмэ тылы алҕас көтүтэрэ эбэтэр уларытара. Сороҕор бэйэтэ, ол ки-
нигэни таҥнары тутан олорон, ааҕар киһи курдук лииһин арыйан
олоҥхолуура. Өр ыллаабатаҕына, кэпсээбэтэҕинэ хаатгаран, тууйуллан
дьиэтин иһигэр соҕотоҕун олорон олоҥхолуур буолара. Ардыгар
таһынааҕы ыалыгар ааны аһан киирэн иһэн ыллаабытынан барара.
Бэйэтин үйэгигэр Таатта ааттаах олоҥхоһутун И.Н.Винокуровы-
Табаахырабы, Амма аатырбыт чабырҕахсытын Тиит уола Дьүлэй
Бүөкээни, Илин Хаҥалас ааттаах тустуугун Мылаһыта Сүөдэри, Нам
аатырбыт уоруйаҕын Бычыр Ачаарабы, Дүпсүн улууһун күүстээҕэ
Бөҕө Куонааны көрбүтүн туһунан кэпсиирэ. Күүстээх Куонаан 1944
сыллаахха сааһыары кыһын Тааттаттан атынан киирэн иһэн, Уус
Күөлүгэр Бэһиэлискэйгэ хонон ааспыт. Онно уһун түүнү быһа кэп-
сэтэн тахсыбыттар. Куонаан сарсыарда бараары олордоҕуна оҕонньор
кылгастык олоҥхолообутун туһунан кэпсиирэ. Мэхээлэ оҕонньор
олус ыалдьытымсах, хоноһолоох, чугас ыалларыгар, оҕолорго амарах
сыһыаннаах этэ. Сорох дьоннор аат ааттаан тиийэннэр, ырыа, кэпсээн
истэн кэлэллэрэ. Нуучча остуоруйаларыттан «Ынах уола Уйбаан Хо-
рообус», «Бабаа Королевич», онтон да атын, сахалыы олоҥхолортон
«Хаан Дьаргыстайы» (сороҕун умнубуппун) хастыы да киэһэни быһа
кэпсиирэ. Сахалыы сэһэннэртэн Манчаарыны, Сүөдэр Дохсунуобу,
Дордой уола бөҕө Бөөчөрөнү, онтон да атыттары хастыы да хонук
устата кэпсиирэ.
Кини үөрэхтээх, сахатыйбыт сыылынайдары кытта эмиэ көрсөн
кэпсэппит. Ол курдук, Окойом күөлүгэр саха дьахтарын ылан олох-
суйбут поляк Литвинскэйи, Уус Күөлүн соҕуруу өттүгэр Күрдүгэн
диэн сиргэ олохсуйбут Протопоповы-Бырачыас Лөгүөнтэйи кытта
билсэрин туһунан кэпсиирэ. Күөдүрүгэ Олоҥноох диэн күөл халдьаа-
йытыгар олорбут, сыылынай, Ычыыра Ыстапаан диэн сахатыйбыт
нууччаны кытта ыал олорбут. Кэлин, биһиги билэр буолбуппут кэннэ
үөрэхтээх учууталлар олус ытыкгаан, бочуоттаан оҕонньорго сылдьал-
лара, кэпсэтэллэрэ. Араадьыйа суох эрдэҕинэ чугас ыаллара уончалыы
киһи мустан оҕонньор ырыатын, кэпсээнин истэн киэһэни быһа
олороллоро. Оттон бөһүөлэккэ мустубут кэннэ кулуупка бырааһын-
ньыктарга, сайын ыһыахтарга оҕонньору элбэх дьон төбүрүөннээн
олорон ырыатын истэллэрэ. Хас да төгүл кулуупка олоҥхоһуттары
кытта күрэстэһэн кыайталаабыта. Биирдэ Н.Е.Аммосов-Тоттуо Ньу-
кулай диэн Булунтан кэлбит оҕонньору кытга күрэстэһэн кыайбытын
көрбүтүм.
Ааттаах удаҕаттар, ойууттар, быһыйдар, күүстээхтэр, абааһылар,
иччилэр, аатырбыт Курбуһах ойууттарын, Мундулаах Удукуй, Арҕаа
Отгоохойго олорбут Муочай тустарынан элбэҕи кэпсиирэ. Советскай

112