Page 118 - Олоҥхо биһигэр

I Курбуһах нэһилиэгэр 1929 сыллаахха биир бастакынан тэриллибит
«Ньүөдүрүкү» диэн колхозка чилиэнинэн киирбитэ. Эдэр эрчим-
нээх Мэхээлэ колхоз араас ыарахан үлэтигэр ылсан үлэлээбитинэн
барбыта. Сайын баһымньынан, сүгэнэн тыа солоон колхозка саҥа
бааһына сирин оҥорууга, илии хотуурунан күҥҥэ биирдии гектар
сири охсон оччотооҕуга колхоз бастыҥ ударниктарын кытта тэҥггэ
үлэлиирэ. Кыһын от-мас тиэйиитигэр, таһаҕас таһыытыгар эмиэ
бастыҥнар кэккэлэригэр тэҥҥэ сылдьара. Посельскай М.Н. аҥар
атаҕа ревматизмнаан такыччы тарда оһон, муоһатан, 1940 сылтан
чугас эргин тайахтаах сылдьан колхоһугар үлэлиир. Колхоһун бы-
лаанын толорсон, дуогабардаһан кыһынын бултуура, сайынын моой
оттуура. Дьэ ити курдук, тайахтаах сылдьан 22 сыл устата төһө да
сааһырдар, кырыйдар төһө күүһэ кыайарынан үлэлээбитэ. Кэргэн-
нэнэн 4 оҕоломмута. Онтон иккитэ уол, иккитэ кыыс. Икки уол
улаатан баран Аг>а дойдуну көмүскүүр сэрии иннинээҕи сылларга
сөтөл ыарыыттан өлбүттэрэ. Оттон икки кыыһа кэргэннэнэн ыал
буолбуттара уонна ыалдьан өлбүттэрэ. Кинилэртэн 12 сиэннэрдээх.
Ол сиэннэрэ биһиги нэһилиэккэ суохтар, атын ыраах оройуоннарга
бааллар. Посельскай Михаил Никитич эдэр сааһыттан умсугуйан,
таптаан туран улахан талааннаах олоҥхоһут, ону тэҥэ үчүгэй кэпсээн-
ньит. Хас да олоҥхону билэр дииллэрэ. Элбэх киһи мустан, көрдөһөн
олонхолоттохторуна сүргэтэ көтөҕүллэн, санаата кэлэн, күөмэйэ
чөллөрүйэн, итийэн-кутуйан күннээх түүн устата олоҥхолоон биир
олоҥхону бүтэрэрэ диэн оҕонньоттор кэпсииллэрэ. «Саҥа олоҥхону
айан эбэтэр олоҥхолуох санаата мунньустан, ыанньыйан кэллэҕинэ
дьиэтигэр соҕотоҕун күнүстэри олоҥхолоон доллоһута олорор
буоларын үгүстүк истэр этибит», — диэн «Ат Туйаҕа» ферматыгар
олорор үлэһиттэр кэпсииллэрин истэрим. Онус кылааһы бүтэрбит
кыргыттары «Ат Туйаҕа» ферматыгар таһааран ыанньыксыттата сы-
рыттахтарына кыргыттары көрдөһөн, дьиэтигэр ыҥыран киэһэни,
түүнү быһа олоҥхо кинигэтин аахтаран истэр эбит. Сарсыныгар ол
аахтаран истибит олоҥхотун тылыттан тылыгар нойосуус ыллаан,
олоҥхолоон доллоһутан иһитиннэрэр эбит. Ол кыргыттар оҕонньор
олус үчүгэйдик өйдөөн хааларын сөҕөн кэпсээбиттэрин истибитим.
60-с сыллардаахха, оччотооҕу быыбардааччылар сарсыарда быыбар
буолуон биир чаас иннинэ Уус Күөлүн кулуубун саалатыгар ыга
симсэн мустан олорон Посельскай М.Н. ыллыырыгар көрдөспүттэрэ.
Онно кылгастык олоҥхоттон быһа гардан ыллаан доллоһутан баран,
олорунан кэбиспитэ. Ытыс тыаһа өрө хабылла түспүтэ. Астыммакка-
лар, Сорук Боллур, абааһы уолун, кыыһын уонна Айыы бухатыырын
ырыаларын ыллыырыгар көрдөспүттэрэ. Дьэ онно, иккиһин туран
куолаһын оруолларыгар сөп түбэһиннэрэн, араастаан уларытан,
бу иннигэр кэлэн туралларын киһи чахчы итэҕэйиэх курдук то-
лортообута. Айыы бухатыыра кыайан-хотон дойдутугар эргиллэн
кэлбит ырыатын сүрдээх өрө көтөҕүллүүлээхтик ыллаан дьырылап-
пыта үчүгэйин, тыла-өһө чуолкайын, үйэбэр мин итинник үчүгэй

114