Page 21 - Олоҥхо биһигэр

(Мүрү), М.Е.Ивановаҕа (Чэриктэй), хаһыакка ыстатыйалары таһаар-
тарбыт, ахтыыларын суруйан биэрбит П.Н.Гоголевка, И.С.Пру-
децкайга, В.М.Копыриҥҥа, Н.К.Алексеевка, М.Е.Колодезниковаҕа,
онтон да атын улуустарын олоҥхоһуттарын үйэтитиигэ үлэлэспит аҕа
табаарыстарбытыгар махталбытын тиэрдэбит.
Бу кинигэ-справочнигы Саха сирин бары фольклору, төрүт куль-
тураны сэҥээрээччилэрэ ааҕыахтара, туһаныахтара диэн эрэнэбит.
М.З. Сивцева, Саха Республикатын
кулыпуратын үтуөлээх үлэһитэ

1.2. САХА ОЛОНХОТУН БИҺИГЭ
Биһиги норуоппут талааннаах олоҥхоһуттара, чинчийээччилэрэ,
учуонайдар, фольклору тарҕатааччылар түмсэн олордохторуна, мин
«Уус Алдан улууһа — саха олоҥхотун биһигэ» диэн темаҕа этиибин
иһитиннэриэхпин баҕарабын.
Бастакытынан. Унаара-мэнээрэ биллибэт аан дойду картатын
з хайыта сүүрбүт икки улуу өрүстэр Уус Алданы икки өттүнэн суура-
йан ааһаллар: Үс үөстээх Өлүөнэ Эбэ Хотун киэҥ-кэтит сүүрүктээх
?
үөстэрэ, арылыйар халлааннаах Аллан Эбэ айгыстар-аарыгырар киэ-
ш литэ ама хайа урааҥхай уйулҕатын уһугуннара хамсаппат буолуой?
Кинилэр икки ардыларыгар торҕо күөҕүнэн торолуйбут, уос номоҕо
буолбут, аакка-суолга киирбит, тойуктарга туойуллубут алта уон күөх
күөгэл арыылаах, хойууттан хойуу суугунуу хамсыыр, өлгөмнөөн өрө
анньан үүнэр хомустардаах, арыы саһыл бэттиэмэлээх ача отунан дол-
гуйбут уон кос эргимтэлээх, Тойон Мүрү барахсан хонуутугар хаам-
тахха уута көстүбэт, үөһүгэр уһуннахха хонуута биллибэт буолан, алаас
ааттааҕа Илин Сибиир үөһүгэр биэс уонча айгыр-силик алаастар-
дыын аҕырыалыы айгыраан, иилэҕэс көмүс симэхтэрдии тиһиллэн,
дьиҥнээх олоҥхо дойдута буола тупса-туругура үөскээбит эбит.
Маныаха эбии «Хатыҥ Сыһыы», «Кыыс Хаҥа», «Уол Бэйдиҥэ», «Улуу
Луку», «Бэрт Бээди», «Өҥ Өнөр», «Таһымныыр Таһырдьыма» курдук
улахан эбэлэри эбитэлээн бараҥҥын үллэр үйэлэр уорҕаларыгар
уйгулаах уолбалардаах өлгөм үүнүүнэн өрө анньар Танда, Тандыгы,
Кулума, Туйма курдук уонунан кос усталаах от үрэхтэри, ахсаана
биллибэт үрүйэлэри, өнньүөстэри холбуу туттаххына, үрдүк Үрүҥ
Айыылар үҥкүүлүү-ыллыы сылдьыах курдуктар, алгыстаах-аптаах
тыллаахтар алҕаан, айгыр-силик Аан Дойдуга ааттаа^ ^ тщ д ы ах
курдуктар. „ " Ч д ,
Үөһээ үрдүк өндөл халлаан өрүкүйэр бььШ ^’ар^ныьФг-'ерудЭ
анньыһан өрөкөлөһөн үөскээбит Дьаргыл ЖйсйЩьааҥы хоту
өттүбүтүгэр иилии эҥэрдэспит эркиннэрин тоҕута-жйыта суурайтаА
лаан, хараҥа хаспахтарын хаһыйа дайбаталаан кө^үлЕырдыкка, киэн;
дуолга тахсаары харгы бөҕөнү хаһыйталаан ааһаынао. сип-халлаан

2 Заказ N«119