Page 85 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар
P. 85
оннуга чахчы. Эн да оннук саныырыҥ буолуо. Мин культпросвет-
оскуолаҕа үөрэнэ сырыттахпына, 1949 сыллаахха, дойдум уола,
доҕорум Афанасий Федоров уонна Иван Гоголев ол институкка
үөрэнэ барбыттарыгар олус ымсыыра санаабытым — абырам-
мыт уолаттар диэн. Кинилэр айымньылара хаһыаттарга эҥин
тахсыбыт, Афоня өссө «Иннибит диэки» диэн пьесата 1948 сыл
лаахха күһүөрү кыһын Саха театрыгар туран үчүгэй сэҥээриини
ылбыт эдэр суруйааччылар этилэр. Оттон мин? Бэркэ кистээн су-
руйан мучумааннанар этим да (саатар ону үчүгэйдик билбэт тыл-
бынан нууччалыы муҥнанарым) — бэчээттэниэхтээҕэр буолуох,
хаһыаттар боруоктарын атыллаабатах да киһи этим, Суруйаач
чылар сойуустара, издательство эҥин диэн ханна баалларын да
билбэккэ үс сыл Дьокуускайга үөрэммит, олорбут урааҥхайбын.
Нууччалыы кинигэни ааҕыыттан ситимнээн суруллубут хоһоон-
норум олус мөлтөхтөрүн (нууччалыы билигин да сатаан ыпсаран
саҥарбат киһибин) көхсүбүнэн сэрэйэрим, ол эрээри улахан хор-
суммун киллэрэн «Социалистическая Якутия» хаһыакка хоһоон-
норбун ыыта сылдьыбытым. Миигиннээҕэр эрэ аҕа көрүҥнээх
эдэр, кылардаан көрөр харахтаах Дмитрий Грачев диэн нуучча
киһитэ ыҥыран бэсиэдэлэһэ сылдьыбыта, бэрт сымнаэастык
хоһооннорум мөлтөхтөрүн бэлиэтээбитэ — КИНИ кэнники ити
хаһыакка өр үлэлээн аатырбыта, иһэр буолбут курдук истэрим,
хойукку дьылҕатын билбэтим. Онтон оскуолабын бүтэрээри сыл-
дьан саас арыгылаан, онтон хаартылаан эһиллэн хаалан дойду-
лаабытым уонна институттана оонньуу сылдьыам дуо! Үөрэхпэр
үчүгэй этим, онон бүтэрбитим буоллар, баҕар, библиотечнай ин
ститукка киириэхпэр сөбө — онно үөрэнэр табаарыһым Ганя Око
роков агитациялаан суруйара. Ол эрээри онно да барарым баһа
биллибэт этэ — доруобуйам алларыйан эрэрэ, сэлликтээбиккин
диэбиттэрэ. Санаам түһэ сылдьыбыта, дэлэҕэ арыгылаан эҥин
аамайданыам дуо? Оттон доҕотторум А. Федоров, Г. Окороков
ыытар суруктарыттан үөрэнэр, кыаллара буоллар Литератур-
най институкка киирэр баҕа кистии-саба өйүм-санаам хайа эрэ
бүччүм түөлбэтигэр уйа туттан испитэ. Арыый түспэтийэн ыал
буолан 1955 сыллааҕы эдэр суруйааччылар мунньахтарыгар
(нууччалыы икки хоһоонум тахсыбытын кэннэ) сылдьан баран,
өссө Амма Аччыгыйыгар Үөһээ Бүлүүттэн суруйбутум — Литин-
ститукка хайдах киириэххэ сөбүй диэн. Николай Егорович үчүгэй
баҕайытык хардарбыта. Онтон 1957 сыллааҕы сайын «Эдэр ком
мунист» хаһыакка үлэҕэ ыҥырыллан кэлбитим, онно 1958 сыл
бэс ыйыгар диэри үлэлээбитим — ол эмиэ мин олохпор үтүөкэн-
нээх кэм этэ: айар үлэнэн дьэ дьиҥнээхтик дьарыктанан барбы-
6- 3 5 5 81

