Page 89 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

профессордар хамнастара олус ыарахан, үөрэх ортотуттан ула-
рытарга көрүллүбүт харчы тиийбэт, эстетикаҕа киһи көстүбэт
эҥин диэн биһигини «уулларан» кэбиспиттэрэ. Дьорҕойооччу
уолаттарбыт намыраан, бары сөбүлэстибит уонна дьэ кыһыҥҥы
экзамеҥҥа бэлэмнэниигэ куурус бүтүннүү төбөтүн оройунан түс-
пүтэ: Астахов өһүн ситиһэн адьас сиэтэлиэҕэ диэн. Эрчимэн
саҥа тиийэн үөрэнэ сылдьара, кини ыйытар: «Испииһэккэ хаһыс
киһинэн илии баттаабыккыный? Төрдүһүнэн диибин. «Чэ оччоҕо
бүппүккүн», — диир, — бастакы уон киһиттэн баҕас иэстэһэрэ
чахчы». Мин (мин эрэ буолуом дуо!) куттанан марксистскай-ле-
нинскэй эстетика халыҥ кинигэлэригэр муннубун укпутунан ба-
рабын. Экзамен саҕаланар, бары ууну омурдубут курдукпут, ким
да туту да саҥарбат, куппут — кутурукпутугар, титирэстээбэппит
эрэ быһыылаах. Бастакы туттаран тахсыбыттартан сибигинэйэн
ыйытабыт: «Ну, как?» Үксүлэрэ «биэскэ» туттарбыт буолаллар,
биһиги дьэ чэпчээбиттии өрө тыынабыт. Ол эрээри испииһэккэ
бастакынан илии баттаабыттар син биир дьиксинэбит. Киирэ-
бин. Ассистена Александр Дымшиц профессор. Эппиэттээтим,
туту да ыйыппатылар, арай Астахов: «Семен Захарович тугу үлэ-
лиир?» — диэтэ. «Партия обкомун бастакы сэкирэтээрэ», — дии­
бин. Онуоха Иван Борисович, Дымшиц диэки эргиллээт, саҥа ал-
лайда: «Ты смотри, он до сих пор не слезает с хребта якутского
народа!» Уопсайбар кэлэн Эрчимэҥҥэ кэпсээбиппэр уоһа ырбас
гына түстэ: «Хайаа, ааттаах үчүгэй киһини акаарылар собостуоп-
калаан эҥиннээн сордуу сылдьар эбиккит буолбат дуо! Эйиэхэ
тугу туруорда? (Биэһи...) Ол баар дии — наһаа үчүгэй киһи эбит!»
Институкка 40-тан тахса, баҕар, өссө 50-ча да сыл буолуо —
үлэлээбит физрукпутун И. К. Чиркову мин мэлдьи саныыбын, ел-
бүтүн туһунан аҕыйах сыллаахха «Литературная Россия» ха-
һыакка арааһа отучча улахан суруйааччылар илии баттаан бэрт
сылаас тылларынан ахтыбыттарын ааҕан олус хараастыбытым.
Некролог курдук этэ. Сэрии бүтээтин киниэхэ үөрэммит Ю. Бон­
дарев, В. Солоухин эҥин бары илии баттаабыттар этэ — ону
кырыйан уура сылдьарым ханна эрэ баар буолуохтаах. Иван
Кириллович биһикки кэлин устунан доҕордоһон да хаалбып-
пыт — мин Москваҕа тиийдэхпинэ хайаан да киниэхэ звоноктуу-
бун, оччоҕо мичээрдээбитинэн, фотоаппаратын иилиммитинэн,
сайын буоллаҕына бороҥ эбэтэр хоҥор бэриэккэлээх бу тиийэн
кэлээччи — миэхэ кини түһэрбит элбэх хаартыскалара бааллар.
Сороҕор аэровокзалга киирсэн атаарар буолара. Наһаа үчүгэй,
үтүө наҕыл майгылааьа. «Ваня... эн кинини бэркэ билэҕин», —
күлэ-күлэ эйигин хайдах эрэ кыра оҕо курдук үчүгэйдик ахтааччы,
85