Page 88 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар
P. 88
кефирдээх, булочкалаах кэлэн олорооччу, литература теорияты-
гар кини кинигэтиттэн атын соҕустук кэпсиэҥ да — төбөҥ төкүнү-
йэ-төкүнүйэ барар, зачеткаҥ хараарыс гына түһэр. Сымнаҕасчай
бэйэлээх фольклорист Виктор Сидельниковы — биэс уон икки-
лээх киһини оҕонньор диирбит! Кини кимиэхэ да иккини туруор-
батынан аатырара, наһаа либераллыыгын диэн учуонай сэбиэк-
кэ да көрдөхтөрүнэ, бэриммэт үһү дииллэрэ — норуот тылынан
айымньытын ийэлэрин үүтүттэн ыла иҥэринэллэр да, сатаан эрэ
саҥарбаттар диирэ үһү. Люциан Климович илиҥҥи дойдулар ли-
тератураларын кууруһун ыытара. Улахан төрөл уҥуохтаах, боч-
чумнаахтык туттубут саҥата суох киһи эта, мин кинини «Правда»
хаһыакка үс классикпытын сотон таһаарбыт 1952 сыллаах ыста-
тыйаҕа С. Борисовы, А. Суркову кытта илии баттаспыт «куһаҕан»
киһи быһыытынан интэриэһиргии көрөрүм да, сымнаҕас харак-
тердаах курдуга. Иһигэр ол сордоох ыстатыйаны саныы сылдьар
быһыылааҕа: биирдэ институт скверигэр ыскамыайкаҕа зачет
тута олорон Башарин хайдах сылдьар диэн аргыый ыйыппыта.
Мин бэркэ үлэлии-хамныы сылдьар диэбитим. Тугу да саҥарба-
таҕа, дьиҥинэн барытын истэ сылдьара буолуо да, рядовой саха
устудьуонун реакциятын билээри түөргүлээн көрөн ыйыттаҕа
буолуо... Историк М. Водолагин лиэксийэтин омуннаахтык үлүһү-
йэн туран, хамсанан-имсэнэн дайбааттана түһэн ыла-ыла ааҕа-
ра, тараҕай, орто уҥуохтаах эт лахса киһи этэ. Сэрии саҕалана-
рыгар партия Сталинградтааҕы обкомун идеологияҕа сэкирэтээ-
рэ, онтон норуот ополчениетын (сахалыы кылгастык туох диэххэ
себе буолла?) байыаннай чааһын комиссара үһү дэһэллэрэ.
А. Тахо-Годи диэн хап-хара хаастаах, баттахтаах, саас ортолоох
кыраһаабысса античнай дуу, омук дуу литературатын олус бэркэ
үөрэтэрэ, ол гынан баран туохха да ымыттыбат, күлбэт-үөрбэт
тыйыс көрүҥнээҕэ, ханнык эрэ ааһан биэрбэт мунчаарыыга ыл-
лара сылдьар курдуга. Сулейман «ити даргинка, биһиги ре-
прессияҕа ытыллыбыт аатырбыт революционербыт Тахо-Годи
кыыһа» диэн сибис гыммыта. Сулейман кинини наһаа ытыктыы-
ра, толлоро, кэпсэтэ сатаабат, чугаһыы да соруммат этэ. Фило
софия дуоктара, доҕолоҥ, тайахтаах И.Б. Астахов оҕонньору
устудьуоннары сэниир, улахамсыйар диэн биһиги куурус бары
кэриэтэ илии баттааммыт ректорга кини лиэксийэтигэр сылдьы-
баппыт, атын киһинэн солбуйуҥ диэн «петиция» түһэрбиппит, ай-
даан бөҕөнү тарпыппыт. Оҕонньорбутун ортолоругар уктан рек
тор И.Н. Серегин, партбюро сэкирэтээрэ А. Зарбабов, о.д.а. кии-
рэн кэлбиттэрэ, хараабылга өрө турбут мотуруостары уҕарытар
курдук агитация бөҕөнү түһэрбиттэрэ. Бэйэ-бэйэҕитин өйдөһүҥ,
84

