Page 160 - Былыр этэ диэххэ
P. 160
■\Z и «
Холлой ойуун холус олоҕо
лепцов диэн Абыйга эмиэ тэнийбит араспаанньа. Заши-
верскэй таҥара дьиэтигэр Григорий Слепцов диэн нуучча
аҕабыыта үлэлээри үс көлүөнэ аҕабыыттары хаалларар.
Сиэнэ Михаил Слепцов аҕабыыт Зашиверскай таҥара дьиэтигэр
биэс уон алта сыл сулууспалаабыт. Бэйэлэрин араспаанньаларынан
сүрэхтээн, миитэрэпкэҕэ суруйан хас да аҕа ууһа Слепцовтар Эл-
гэс улууһугар — билиҥҥинэн Усуйаанаҕа, Верхоянскайга, Муо-
маҕа, Абыйга, Халымаҕа — биэс улууска тэнийэн кэллилэр.
Биир үһүйээн кэпсииринэн, Тааттаттан төрүттээх, эмиэ Си-
лэпсиэптэр диэн саха уустара, ынах, сылгы үөскүөх сирин көр-
дөөн, Тукулаан үрэҕин өрө тутан, Хат Ыт аартыгын дабайан,
Силээннээҕи таҥнары түһэн Иннигир хаҥас иэдэһигэр тиксэллэр.
Урут-уруккуттан Аргаакы, Дайдылаах, Балаҕаннаах балык ыыр
дэрэспэ кумахтаах, бэйэ-бэйэлэриттэн сэтии тардыһан үрэҕинэн
Индигир эбэҕэ ууларын киллэрэр бөдөҥ чыыр, мыраҕатта балык-
таах, киһини-сүөһүнү бэйэлэригэр тардыбыт аххан сирдэр. Кэлии
ойууттар сыыһа көрүүлэниэхтэрэ дуо, аҥаардас сиэн уутун амса-
йан тойонноот дэлэгэй бултаах, оҥордоххо сүөһү-ас үөскүөх сирэ
эбит диэн билгэлээбиттэр. Кэлин быһа барыллааһынынан эрэ
Тааттаттан кэлэн олохсуйбут Ойуунускай төрдүлэрэ-уустара диэ-
биттэр. Остобунуой удьуоруттан туһунан Силэпсиэптэр аҕа уус-
тара онон сүдү баай тыллаах дьон сыдьааннара эбиттэр диэн сэ-
рэйиэххэ. Мин кэпсиэхтээх киһим Егор Пантелеймонович чахчы
да тыллаах дьон удьуордарын туоһута киһи.
Холлой диэн аатынан аатырбыт оҕонньор мин Абыйга кэл-
лэхпинэ уопсай үлэттэн тохтоон биэнсийэҕэ барбыт оҕонньоттор-
тон атына суох курдук көстүбүтэ... Ол эрэн биир саастыылаахтара
эдэр сааһыттан тиритэр гына үлэлээбэтэх, дьон күлүгэр сылдьы-
быт киһи дииллэрэ. Таабылсыкка куруук уус тылынан суҥхаран,
үлэ күнүн лоп курдук аахсар эбит.
Түүлээхтээн киирэн идэтинэн дьиэтигэр көстүбэккэ ыйы быһа
сүтэн, кэмниэ кэнэҕэс туга да суох дьонугар эргиллэр эбит. Бу
тухары хаартылаан, арыгылаан, дьахтардаан турар бэйэтэ дьиэти-
гэр көстөрүгэр баһыыба. Эр дьонноро хонор хоноһо курдук сыл-
дьалларыттан дьахталлар этиһэн кэбиһэ-кэбиһэ, тоҥон өлүмээри
158

