Page 325 - Кун кууьар хайатыттан

IV
Хайаҕа сарсыарда үүммүтэ.
Шумкалпак ытаан оҥторон илийбит уонна хатыылаах бы-
тык бытыгыраабыт сирэйин сиэҕинэн ньуххаммыта, ыарахан-
нык өрө тыыммыта. Төбөтүн өндөппүтэ, тула өттүн көрүм-
мүтэ, ол эрэн хайаттан уонна халлаантан ураты туту да булан
көрбөтөҕө. Халлаан күөҕүн күн сардаҥалара хайыы үйэ көмүс
дуйунан күлүмүрдэппиттэр этэ. Хамныыр кыаҕа, күүһэ суоҕа.
Кини ити курдук бэйэтин хорҕолугар өр сыппыта.
Кутугар-сүрүгэр аба-кыһыы мөчөкөтө хам сыстан хаалбык-
ка дылыта.
...Хорҕолуттан оронон тахсыбыта, онтун айаҕын кыһал-
лан саппыта уонна быыччыктык көрбүтэ — туох да бил-
либэт-көстүбэт курдуга.
Бастатан, бэҕэһээҥҥи ардах кэннэ куура илик ыллыкка
мээнэ ойууланан хаалбыт ат таҕата суох туйаҕын суолун бол-
ҕойдо. Сарсыардаантгы аттаах киһи туһунан санаат, бэрдьи-
гэс харыйа быыһыгар ыраахха диэри киирбитэ. Ол эрэ кэннэ
бүлгү тутуу быһаҕын арыйан, хаппыт эһэ тайаҕын быыһыгар
үөл умнастары көрдөөбүтэ. Онто туһата суох буолбута. Ха-
йыаҕай, ама соҕус диэбиттэрин быһа баттаан, тас субаларын
кыһыйа-кыһыйа, кэрчиктээн хардырҕаччы ыстыы-ыстыы
ыйыстан дьүккүк-дьүккүк гыммыта.
...Кэтит сырыынньа эниэни эргийээт, Шумкалпак эмис-
кэччи маймындьааннаах ырааһыйаҕа кэтиллэ биэрдэ. Туох
баары барытын умнан туран, хатыылаах умнастары силэйэ-
силэйэ, отоннору-сэбирдэхтэри бииргэ тоноон ылан, ап-аһыы
хордьоҥ соҕус маймындьаан айаҕын хамсаабат оҥоруор диэри
иҥсэлээхтик симин да симин буолла.
Тааска олорон бэйэтин көрүннэ. Ыстаанын тобугуттан
аллараата уонна халтаҥ сонун икки сиэхтэрэ сииктэн ыгыл-
лыар буолуохтарыгар диэри ибили сытыйан хаалбыттар. Уҥа
бачыыҥкатын барбах иҥнэ сылдьыбыт тилэҕэ, илийэн баран,
силимэ букатын хоҥнубут, атан хаалбыт сиринэн тарбахтара
уонна кирдээх дьөллүбүт наскыта көстөр.
Шумкалпак күүскэ тоҥмут. Күн ордук күүскэ сылытар
323
*
21