Page 326 - Кун кууьар хайатыттан

халдьаайы өттүгэр барыан баҕарда, кини онно күнүс арча21
кытыан быыһыгар саһааччы. Ол эрээри бэйэтин күүһүлээн,
бэргэһэтигэр маймындьаан хаһаанан хомуйда. Бэргэһэтин
толорон баран биирдэ тохтоон, хаамарга табыгастаах хотоол
сиргэ аллара түстэ уонна онон халдьаайы эниэ диэки барда.
Шумкалпак бэйэтин арчатын булла. Бэргэһэлээх маймын-
дьаанын күлүккэ туора уурда. Ол кэннэ бастаан атаҕын та-
ҥаһын уһулла, онтон бүрүүкэтин, халтаҥ сонун, ырбаахы-
тын уонна барытын күҥҥэ тэниччи тэлгэттэ. Балай да ор
бачыыҥкатын алдьаммыт тилэҕин кыҥастаста, ол эрээри күн
уота тоҥмут бэйэтин угуттуу сылытан нуктаан киирэн барда.
Бачыыҥкатын туора илгэн кэбистэ уонна окко сытынна...
Эмискэ сагызган22 чардырҕаабытыттан уһукта биэрдэ.
Дьигис гынаат, түргэнник ойон турда, куттаммыттыы тула-
тын одуулаата. Ол эрэн чугас соҕус бэрдьигэс харыйаҕа түһэн
олорор сагызгантан ураты кими да, туту да көрбөтө. «Баҕайы,
кутуругуҥ туллан түстүн!» — Шумкалпак абаккаран сиргэ
«палк» гына силлээтэ уонна көтөрү маһынан быраҕан кыы-
ратта. Сагызгана тарыкынайан тахсан, атын харыйа лабааты-
гар тиийэн олордо уонна ордук улаханнык чардырҕаата.
Шумкалпак таҥна оҕуста уонна, биир кэм тула өттүн кэ-
тэнэ-кэтэнэ, бачыыҥкатын хоҥнубут тилэҕин харыстыы са-
таан, аҥаар атаҕын өрүтэ көтөҕөлөөн, кэбиһиилээх отун
диэки хаамта. Кини онно боробулуоха оҕото сытарын көр-
бүтэ. Онтун тута булан ылла уонна, арчатыгар төннөн кэлэн,
бачыыҥкатын абырахтаан букунаста.
Бу дьарыга кинини курус санаатыттан арыый аралдьытта
эрээри, салгыы хайдах буоларын тобуллаҕына сатанар этэ.
Кэмниэ кэнэҕэс мантан икки сис хайа уҥуор хой үөрүн
мэччитэр маныыһыкка тиийэргэ быһаарыммыта.
«Тугуй, кини миигин билэр үһү дуо? — дии санаабыта
Шумкалпак. — Киниттэн айран23 көрдөһүөм, баҕар, лэппиэс-
кэнэн күндүлүө... Лэппиэскэ тооромоһун баҕас кэччэйбэт
ини... Уонна, биһиги аилбытыгар буолбуту истибит буолан,
баҕар, тугу эмэ кэпсээн кэбиһиэ...»

21 Арча — кытыан мае.
22 Сагызган — сорока.
23 Айран — үүтү аһытан бэлэмнэнэр үрүҥ ас.
324