Page 170 - Дуендун
P. 170
Кыттыһыым - сахалыы саҥарДа
Ты стар, и покой тебе необходим, Кырыйдыҥ, эһиннэ эн күүһүҥ-күдэҕиҥ,
А труд молодых - представь молодым». Эдэргэ, кыахтаахха туран биэр идэҕин».
Старик ему: «Пыл этот угомони, Оҕонньор хардарар: «Тохтот, эн, бу уоргун,
Уйди и помех мне в труде не чини! Аас, мэһэй буолума, мэһийиэм туой буорбун
Нам, старым, подходит знать толк кирпичах, Кырдьаҕас дьон билэр мэһийии кистэлин,
А юношам - тяжесть таскать на плечах. Ыарахан үлэ ирдиир - эдэр эрчимин.
К труду потому и тянусь я рукой, Ыарахан үлэҕэ тардыһар идэбин
Чтоб не протянуть ее перед тобой. Эйиэхэ таах туран биэрбэт инибин.
Не нищий, пред кем-нибудь клянчить дирхем, - Кимтэн да биир дирхем умналыы иликпин,-
Тружусь и свой хлеб зароботанный ем. Үлэлээн булуммут килиэппин сиибин мин.
За этот кусок не терзай ты меня, Мин ити куһуокпун эн сиилии сатаама,
И коль я не прав - да не видать мне дня!» Сымыйа диэтэргин - мин өлүөм, саараама!»
От слов старика порицатель его Оҕонньор тылыттан бии кини сииһитэ
Заплакал и плача пошел от него. Хараҕа уулана, хараастан тэйбитэ.
Старик с таким качеством видывал свет. Үлэҕэ айыллан буор сиргэ кэлбитэ.
Одобрены дело его и ответ. Идэтин хайҕала - ол этэ эппиэтэ.
(перевод М. Шагинян)
*** ***
Быть опасно с царями. Суровы они. Сэрэхтээх күн-судаардыын. Олор кырыктар.
И никто никогда им будет сродни. Ким да, хаһан да киниэхэ тэҥ буолбаттар.
Если в гневе их лик заливается кровью, Уордайыа кэрэх, хаана ыыстыйа хараарар,
Отвергают они даже души сыновью. Төрөппүт уолун бэл олохтон араарар.
Царь, подобен огню, ты его не затронь: Күн-судаар уот тэҥэ, тыыппат буол эрэнэ:
Издалека спокойней смотреть на огонь. Ыраахтан ол уоту кэтээн көр, сэрэнэ.
(из поэмы «Искандер-Наме» перевод К. Липскерова)
*** ***
Не стыдно ль кусок отнимать у сирот, Сааппат дуо, тулаайах куһуогун халааччы,
Кто делает так, благороден ли тот? Ким оннук майгылаах дьоһун дуо, чуо-бааччы?
Великий вор мелкой поклажи старух, Кырдьаҕас малын уорар түөкүн эн буолбаат,
Стыдись трудовой этот пряжи старух. Төһөлөөх сыранан өрбүтүн санаан саат.
*** ***
Ты - раб, хоть и в царское платье одет Кулуккун - төһө да күн-судаар таҥаһын кэт
Кто ценит царя, приносящего вред. Түктэри дьаһалыҥ эн ааккын үрдэппэт.
(перевод М. Шагинян)
