Page 193 - Дуендун

Иннокентий Сыроватскай - Дүөндүн

Как чуткий страх зловещего маяка, Кэтэнэр-мананар уйус майгылаах
Мой саха свою пальму острил Мин сахам батаһын аалар, сытыылыыр,
И, может быть, молился и любил. Ким билиэй, үҥэр дуу, эбэтэр ыллыыр.
И в радугах чалмы твоей туманной, Эн төбөҥ аас туман хаппахтаах кустугар
Давно, давно - тому уж много лет, Ыраатта, элбэх дьыл-хонук аастаҕа
Хвалебными местами Унньуктаах айаным эндирдээх аартыгар
Благоговел кочующий поэт, - Быралгы поэт мин ороспуой ааттааҕа
И в пору ту он за походной чарой Манчаары түөкүннүүн ускунньах кутааҕа
Беседовал с разбойником Манчарой. Чэй иһэ, кэпсэтэн ааспыттаах этим мин.

I I

Кочевье князя Борогона. На берегу прекрасного, Бороҕон кинээс сайылык ордуута. Тулата тиит
совершенно почти круглого, как ваза, озера, окайм­ ойуур хаххалаах. Ойуур саҕатынан туой көһүйэ иһин
ленного гирляндою дерев и кустарников, дымится курдук оҥкучах алаас ортотугар баар төп-төгүрүк
белая берестяная ураса, обнесенная изгородью. Жар­ көлүччэ кыр далыгар үс үүт бүтэйинэн эргитиллибит
кий июльский день сменяют прохладные сумерки. Над тиэргэҥҥэ туус маҥан ураһа үөлэһиттэн буруо унаа-
неподвижной поверхностью озера, озаренного лучами рар. От ыйы нааҕы куйаас күн киэһэрэн, сөрүүн түүн ха-
заходящего солнца, и по перелескам, прилегающим к лыйан эрэр. Кии рэн эрэр күн көмүс дуйдаабыт көлүччэ-
озеру, стелется полупрозрачная матовая пелена ду­ тин хамсаабат уу нуурал ньуурунан итиэннэ ойуур тыа
шистого курева. Вдали, за перелесками слышны мо­ саҕатынан ыйаммыт түптэ буруотун уоскулаҥ сыта-
нотонные напевы якутской песни. Сестра Манчара сымара халыйа налыйбыт. Ыраахтан, сэндэҥэ ойуур
сидит в урасе одна перед дымящимся очагом и, пока­ тыа баһынан, биир күдьүс сахалыы ырыа иһиллэр. Ураһа
чивая на коленках ребенка, напевает следующую им­ иһигэр Манчаары балта холумтан иннигэр кыһыл оҕону
провизацию: түһэҕэр көтөҕөн олорон, бигии-бигии ыллыыр:

«Слышно, люди говорят, Дьон кэпсиир араастаан:
Что отчаянный мой брат «Убайыҥ куоппут,
Из Завода скрылся, Алданы уҥуордаан
Что Алдан он переплыл, Алааһын булбут.
Что в наслег свой приходил Баайдарга саанар
И на всех грозился. Сураҕа иһиллэр,
Говорят, что он идет Бороҕон кинээскэ
И пальму свою несет Ыалдьыттыа» - дииллэр.
В гости к Борогону. Оо, эмиэ араллаан
Вот опять его скуют Түбүлүө ааттааҕа,
И как зверя приведут Кыыл курдук сойуолаан
К улахан-тойону. Тутуллуо буоллаҕа.