Page 228 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

КҮРБҮҺАХ нэһилиэгэ

көстүрүүлэтин өрүү илдю сылдьар буолааччы. Кини ас барбат буолан өлбүтэ. Кэн-
ники холкуоска эдьиийбинээн Сөдүөрэлиин уон икки көлүүр оҕуһу көрбүппүт. Ол
кэнниттэн мин икки ыанньыксыкка хотон таһын көрүүтүгэр саах таһааран, балбаах
хоҥнорон, уу баһан үлэлээбитим. Наһаа улахан балбаахтары кыайбаккабын, атахпын
быһа түһэрэн, ытаан муҥнанар этим. Онтон ньирэй көрүүтүгэр, ыанньыксытынан
үлэлээбитим. Күһүн хаһыҥҥа ынах хомуйа сылдьан этэрбэспит ибили сытыйан хаа-
лан, атахпыт тоҥон, сүөһү ииктээтэҕинэ, атахпытын угуттаан ириэрэр этибит. Билигин
кэлэн санаатахха, оннук эрэйдээхтик сылдьыбыт эбиппит.
1955-1970 сс. Батаҕаннаахха ыанньыксыттаабытым. Ол үлэлии сырыттахпына,
1961 с. Намҥа көскө ыыппыттара. Онно сүөһүлэрбитин этэҥҥэ кыстатан, дойдубуту-
гар кэлбиппит. 1970 с. үчүгэй үлэм иһин, үүт былаанын толороммун В.И. Ленин 100
сааһыгар үбүлүөйүнэй мэтээлинэн наҕараадаламмытым. 1975 с. ыалдьан, ыанньыксыт
үлэтин кыайбат буолан, Уус Күөлүн балыыһатыгар уопсайа 10 сыл үлэлээбитим. Онно
үчүгэйдик үлэлээн, «Коммунистическай үлэ ударнига» диэн бэлиэнэн наҕараадалам-
мытым, 1983 с. бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыбытым. Кэргэмминээн Винокуров Ни-
колай Федоровичтыын түөрт оҕону төрөппүппүт, кэргэним 1981 с. ыалдьан өлбүтэ.
2019 с.

Аммосова Роза Петровна

Мин 1941 сыллаахха ахсынньы 16 күнүгэр Курбуһах нэһи-
лиэгэр холкуостаах дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүтүм. Аҕам Аммосов
Петр Степанович уруккунан орто үөрэхтээх эбит. 1913 сыллаах-
ха үөрэҕэр үчүгэй буолан, Бороҕон улууһуттан аҕыйах оҕону
миссионерскай оскуолаҕа үөрэггэрэ ыыппыттара. 1917 сыллаах-
ха улаханнык ыалдьан, үөрэнэн бүтэн, дойдутугар Курбуһахха
кэлбит. Суруксут, үөрэхтээх уолу араас үлэлэргэ үлэлэтэн бар-
быттар, ол курдук ревком бэрэссэдээтэлинэн, үөрэҕэ суохтары
үөрэхтээһиҥҥэ үлэлэһэн барбыт. 1931 сыллаахха Дьокуускай
куоракка үөрэтгэрэ ыыппыттар. Икки сыл үөрэнэн баран, Тан-
да начаалынай оскуолатыгар учууталлаабыт. 1935 сыллаахтан
Курбуһах начаалынай оскуолатыгар учууталлыыр, онон кини
Курбуһах оскуолатын бастакы учууталларыттан биирдэстэрэ буолар. Онон сибээстээн,
аҕабыт үтүө аатын үйэтитээри, бииргэ төрөөбүтгэр Курбуһах орто оскуолатын «Сыл
бастыҥ учууталыгар» 15-с сылбытын стипендияны туттарабыт.
1941 сылтан 1943 сылга диэри Красно-Армейскай куоракка үлэ фронугар моби-
лизацияланан, судноны өрөмүөннүүр собуокка биригэдьииринэн үлэлээбит. 1945 с.
«Кыһыл Хардыы» холкуоска, кэлин сааһыран баран оскуолаҕа хаһаайыстыбаннай үлэ-
лэргэ үлэлээбитэ.
Ийэм Аммосова Лукерья Васильевна, «Ньүөкүнү» холкуоска элбэх оҕолоох ыалга
төрөөн, кыратыгар «Кыһыл Хардыы» холкуоска олорор таайыгар иитиэххэ кэлэр. Ийэ-
битин, бөдөҥ-садаҥ, бөҕө-таҕа көрүҥнээх кыыһы, 15 сааһыттан наар эр дьон үлэти-
гэр холкуоска үлэлэппиттэр. Мас кэрдиитэ, тиэйиитэ, кыһын оҕуһунан фермаҕа от
тиэйиитэ кини санныттан түспэтэх, холкуос төһүү үлэһитэ буолбут. Аны оройуон кии-
нигэр мас бэлэмнээһинигэр холкуостарга сыыппара түһэрэллэр эбит, онно хас эмэ
көлөнөн бэрэбинэ тиэйэн киллэрэн саһаан туруораллар эбит. Дьэ ити курдук холкуос
бары ыарахан үлэлэригэр инники күөҥҥэ сылдьыбыт.
Атыйахтаах уу курдук аан дойдуну аймаабыт Аҕа дойду сэриитэ саҕаланыытыгар
ийэм барахсан миигин иһигэр илдьэ сылдьыбыт. Эр дьон бары сэриигэ бараннар,
төрүт да аҕыйах үлэһит илиилээх холкуос үлэтэ оҕолор, дьахталлар, кырдьаҕастар дьа-
рамай санныларыгар сүктэриллибит. Хараҥаттан хараҥаны силбэһиннэрэр, алдьархай-

224