Page 231 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

КҮРБУҺАХ ьвһилиэгэ

— Суту, курааны элбэхтэ көрсубут Курбуһаҕым дьонун кытта, сатыыр-сатаабат
буолларбын элбэҕи үлэлээбитим. Мин, тулаайах киһи, олоххо мунарым-тэнэрим элбэх этэ.
Онно үлэҕэ эрэ буолбакка, элбэххэ үөрэппит, сүбэ-ама буолбут курбуһахтарбар махталым
мунура суох. Кэргэмминээн Ааныстыын, иккиэн сэрии тулаайахтара буолан, ордук хоһу
санаһарбыт суоҕа.
Кини аҕата Атдасов Роман Николаевич Таатта оройуонун Уолбатыгар 1903 сыл-
лаахха төрөөбүт. Р.Н. Атласов, Уус Атдан оройуонун Бэрт Ууһун нэһилиэгэр олорон,
Мэҥэ Хаҥалас военкоматынан аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Кини 1170 СП, 248 СД ря-
довой саллаатынан сулууспалыы сылдьан, кыргыс хонуутугар улаханнык бааһыран,
178 №-дээх эвакуационнай госпитальга сытан 1942 сыллаахха сэтинньи 2 күнүгэр
өлбүт. Саха саллаатын көмүс уҥуоҕа Тверской уобалас Кировскай оройуонун Б-Ивах-
ново дэриэбинэҕэ кистэммит.
Роман Николаевич ини-биилэрэ Пантелеймон уонна Иван Николаевичтар эмиэ
уоттаах сэриигэ сырдык тыыннара быстыбыта.
— Ааныс биһиги Уус Күөлүгэр көһөн тахсан олорбуппут, уолбутун үөрэттэрбиппит.
Ити сылларга Анна Романовна нэһилиэк киинигэр коммунист да буоларын быһыытынан
араас общественнай үлэттэн туора турбат этэ. Ол курдук, агитзона начальнигынан,
табаарыстыы суут салайааччытынан, общественнай сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн, нэһилиэк
сэбиэтигэр икки төгүл депутатынан, быыбар хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлинэн талыл-
лан үлэлээбитэ. Кини бу үлэлэригэр дьоҥҥо эйэҕэс-сайаҕас майгыта туһалыыра. Тустаах,
хамнастаах да үлэлэригэр ыраас, чэнчис, эппиэтинэстээх буолан дъоҥҥо сирдэрбэтэҕэ...
Ааныһым дьиэҕэ-уокка ыал ийэтин быһыытынан сүрүн оруолу ылара. Мин даҕаны кини
үтүө сабыдыалынан балайда туһанан, эр киһи аатыран аҕа аатын толору сүгэммин оҕон-
ньор сааспар тиийдим, эһэ буоллум. Уолбут Рома культура-сынньалаҥ киинигэр худру-
гунан үлэлиир, үчүгэй үлэтинэн «Уус Аи)ан улууһун кулътураҕа кылаатын иһин» диэн
бэлиэлээх. Кэргэнэ Саргылаана Валериевна — оҕо уһуйаанын үлэһитэ. Оҕолорум кыыстаах
уол сиэни бэлэхтээтилэр, эдэр дьон тыа ыалын сиэринэн сүөһү-ас ииттэн быр бааччы
олороллор... Ааныһым аймахтарын, кинилэр оҕолорун өрө тутара, ураты истиҥ сыһыан-
нааҕа. Биһиги дьиэҕэ кинилэр киэһээҥҥи кэпсээн, сарсыардааҥҥы сонун буолаллара. Ол да
иһин Ааныһым тиһэх күнүгэр кинилэр миигин, оҕолорбун соҕотохтуу хаалларбатахтара,
аһыыбытын-кутуубутун тэҥҥэ үллэстэн күүс-көмө буолбуттара.
Аҕаларын иккиэн сэриигэ сүтэрбит тулаайахтар Иван Петрович уонна Анна Ро-
мановна 48 сыл бииргэ эйэ дэмнээхтик олох олорбуттара. Хомойуох иһин, Анна Ро-
мановна, олоҕунан дуоһуйан күлэ-үөрэ сылдьан, 2011 сыллаахха эмискэ ыараханнык
ыалдьан сырдык тыына быстыбыта. Тапталлаах кэргэни, улахан доҕору сүтэрии Уй-
бааҥҥа улахан охсуу этэ.
Ааспыт да былааска, билиҥҥи да салалтаҕа сэрии тулаайахтарыгар болҕомто ситэ
ууруллубатаҕа уонна ууруллубата мэлдьэх буолбатах. Ол туһунан сэрии толоонугар ох-
тубут буойун уола Иван Петрович Атласов туох диирий?
— Сотору кэминэн Улуу Кыайыы 70 сыла буолуоҕа. Онно биһиги, сэрии тулаайахта-
ра, эмиэ туора көрүллэн, арыыланан хаалар буоллубут. Хайа да былааска «сээн» дэппэк-
кэ, туох да чэпчэтиинэн туһаммакка сэриигэ өлбүт аҕаларбыт, таайдарбыт, убайдар-
быт ааттара пааматынньыкка суруллубут суругунан бүтэр буоллубут. Олус элбэх сэрии
тулаайаҕын ааттара да ааттаммакка орто дойду олоҕуттан барбыттара быданнаата.
Төһө да «суруллубут суоруллубат» дэммитин иһин, биһиги көлүөнэ дьон «сэрии тулаайаҕа»
диэн туох да көмөтө суох дьарылыкпытын илдьэ орто дойду олоҕуттан барыахпыт тур-
даҕа... Саныахха олус ыарахан, Дьылҕа Хаан ыйааҕа буоллаҕа эрэ диибит».
Атласов Иван Петрович санаата, билиҥҥи баар сэрии буойунун тулаайахтарын ба-
рыларын ыар ындыы санаата буолара саарбаҕа суох.

И.И. Попов-Бахсылыырап «Сэрии ыар сыллара —
хаһыҥ хаарыйбыт дьонноро» кинигэтиттэн,
2014 с.

227