Page 230 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

КУРБҮҺАХ нэһилиэгз

Атласов Иван Петрович
Ваня Атласов аҕата, Өнөр нэһилиэгитгэн төрүттээх холкуос-
таах Атласов Петр Михайлович, балык биригээдэтигэр биригэ-
дьииринэн үлэлии сылдьан, 1942 сыллаахха аармыйаҕа ыҥы-
рыллыбыт уонна Ленинградскай фроҥҥа тиийэн өстөөхтөрү
кытта хабыр хапсыһыыга сырдык тыына быстыбыт.
Петр Михайлович кэргэнэ 1 Курбуһахтан төрүттээх Федо-
сеева Фекла Максимовна, 1941 сьы балаҕан ыйын 24 күнүгэр
Ылгымаайыга төрөөбүт уолун Ваняны, кэргэнэ сэриигэ бара-
рын кытта Курбуһахха ийэлээх аҕатыгар көрдөрө аҕалбыта. Фек-
ла Максимовна, холкуос оччотооҕу туруу үлэһитэ буолан, оҕо
көрөн олорор кыаҕа суоҕа, хайа уонна сэрии ыар сылларыгар
үлэлээбэт киһиэхэ нуорма бурдук, ас бэриллибэт этэ. Онон кы-
ракый Ваня сэрии сылларыгар, ол да кэнниттэн эһэтэ Максим, эбэтэ Марфа Федосе-
евтарга иитиллэн, оҕо сааһа 1 Курбуһахха ааспыта. Эбэтэ Марфа Константиновна сэ-
рии сылларыгар «Коммунизм» холкуоска ыанньыксытынан таһаарыылаахтык үлэлээн,
«1941-1945 сс. Аҕа дойду сэриитин кэмигэр килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээлинэн
наҕараадаламмыта. Эһэтэ Максим Петрович, үлэһит, киириилээх-тахсыылаах, киһи
бэрдэ буолан, холкуостааһын инниттэн сэниэтик олорбут киһи эбит. Аҕата сэрии то-
лоонугар охтубут буойун уола, билигин үлэ бэтэрээнэ Иван Петрович Атласов бэйэтэ
кэпсиирин ааҕыаҕыҥ:
— Мин аҕам эрэ буолбакка, таайдарым П.А. Федосеев, И.М. Федосеев — эмиэ уот-
таах сэрии буойуннара. Петр Афанасьевич — Сталинград куораты көмүскүүр 1942-1943
сылларга уоттаах сэриигэ сылдьыбыт киһи. Кини дойдутугар улахан бааһырыылаах кэлэн
баран, 50-с сыллар саҥаларыгар өлбүтэ. Иван Максимович буоллаҕына, Ленинград ту-
һаайыытынан сэриилэһэ сылдьан 1943 сыллаахха өлбүт.
Мин, эһэлээх эбэбэр иитиллэммин, оҕо сааһым, киһи, үлэһит, ыал буолуум барыта бу
Курбуһах нэһилиэгэр ааспыта. Оскуолаҕа үөрэммитим даҕаны, тулаайах буолан 7 кылаас
үөрэҕинэн тохтуурга күһэллибитим. Аҕам, төһө да сэрии хонуутугар оҕуннар, ийэм иккиһин
ыал буолан уонна «баай Махсыымка» сиэнэ аатыран, биирдэ да интэринээккэ ылбатахтара.
Оҕо эрдэхпинэ, бэл, сорох учууталлар эһэбинэн күлүү гыналлара, туораталлара».
Ити эрээри, Иван Петрович оччолорго кинини өйдөөбүт, өйөөбүт учууталларын
Портнягин Иосиф Семеновиһы, Бурцева Анна Алексеевнаны, Пухова Анастасия
Матвеевнаны уонна Курилкин Николай Атексеевиһы үтүө өйдөбүлүнэн истиҥник ах-
тар, махтал тылларын аныыр.
Ваня Атласов сэттэ кылаас үөрэҕинэн тырахтарыыстар куурустарыгар үөрэнэр уонна
үлэлиир. Ол үлэлии сылдьан Бэрт Ууһун нэһилиэгин Чирэпчититтэн эмиэ бэйэтин
курдук сэрии тулаайаҕа буолан, кыайан үөрэммэтэх А.Р. Атласова диэн кыыстыын
билсэллэр уонна 1963 сыллаахха ыал буолаллар.
Иван Атласов кэргэн ылбыт сылыгар күһүн аармыйаҕа ыҥырыллар уонна При-
морскай кыраайга Владивосток куорат таһыгар үс сыл сулууспалыыр. Ийэ дойдуту-
гар ытык иэһин туйгуннук толоро сылдьар саха саллаата, 1965 сыллаахха Улуу Кыа-
йыы 20 сылыгар байыаннай чаас командованиетын бирикээһинэн «Кыайыы 20 сыла»
үбүлүөйүнэй мэтээлинэн наҕараадаланар. Оччолорго ууну-уоту ортотунан сылдьыбыт,
хорсун быһыыны оҥорбут эписиэрдэр, саллааттар элбэх этилэр. Туох да кистэлэ суох,
бэл, сэриигэ сылдьыбыт фронтовиктар ити 20 сыллаах үбүлүөйүнэй мэтээлинэн ха-
таҕаламматахтара. Онон буоллаҕына, Иван Атласов чахчы Аҕа дойдутугар бэриниилээх
үчүгэй сулууспатын иһин наҕараадаланнаҕа. Онон Иван Атласов Ийэ дойду көҥүлүн
иһин тыына быстыбыт аҕатын Петр Михайлович Атласов аатын түһэн биэрбэтэҕэ.
Сулууспалаан кэлэн баран, И.П. Атласов 1966 сылтан 1996 сыллаахха биэнсийэҕэ
тахсыар диэри холкуос, сопхуос араас үлэлэригэр сылдьыбыта.

226